Top

Top 6 Bài soạn “Tình yêu và thù hận” của Uy-li-am Sếch-xpia lớp 11 hay nhất

Vở kịch “Rô-mê-ô and Giu-li-ét” của U.Sếch-xpia được viết vào khoảng những năm 1594-1595, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung thế kỉ. Đoạn trích “Tình yêu và thù hận” thuộc hồi 2, lớp 2 của vở kịch này. Thông qua câu chuyện tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét, tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng chủ nghĩa nhân văn. Mời các bạn tham khảo một số bài soạn hay nhất nhưng Thư Viện Hỏi Đáp đã tổng hợp trong bài viết dưới đây.

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 1

Tóm tắt

Rô-mê-ô và Giu-li-et là vở thảm kịch nổi tiếng gắn liền với tên tuổi của U.Sếch-xpia. ở thành Vêrôna nước ý có hai dòng tộc phong kiến vốn có mối thù truyền kiếp với nhau là Mông-te-ghiu và Ca-piu-let. Chàng Rô-mê-ô là đàn ông họ Mông-ta-ghiu yêu Giu-li-et, con gái họ Ca-piu-let. Họ là một vài trai tài gái sắc. Hai người làm lễ thành hôn thầm kín. Nhưng cùng trong ngày hôm đó, do một cuộc cãi lộn, Rô-mê-ô đâm chết Ti-bân, anh họ Giu-li-et và bị kết tội biệt xứ. Gia đình Giu-li-et ép nàng phải lấy bá tước Pa-rix. Nàng định tự tử, nhưng được tu sĩ Lô-rân giúp kế tránh cuộc hôn nhân đó: tu sĩ cho nàng một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết; sau lúc gia đình đặt thi thể nàng vào hầm mộ, tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Nhưng người của tu sĩ chưa kịp báo tin thì người thân Môn-ta-ghiu lại tới trước báo cho Rô-mê-ô tin nàng Giu-li-et đã tự tử. Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết, nên đã tự tử bên nàng. Giu-li-et tỉnh dậy, cũng tự tử theo. Và trước cái chết của hai người, hai họ đã quên mối thù truyền kiếp.

Tác phẩm kết thúc bằng cái chết của hai nhân vật chính và sự hoà giải của hai dòng tộc. Một kết thúc đầy thảm kịch nhưng âm hưởng chung của tác phẩm lại trình bày cái nhìn sáng sủa của tác giả đối với sự thắng lợi của lí tưởng nhân văn chủ nghĩa. Tình yêu say đắm thuỷ chung của hai người trẻ tuổi đã xoá bỏ những tập tục thành kiến và thù địch của hai dòng tộc suốt hàng trăm năm.

Bố cục

– Phần 1 (6 lời thoại đầu): sự độc thoại bộc lộ tình yêu thầm kín của Romeo và Juliet

– Phần 2 (còn lại): cuộc hội thoại của Romeo và Juliet

Câu 1 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

Từ câu thoại 1-7: độc thoại, để hai nhân vật tự thổ lộ tình cảm của mình

Từ câu 8-16: lời hội thoại giữa hai người, Romeo- Juliet có dịp bộc trực tình cảm với nhau

+ Các hình ảnh so sánh trình bày mô tả vẻ đẹp của Juliet

+ Vượt lên thành kiến của gia đình, nàng Juliet dám nói lên tâm thành say đắm

+ Lời hứa hẹn thề chứng tỏ thành kiến của phong kiến dần mất tác dụng


Câu 2 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

– Tình yêu của Ro-me-o và Giu-li-et diễn ra trong bối cảnh hai giọng thù địch:

+ Sự thù hận của hai dòng tộc cách trở tình cảm của hai người

+ Nỗi ám ảnh thù hận xuất hiện ở nàng Giu-li-et nhiều hơn, nàng lo lắng cho mình và còn cả người yêu

+ Ro-me-o quyết liệt hơn, chàng sẵn sàng từ bỏ dòng tộc chọn tình yêu, chàng sợ mất Giu-li-et

→ Cả hai đều hiểu, và nói tới thù hận để cùng vượt lên rào cản, xây dựng tình yêu

Câu 3 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

Diễn biến tâm trạng của Ro-me-o với hình thức so sánh liên tưởng

+ Thiên nhiên được nhìn qua điểm nhìn của người đang yêu vì thế tự nhiên như cộng hưởng, trân quý.

+ Tâm trạng mến thương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì ngăn cản được Ro-me-o trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-et

+ Mạch suy nghĩ của chàng hướng tới đôi mắt lên tiếng, đôi môi nhấp nhánh của người yêu

+ Khát vọng yêu đương mãnh liệt

→ Xúc cảm Ro-me-o là sự lãng mạn và cháy bỏng của người đang yêu và được yêu

Câu 4 (Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

Tâm trạng Giu-li-et:

+ Thông qua lời độc thoại nội tâm

+ Nàng bộc lộ nỗi lòng của mình “hãy thề yêu em đi”, “chỉ có dòng tộc chàng là thù địch của em”

+ Tình yêu trình bày mãnh liệt, ko giấu diếm

+ Nàng đối đáp với Ro-me-o kiên cố tin vào tình yêu của chàng dành cho mình

+ Nỗi lo lắng xâu xé tâm can Giu-li-et

+ Chấp nhận tình yêu và hướng về Ro-me-o

→ Ngôn ngữ sống động đầy chất thơ, nhà văn trình bày được diễn biến nội tâm phức tạp của người đang yêu

Tình yêu mãnh liệt trong trắng vượt lên sự thù hận truyền kiếp của hai dòng tộc

Câu 5 (Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

Tình yêu và thù hận được khắc phục trong mười sáu lời thoại:

Vấn đề thù hận: thù hận ko xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu, thù hận chỉ trình bày qua dòng suy nghĩ các nhân vật, song đó ko phải động lực chi phối hành động của nhân vật

– Tình yêu của hai người vượt qua từ lời thoại 13- 15 trong đoạn trích

→ Tình yêu diễn ra trên cái nền thù hận, thù hận bị đẩy lùi chỉ còn tình đời, tình người rộng lớn, giàu tư tưởng nhân văn


Luyện tập

Bài 1 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):

Tình yêu và thù hận “truyền tụng tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”

Tác giả trình bày diễn biến tâm trạng, nỗi lòng bổi hổi mến thương của hai nhân vật Romeo và Juliet tài tình qua dòng độc thoại nội tâm và hội thoại

+ Tác giả muốn khẳng định tình yêu là thứ tình cảm tốt đẹp, kì diệu của con người, là tình cảm thiêng liêng, trình bày con người và tâm hồn con người một cách xác thực

+ Ca ngợi tình yêu chân chính có thể vượt qua mọi rào cản, thù hận

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 2

A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Tác giả

Uy -li -am Sếch -xpia (1564- 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời phục hưng, thời kỳ được coi là bước ngoặt lớn lao nhất từ trước tới hiện thời nhân loại chưa từng thấy, một thời đại cần tới những con người khổng lồ và đã sinh ra được ngay con người khổng lồ. Sếch –xpia là một trong những con người khổng lồ như thế. Ông sinh ra tại một thị trấn ở miền tây nam nước Anh trong một gia đình giao thương ngũ cốc, len dạ. Năn 1578. gia đình sa sút ông phải thôi học ông lên Luân Đôn kiếm sống và giúp việc cho đoàn kịch của Hầu tước Xtơ -ren – giơ.
Ông đã để lại 37 vở kịch gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch. nhưng phần lớn là tuyệt tác của văn học nhân loại. Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và niểm tin bát diệt vào khả năng hướng thiện, vươn dậy để khẳng định cuộc sống của con người.


2. Tác phẩm

Rô – mê -ô và Giu- li -ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch -xpia, được viết vào khoảng những năm 1594 -1595, gồm năm hồi bằng thơ xn lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn – ta -ghiu và Ca- piu- lét, tại Vê -rô-na (I-ta -li-a) thời trung thế kỉ. Romeo và Juliet được viết vào khoảng 1594 – 1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ.


Tóm tắt tác phẩm

Câu chuyện mở màn tại thành Verona, hai dòng tộc nhà Montague và nhà Capulet có mối hận thù lâu đời. Romeo, đàn ông họ Montague và Juliet, con gái họ Capulet đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Capulet, do là dạ yến hoá trang nên Romeo mới có thể trà trộn vào trong đó. Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Friar Laurence bí mật làm lễ cưới.

Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Juliet là Tybalt đã làm thịt chết người bạn rất thân của Romeo là Mercutio. Để trả thù cho bạn, Romeo đã đâm chết Tybalt. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành sâu nặng. Vì tội làm thịt người nên Romeo bị trục xuất khỏi Verona và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Romeo và Juliet bị tan vỡ lúc Romeo đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho Bá tước Paris. Juliet cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Laurence. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Romeo tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Verona.

Đám cưới giữa Juliet và Paris trở thành đám tang. Xác Juliet được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Romeo thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Juliet chết, Romeo đớn đau trốn về Verona. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Paris tới viếng Juliet, Romeo đâm chết Paris rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Romeo vừa gục xuống thì thuốc của Juliet hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Romeo kế bên đã chết, Juliet rút dao tự vẫn.

Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.

Vở kịch dựa trên xung đột giữa khát vọng yêu đương mãnh liệt với hoàn cảnh thù địch vây hãm. Mối tình của họ khẳng định sức sống vươn dậy trên mọi hoàn cảnh của con người. Mối tình đó cũng là lời kết án gang thép, tố cáo thành kiến phong kiến, nguyên nhân thù hận của tình người, của chủ nghĩa nhân văn. Vở kịch cũng đạt tới tầm cao về nghệ thuật tổ chức kịch tính, qua việc dẫn dắt hành động kịch và cá thể hóa tiếng nói nhân vật.

Văn bản trong sách giáo khoa trích lớp 2, hồi II của vở kịch.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Câu 1: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1

Đoạn trích có mười sáu lời thoại. Sáu lời thoại đầu có gì khác lạ với những lời thoại sau? Hình thức của các lời thoại đó là gì?

Bài làm:
Sáu lời thoại đầu trong bối cảnh đoạn trích. Đây là thời đoạn độc thoại của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Từng nhân vật độc thoại để bộc lộ tâm trạng của mình. Mỗi nhân vật độc thoại ba bần xen kẽ nhau. Họ đều bộc lộ tình yêu tha thiết và say đắm của mình với người yêu nhưng nội dung các lời độc thoại của họ có nét không giống nhau : Rô-mê-ô tập trung truyền tụng sắc đẹp lỗng lẫy của Giu-li-ét, còn Giu-li-ét lại quan tâm nhiều hơn tới chuyện dòng tộc của Rô-mê-ô – dòng tộc đã gây hận thù cho dòng tộc của nàng. Có hai lời độc thoại dài nhất, bộc lộ rõ nhất tâm trạng của hai nhân vật : đó là lời độc thoại mở đầu của Rô-mê-ô và lời độc thoại khép lại thời đoạn này của Giu-li-ét. Mười lời thoại tiếp theo là thời đoạn hội thoại của hai nhân vật. Mỗi nhân vật có năm lời thoại, mở đầu là Rô-mê-ô và kết thúc là Giu-li-ét. Nội dung các lời thoại đều tập trung vào việc khắc phục mối hận thù giữa hai dòng tộc để mở đường chắp cánh cho tình yêu của họ bay cao hơn. Lời thề hứa hẹn của họ đã chứng tỏ những thế lực và xiềng xích của những hủ tục, thành kiến của mối quan hệ phong kiến đã dần mất tác dụng. Nó đang bị phá bỏ hoặc tự tan rã. Thời đại trung thế kỉ đã qua đi, con người đã được giải phóng khỏi những quy tắc khắc nghiệt vô lí. Văn pháp lãng mạn và chất liệu hiện thực đã tạo nên một mối tình đẹp và Rô-mê-ô và Giu-li-et

Câu 2: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1
Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê -ô và Giu -li-et diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc địch.
Bài làm:
Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét trình bày qua đoạn trích
Trong lời thoại của Rô-mê-ô : Nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em…
Trong lời thoại của Giu-li-ét : Em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi ! Hãy mang tên họ nào khác đi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi…

Câu 3: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1
Phân tích diễn biến tâm trạng của Rô -mê -ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này.
Bài làm:
Chàng đã lẻn vào vườn nhà Capiulet. Nhìn thấy nàng bên cửa sổ và chàng vô cùng hạnh phúc. Nhà văn đã mô tả niềm hạnh phúc và tình yêu tha thiết của Rômêô qua lời độc thoại nội tâm của chính nhân vật. Độc thoại đó trình bày mạch suy nghĩ của nhân vật.
Nhìn thấy Giuliet xuất hiện bên cửa sổ, Rômêô choáng ngợp. Chàng so sánh nàng với chị Hằng rồi phủ định, so sánh nàng với vầng dương. Sau đó chàng tập trung mô tả vẻ đẹp của đôi mắt. Trời đêm nên chàng nghĩ ngay tới những ngôi sao và có liên tưởng lạ mắt “Chẳng qua là hai ngôi sao đẹp nhất … chờ tới lúc sao về”. Sau đôi mắt, chàng lại tập trung truyền tụng gò má rực rỡ của người yêu, chàng thốt lên rất tự nhiên “Kìa, nàng tì má lên bàn tay…”.
Dưới ánh trăng đẹp trong vườn nhà Capiulet những liên tưởng và so sánh của Rômêô rất lãng mạn và thích hợp với quang cảnh. Nó trình bày tình yêu mãnh liệt của đôi trai gái này. Đây là lời thoại dài nhất và là lời thoại độc thoại nội tâm của nhân vật. Lời thoại được viết rất trau chuốt với nhiều hình ảnh đẹp, nhiều liên tưởng lạ mắt, thú vị, những so sánh bất thần, táo tợn. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét. Trong tâm trạng đó, Rô-mê-ô chỉ còn nhìn thấy một số điều đó là Giu-li-ét đẹp như một nàng tiên lộng lẫy át cả vẻ đẹp của trăng sao trên bầu trời; chỉ còn biết làm một việc duy nhất là tìm những lời xinh xắn nhất, những hình ảnh rực rỡ nhất để truyền tụng nhan sắc tuyệt mĩ của nàng.
Đây là tâm trạng của chàng trai nhưng tình yêu đầy ắp trong tim, đã trào ra và tuôn chạy ồ ạt như một khúc nhạc tình ái nồng nàn, ngây ngất, đắm say.

Câu 4: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1
Lời thoại ” Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…” cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu -li -ét. Phân tích diễn biến nội tâm của Giu – li -ét để làm rõ Sếch -xpia đã mô tả tuyệt vời tâm trạng người thiếu nữ đang yêu.
Bài làm:
Tình yêu của Rômêô và Giuliet phát sinh trong một hoàn cảnh rất trái ngang, đó là mối hận thù truyền kiếp của hai dòng tộc. Vì thế tâm trạng của Giuliet sau buổi găp gỡ diễn biến rất phức tạp. Nó diễn biến qua các chặng sau: Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rômêô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngại. Vô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rômêô đang đứng trong vườn. Nàng lo lắng cho người yêu. Nàng tin tưởng vào tình yêu của Rômêô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng. Giuliet cũng yêu Rômêô tha thiết, nhưng với trái tim phụ nữ nhạy cảm nàng lo lắng cho mối tình đầy ngang trái của mình. Song tâm trạng của Giuliet cho thấy nàng là một cô gái có trái tim biết yêu say đắm, nàng sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để giành lấy tình yêu cho mình.Bởi tình yêu dành cho Rô-mê-ô nên Giu-li-ét chỉ nghĩ tới trở ngại lớn nhất là vấn đề hận thù dòng tộc. Từ đó nàng có những suy nghĩ thật táo tợn : hoặc Rô-mê-ô từ bỏ dòng tộc của chàng, hoặc nàng sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Đối với Giu-li-ét, điều quan trọng của con người là tình yêu chứ ko phải là dòng tộc : Bông hồng kia, giá chúng ta gọi bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Lời độc thoại nội tâm của nàng cho thấy tình yêu bùng lên mạnh liệt, giúp thêm sức mạnh cho cả Rô-mê-ô và nàng vượt qua sự thù hận của dòng tộc. Ý nghĩa trong lời độc thoại nội tâm nhưng Giu-li-ét trở đi trở lại nhiều lần với bao day dứt, xâu xé trong tim. Tới lúc hội thoại trực tiếp với Rô-mê-ô, nàng lại bộc bạch cùng chàng tâm trạng của mình để cùng san sẻ và tìm cách vượt qua.

Câu 5: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1
Chứng minh rằng vấn đề “Tình yêu và thù hận ” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này.
Bài làm:
Vấn đề thù hận dòng tộc : thái độ của Rô-mê-ô rất kiên quyết. Ba trên năm lời hội thoại của Rô-mê-ô trình bày thái độ dứt khoát của chàng trong việc khắc phục dứt điểm vấn đề thù hận : Tôi sẽ thay đổi tên họ ; sẽ xé nát cái tên đó vì nó là quân thù của em ; chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó. Tình yêu có sức mạnh to lớn, có thể vượt qua được hận thù trình bày trong lời thoại thứ 13 và 15 trong đoạn trích. Các câu như cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm ; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng thù hận của dòng tộc nữa đâu trình bày ý chí vượt qua tất cả để tới với tình yêu của Rô-mê-ô. Như vậy, có thể nói vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục dứt khoát qua 16 lời thoại, và trên ý thức các lời thoại đó của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét, thì tình yêu đã thắng lợi hận thù. Đó là thực chất, sức mạn, vẻ đẹp của tình yêu con người nhưng Uy-li-am Sếch-xpia đã truyền tụng trong đoạn trích cũng như trong toàn thể vở kịch.
Trong nội tâm của cả hai nhân vật ko hề có sự tranh chấp giữa yêu và thù hận. Không hề có sự đắn đo giữa yêu hay ko yêu nhưng chỉ có sự băn khoăn lo lắng về những trở ngại nhưng tình yêu của họ phải đối diện.
Cuộc độc thoại và hội thoại của đôi trai gái đã trình bày tình yêu trong sáng và mãnh liệt của họ. đó là một mối tình đẹp, say đắm và dũng cảm. Đó là mối tình trình bày tư tưởng nhân văn cao cả của văn học phương Tây thời Phục hưng.

Luyện tập
Bài tập 1: trang 201 sgk ngữ văn 11 tập

Qua đoạn trích tình yêu và thù hận, chứng minh rằng: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”.
Bài làm:
Đoạn trích Tình yêu và thù hận kể về cảnh Rô-mê-ô sau cuộc gặp mặt với Giu-li-ét ở dạ hội hoá trang tại nhà nàng, chờ lúc đêm khuya đã quay trở lại, leo lên bức tường đối diện với phòng ngủ của Giu-li-ét để thổ lộ lòng mình. Sếch-xpia đã mô tả tuyệt vời tâm trạng của hai người trẻ tuổi vừa bị trúng mũi tên của thần Tình ái Cupid. Mối thù truyền kiếp của hai dòng tộc ko thể ngăn cản tình yêu mãnh liệt đó. Thái độ của tác giả là nhất trí và truyền tụng, bởi: Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người.

Rô-mê-ô choáng váng trước vẻ đẹp thánh thiện của Giu-li-ét nên trái tim đã thôi thúc chàng quay trở lại khu vườn nhà nàng, dẫu biết rằng điều đó là vô cùng nguy hiểm. Đúng lúc đó, Giu-li-ét cũng tới bên cửa sổ trông xuống khu vườn để thổ lộ lòng mình. Chúng ta hãy nghe Rô-mê-ô bộc bạch xúc cảm thật lãng mạn nhưng cũng thật tâm thành lúc nhìn thấy Giu-li-ét. Trước đôi mắt của kẻ si tình thì vẻ đẹp của cô gái mình yêu là tuyệt vời hơn tất thảy: … Ánh sáng nào vừa loé trên cửa sổ kia? Đấy là phương đông, và nàng Giu-li-ét là mặt trời! – Vừng dương đẹp tươi ơi, hãy hiện lên đi… Đấy là người ta quý. Ôi! Đấy là người ta yêu! Ôi, giá nàng biết nhỉ!… Vẻ rực rỡ của đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú đó phải hổ ngươi, như ánh sáng ban ngày làm cho đèn nến phải thẹn thùng; còn cặp mắt nàng trên bầu trời sẽ rọi khắp ko gian một làn ánh sáng tưng bừng tới nỗi chim chóc sẽ lên tiếng hót vang… Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi! Bởi đêm nay, nàng toả ánh hào quang, trên đầu ta, như một sứ thần nhà trời có cánh, đang cưỡi những áng mây lững lờ lướt nhẹ trên ko trung, khiến những kẻ trần tục phải cố ngước đôi mắt… lên nhưng chiêm ngưỡng.

Khi Giu-li-ét nghĩ tới Rô-mê-ô thì điều trước nhất khiến nàng băn khoăn là mối thù lâu đời giữa hai dòng tộc, nhưng mối thù đó ko thể ngăn cản nàng tới với tình yôu, với người yêu: Ôi, Rô-mê-ô, chàng Rô-mê-ô! Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi; hoặc nếu ko thì chàng hãy thề là yêu em đi, và em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa.Tình yêu sét đánh khiến hai người sống trong tâm trạng bay bổng, say đắm, tuy nhiên ở họ vẫn còn sự dẫn dắt sáng suốt của lí trí. Những diễn biến trong tâm trạng Giu-li-ét chứng tỏ Sếch-xpia đã mô tả tuyệt vời người thiếu nữ đang yêu: Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi. Nếu chẳng phải là người họ Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn cứ là chàng. Môn-ta-ghiu là cái gì nhỉ? Đó đâu phải là bàn tay, hay bàn chân, hay cánh tay, hay mặt mũi, hay một bộ phận nào đấy của thân thể con người. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi! Cái tên đó có nghĩa gì đâu? Bông hồng kia, giá chúng ta gọi bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Vậy nếu chàng Rô-mê-ô chẳng mang tên Rô-mê-ô nữa, thì mười phân chàng vẫn vẹn mười… Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi; chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải xương thịt của chàng, đổi lấy em đây! Trong câu nói đó của Giu-li-ét chứa đựng quyết tâm vượt qua mọi trở lực gớm ghê và mong muốn Rô-mê-ô hãy quên đi mối hận thù truyền kiếp giữa hai dòng tộc để tới với mình.

Sếch-xpia truyền tụng tình yêu vì tình yêu là thứ tình cảm tốt đẹp và kì diệu nhất của con người. Có một thi sĩ đã nói: Không có tình yêu hoa ko nở. Nhà thơ lãng mạn Xuân Diệu say đắm thốt lên: Từ lúc yêu nhau hoa nở mãi, Trong vườn thơm ngát của hồn tôi. Nhà thơ cách mệnh Tố Hữu cũng sáng tác những vần thơ bất hủ truyền tụng tình yêu: Có gì đẹp trên đời hơn thế, Người yêu người sống để yêu nhau. Tình yêu đã, đang và sẽ mãi mãi tồn tại vì nó là nền tảng của cuộc sống nhân loại trên Trái Đất này.


Bài tập 2: Luyện tập sgk ngữ văn 11 tập 1
Nhập vai Rô-mê -ô và Giu- li -ét, trình diễn lại cảnh gặp mặt qua hình thức một màn kịch ngắn.
Bài làm:
Giu-li-ét (nói một mình): Ôi chao!
Rô-mê-ô: Nàng đã lên tiếng! Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi! Bởi đêm nay, nàng tỏa ánh hào quang trên đầu ta như một sứ thần nhà trời có cánh, cưỡi những áng mây lững lờ lướt nhẹ trên ko trung, khiến những kẻ trần tục phải cố ngước mắt lên nhưng chiêm ngưỡng!
Giu-li-ét: Ôi, Rô-mê-ô, chàng Rô-mê-ô! Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi! Hoặc nếu ko thì chàng hãy thề là yêu em đi; em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa!
Rô-mê-ô (nói một mình): Mình cứ lắng tai thêm nữa hay lên tiếng nhỉ?
Giu-li-ét: Chỉ có tên họ chàng là thù địch với em thôi. Nếu chẳng phải là người dòng tộc Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn là chàng… Chàng ơi, hãy mang tên họ nào khác đi! Cái tên nó có nghĩa gì đâu! Bông hồng kia, giá chúng ta gọi nó bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Vậy nếu chàng Rô-mê-ô chẳng mang tên Rô-mê-ô nữa thì mười phân chàng cũng vẫn vẹn mười. Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi! Chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải là xương thịt của chàng, đổi lấy cả em đây!
Rô-mê-ô (nói to) : Đúng là mồm nàng nói đấy nhé! Chỉ cần nàng gọi tôi là người yêu, tôi sẽ thay tên đổi họ. Từ nay, tôi sẽ ko còn là Rô-mê-ô nữa!
Giu-li-ét: Rô-mê-ô chàng ơi! Sao chàng lại vào được chốn này và vào làm gì thế? Tường vườn này cao, rất khó vượt qua và sẽ là nơi tử địa nếu chàng bị người thân em bắt gặp nơi đây.
Rô-mê-ô : Tôi vượt được tường cao là nhờ đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu. Mấy bức tường đá làm ngăn sao được tình yêu?! Nhưng mà cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm. Vậy người thân em ngăn sao nổi tôi?!
Giu-li-ét: Chàng ơi, em lo sợ quá! Nếu bắt gặp, họ sẽ làm thịt chết chàng!
Rô-mê-ô : Giu-li-ét nàng ơi! Ánh mắt của nàng còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục lưỡi kiếm của họ. Nàng hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu!.
Giu-li-ét: Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp chàng, Rô-mê-ô ạ! Chàng hãy mau mau rời khỏi nơi này! Chúng ta sẽ gặp nhau sau nhé chàng!

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 3

I. Tác giả, tác phẩm

1. Tác giả: Các em tham khảo phần giới thiệu tác giả trong SGK Ngữ Văn 11 Tập 1.

2. Tác phẩm

* Rô-mê-ô và Giu-li-ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch-xpia, được viết vào khoảng những năm 1594 – 1595, gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn- ta-ghiu và Ca-piu-let, tại Vê-rô-na.

* Đoạn trích Tình yêu và thù hận thuộc lớp 2, Hồi II của vở kịch.

* Tóm tắt:

Tác phẩm kể về ở thành Vê-rô-na nước Ý có hai dòng tộc phong kiến vốn có mối thù truyền kiếp với nhau là Mông-te-ghiu và Ca- piu-let. Chàng Rô-mê-ô là đàn ông họ Mông-ta-ghiu yêu Giu-li-ét là con gái họ Ca-piu-let. Họ là một vài trai tài gái sắc.

Hai người làm lễ thành hôn thầm kín. Nhưng cùng trong ngày hôm đó, do một cuộc cãi lộn, Rô-mê-ô đâm chết Ti-bân, anh họ Giu-li-et và bị kết tội biệt xứ. Gia đình Giu-li–ét ép nàng phải lấy bá tước Pa-rix. Nàng định tự tử, nhưng được tu sĩ Lô-rân giúp kế tránh cuộc hôn nhân đó: tu sĩ cho nàng một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết; sau lúc gia đình đặt thi thể nàng vào hầm mộ, tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na.

Nhưng người của tu sĩ chưa kịp báo tin thì người thân Môn-ta-ghiu lại tới trước báo cho Rô-mê-ô tin nàng Giu-li-ét đã tự tử. Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết, nên đã tự tử bên nàng. Giu-li-ét tỉnh dậy, cũng tự tử theo. Và trước cái chết của hai người, hai họ đã quên mối thù truyền kiếp.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:

* Đoạn trích có 16 lời thoại. Sáu lời thoại đầu là những lời độc thoại, đó là những “tiếng lòng” của nhân vật nhưng lại có định hướng nhân vật, có tính hội thoại nên rất sinh động.

Ví dụ những lời độc thoại của Rô-mê-ô lúc thì giống như đang nói với Giu-li-et “Vầng dương tươi đẹp ơi…”, “Hỡi nàng tiên lộng lẫy hãy nói nữa đi…”. Lúc thì lại như hội thoại với chính mình “Kìa! Nàng tì má lên bàn tay…”

* Tới 10 lời thoại còn lại: mang hình thức hội thoại, tức là các lời thoại đó hướng vào nhau, các nhân vật nói cho nhau nghe, mang tính chất hỏi đáp, đó là những lời trực tiếp trình bày tình cảm, tiếng nói hội thoại của nhân vật cũng đầy chất thơ.

Câu 2:

Những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc thù địch:

Trong lời thoại của Rô-mê-ô: Nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em…
Trong lời thoại của Giu-li-ét: Em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi…

Câu 3:

Diễn biến tâm trạng của Rô-mê-ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này:

Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của chàng trai đang yêu: đó là tự nhiên hoà đồng, chở che, trân trọng. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét.
Mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô hướng vào đôi mắt: “Đôi mắt nàng lên tiếng”. Đôi môi nhấp nhánh của Giu-li-ét cảm nhận như sự mấp máy của làn môi lúc nói.
“Hai ngôi sao đẹp nhất trên bầu trời” -> so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng sự tự vấn “Nếu mắt nàng … thế nào nhỉ?”
Khát vọng yêu đương hết sức mãnh liệt được trình bày: “Kìa! Nàng tì má…gò má đó!”
=> Tâm trạng của Rô-mê-ô là tâm trạng của một chàng trai đang yêu và đang được tình yêu đáp lại, đây chính là sự cộng hưởng kỳ lạ của những tâm hồn đang yêu.

Câu 4:

Lời thoại: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…” cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu-li-ét:

* Qua lời độc thoại nội tâm:

Vừa gặp Rô-mê-ô, trở về phòng đứng bên cửa sổ thổ lộ nỗi lòng của mình “Chàng hãy khước từ…hãy thề yêu em đi”; “chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi”.
* Qua lời hội thoại với Rô-mê-ô:

Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rô-mê-ô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngại
Vô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rô-mê-ô đang đứng trong vườn. Nàng cảm thấy lo lắng cho người yêu
Nàng tin tưởng vào tình yêu của Rô-mê-ô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng
=> Qua tiếng nói sống động và đầy chất thơ, tác giả đã trình bày được diễn biến nội tâm đầy phức tạp nhưng thích hợp với tâm trạng của người đang yêu. Thể hiện một tình yêu mãnh liệt trong trắng, vượt lên trên sự thù hận truyền kiếp của hai dòng tộc.

Câu 5:

Chứng minh vấn đề “Tình yêu và thù hận” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này:

Vấn đề thù hận: Thù hận ko xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu nhưng thù hận chỉ hiện qua dòng suy nghĩ của các nhân vật, song ko phải là động lực chi phối hành động của nhân vật.
Vấn đề tình yêu: tình yêu của hai người có thể vượt qua được lòng thù hận bởi tình yêu ko xung đột với thù hận nhưng chỉ diễn ra trên nền thù hận, thù hận bị đẩy lùi và chỉ còn lại tình cảm của con người.
Đối với Rô-mê-ô, chàng đã gặp Giu-li-ét, đã có được tình yêu của nàng và sẵn sàng là tất cả vì tình yêu đó. Còn đối với Giu-li-ét, nàng đã hiểu và cảm thu được tình cảm chân thực dành cho mình.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 4

Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
I. Tác giả
– Uy-li-am Sếch-xpia (1563 – 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục hưng. Ông sinh ra tại thị trấn Xtơ-rét-phớt Ê-vơn miền Tây Nam nước Anh.
– Năm 1578: lúc nhà sa sút, ông phải thôi học
– Năm 1585, ông lên thủ đô kiếm sống và giúp việc cho đoàn kịch. Lúc này nước Anh đang trong gia đoạn hưng thịnh, là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn tăng trưởng.
– Ông đã từ một chân giữ ngựa ở rạp hát tới người nhắc vở rồi diễn viên và cuối cùng trở thành nhà viết kịch nổi tiếng.
– Ông đã để lại 37 vở kịch gồm: kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch nhưng phần lớn là tuyệt tác của văn học nhân loại
– Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con người.

II. Tác phẩm
– Rô-mê-ô và Giu-li-et là vở kịch nổi tiếng trước nhất của tác giả, được viết vào khoảng những năm 1584 -1585, gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối thù hận của hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (Italia) thời trung thế kỉ.
– Đoạn trích Tình yêu và thù hận thuộc hồi 2 lớp 2 của vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-et.

– Tóm tắt vở kịch:
Rô-mê-ô và Giu-li-ét được viết vào khoảng 1594-1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ. Câu chuyện mở màn tại thành Vê-rô-na, hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét có mối hận thù lâu đời. Rô-mê-ô – đàn ông họ Môn-ta-ghiu và Giu-li-ét – con gái họ Ca-piu-lét đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Ca- piu-lét (do là dạ yến hoá trang nên Rô-mê-ô mới có thể trà trộn vào trong đó). Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Lâu-rân bí mật làm lễ cưới. Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Giu-li-ét là Ti-bân đã làm thịt chết người bạn rất thân của Rô-mê-ô là Mơ-kiu-xi-ô. Để trả thù cho bạn, Rô-mê-ô đã đâm chết Ti-bân. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành thâm thúy. Vì tội làm thịt người nên Rô-mê-ô bị trục xuất khỏi Vê-rô-na và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét bị tan vỡ lúc Rô-mê-ô đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho bá tước Pa-rít. Giu-li-ét cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Lâu-rân. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Đám cưới giữa Giu-li-ét và Pa-rít trở thành đám tang. Xác Giu-li-ét được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Rô-mê-ô thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Giu-li-ét chết, Rô-mê-ô đớn đau trốn về Vê-rô-na. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Pa-rít tới viếng Giu-li-ét, Rô-mê-ô đâm chết Pa-rít rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Rô-mê-ô vừa gục xuống thì thuốc của Giu-li-ét hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Rô-mê-ô kế bên đã vô vọng, Giu-li-ét rút dao tự vẫn. Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.


Đọc – hiểu văn bản

Bài 1 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Đoạn trích có mười sáu lời thoại. Sáu lời thoại đầu có gì khác lạ với những lời thoại sau? Hình thức của những lời thoại đó là gì?

Trả lời:

– Từ lời thoại 1 tới lời thoại 7 là độc thoại của hai nhân vật. Tác giả để hai nhân vật tự nhiên bộc lộ tình cảm của mình, qua đó trình bày mối tình say đắm của hai người.

– Từ lời thoại 8 tới lời thoại 16 là lời hội thoại giữa hai người. Những lời hội thoại đó vẫn là lời trực tiếp trình bày tình cảm. Ngôn ngữ hội thoại của nhân vật cũng đầy chất thơ. Rômêô đã dùng một loạt hình ảnh so sánh tuyệt vời nhất để mô tả vẻ đẹp của nàng Giuliet. “Nguyên là hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời có việc phải đi vắng đã tha thiết nhờ mắt nàng nhấp nhánh chờ tới lúc sao về”.

Vượt lên mọi ràng buộc, mọi quy định của gia đình quý tộc, nàng Giuliet dám nói lên một cách thành thực tình yêu tâm thành say đắm của mình, “Chàng Môngtaghiu tuấn tú ơi, em yêu chàng say đắm; … ngờ em là kẻ trăng hoa”. Lời nói của Giuliet cũng là lời tuyên ngôn của những người trẻ tuổi.

Lời thề hứa hẹn của họ đã chứng tỏ những thế lực và xiềng xích của những hủ tục, thành kiến của mối quan hệ phong kiến đã dần mất tác dụng. Nó đang bị phá bỏ hoặc tự tan rã. Thời đại trung thế kỉ đã qua đi, con người đã được giải phóng khỏi những quy tắc khắc nghiệt vô lí. Văn pháp lãng mạn và chất liệu hiện thực đã tạo nên một mối tình đẹp và Rô-mê-ô và Giu-li-et.


Bài 2 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc thù địch.

Trả lời:

Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et diễn ra trong hai hoàn cảnh dòng tộc có mối thù hận truyền kiếp. Tính chất thù hận của hai dòng tộc được phản ánh trong lời thoại của Giu-li-et và Rô-mê-ô. Cả hai đều nhận thức được cái tình cảnh oái oăm, cái hoàn cảnh thù địch nhưng họ bị đặt vào.

– Lời thoại của Rô-mê-ô: nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu; tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em,…

– Lời thoại của Giu-li-ét: …em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi… chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi. Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em như thế nào…


Bài 3 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Phân tích diễn biến tâm trạng của Rô-mê-ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này.

Trả lời:

– Đây là lời thoại dài nhất và là lời thoại độc thoại nội tâm của nhân vật. Lời thoại được viết rất trau chuốt với nhiều hình ảnh đẹp, nhiều liên tưởng lạ mắt, thú vị, những so sánh bất thần, táo tợn. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét.

– Trong tâm trạng đó, Rô-mê-ô chỉ còn nhìn thấy một điều đó là Giu-li-ét đẹp như một nàng tiên lộng lẫy át cả vẻ đẹp của trăng sao trên bầu trời; chỉ còn biết làm một việc duy nhất là tìm những lời xinh xắn nhất, những hình ảnh rực rỡ nhất để truyền tụng nhan sắc tuyệt mĩ của nàng.

– Đây là tâm trạng của chàng trai nhưng tình yêu đầy ắp trong tim, đã trào ra và tuôn chảy ồ ạt như một khúc nhạc tình ái nồng nàn, ngây ngất, đắm say.


Bài 4 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Phân tích diễn biến tâm trạng của Giu-li-et để làm rõ tác giả đã mô tả tuyệt vời tâm trạng người thiếu nữ đang yêu.

Trả lời:

Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et phát sinh trong một hoàn cảnh rất trái ngang, đó là mối hận thù truyền kiếp của hai dòng tộc. Vì thế tâm trạng của Giu-li-et sau buổi găp gỡ diễn biến rất phức tạp. Nó diễn biến qua các chặng sau:

+ Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rô-mê-ô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngại.

+ Vô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rô-mê-ô đang đứng trong vườn. Nàng lo lắng cho người yêu.

+ Nàng tin tưởng vào tình yêu của Rô-mê-ô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng.

Giu-li-et cũng yêu Rô-mê-ô tha thiết, nhưng với trái tim phụ nữ nhạy cảm nàng lo lắng cho mối tình đầy ngang trái của mình. Song tâm trạng của Giu-li-et cho thấy nàng là một cô gái có trái tim biết yêu say đắm, nàng sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để giành lấy tình yêu cho mình.

Bài 5 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Chứng minh rằng vấn đề “Tình yêu và thù hận” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này.

Trả lời:

Vấn đề thù hận dòng tộc: thái độ của Rô-mê-ô rất kiên quyết. Ba trên năm lời hội thoại của Rô-mê-ô trình bày thái độ dứt khoát của chàng trong việc khắc phục dứt điểm vấn đề thù hận: Tôi sẽ thay đổi tên họ; sẽ xé nát cái tên đó vì nó là quân thù của em; chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó.

Tình yêu có sức mạnh to lớn, có thể vượt qua được hận thù trình bày trong lời thoại thứ 13 và 15 trong đoạn trích. Các câu như cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng thù hận của dòng tộc nữa đâu trình bày ý chí vượt qua tất cả để tới với tình yêu của Rô-mê-ô.

=> Tình yêu trong sáng diễn ra trên cái nền của thù hận. Thù hận bị đẩy lùi chỉ còn lại tình đời, tình người rộng lớn, thích hợp với lí tưởng nhân văn.

Như vậy, có thể nói vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục dứt khoát qua 16 lời thoại, và trên ý thức các lời thoại đó của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét thì tình yêu đã thắng lợi hận thù. Đó là thực chất, sức mạnh, vẻ đẹp của tình yêu con người nhưng Uy-li-am Sếch-xpia đã truyền tụng trong đoạn trích cũng như trong toàn thể vở kịch.


Luyện tập

Bài 1 luyện tập trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Qua đoạn trích “Tình yêu và thù hận”, chứng minh rằng: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”.

Trả lời:

– Gicửa ải thích câu nói:

Nhận xét: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người” cần được hiểu một cách thấu đáo. Có thể nói, trước hết, tình yêu có sức mạnh nối kết con người lại với nhau, xoá đi mọi thành kiến lỗi thời hay hận thù chia rẽ con người. Tình yêu sau nữa còn nâng đỡ, động viên cho con người, tạo nên lẽ sống: “Sống là mến thương”. Tình yêu, do đó, thực hiện công dụng bảo vệ và giữ giàng cho cuộc sống, giúp cuộc sống tăng trưởng. Song đó phải là tình yêu chân chính.

Tình yêu là vấn đề muôn thuở của văn học, của con người trong mọi thời đại, trong mọi nền văn học. Nói tới con người là nói tới khát vọng tình yêu bởi vì tình yêu là tình cảm thiên liêng, trình bày con người và tâm hồn con người một cách sinh động và xác thực nhất. Cho nên, truyền tụng tình yêu chân chính của con người cũng là khẳng định con người. Đây là một ý kiến đúng mực.

– Phân tích và chứng minh câu nói trên qua đoạn trích Tình yêu và thù hận. Phân tích tình yêu say đắm của hai nhân vật qua diễn biến câu chuyện và qua các lời thoại.

+ Tình yêu của hai người dành cho nhau rất nồng thắm: qua những lời hội thoại của hai người, qua diễn biến tâm lí của cả hai.

+ Tình yêu đó của họ đã vượt lên trên những hận thù gia tộc để quyết tâm tới với nhau.


Bài 2 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1

Nhập vai Rô-mê-ô và Giu-li-ét, trình diễn lại cảnh gặp mặt qua hình thức một màn kịch ngắn.

Tham khảo lại phần kịch bản ở phần hướng dẫn soạn bài Tình yêu và thù hận ngắn nhất phía trên.


Tổng kết

Rô-mê-ô vù Giu-li-ét là một trong số những vở kịch nổi tiếng nhất của Sếch- xpia. Dựa vào câu chuyện về món nợ máu truyền kiếp của haị dòng tộc Môn-ta-ghiu yà Ca-piu-lét xảy ra thời trung thế kỉ, tại thành thị Vê-rô-na (I-ta-li-a), Sếch-xpia đã xây dựng thành một thảm kịch tình yêu và cho ra mắt công chúng lần trước nhất vào năm 1595.
Thông qua câu chuyện tình yêu vượt lên trên thù hận của Rô-mê-ô và Giu-li-ét, tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng của chủ nghĩa nhân văn.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 5

I. Đôi nét về tác giả (Uy-li-am Sếch-xpia)
– Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616) là thi sĩ nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục Hưng
– Khi gia đình sa sút ông phải thôi học lên Luân Đôn kiếm sống và gia nhập gia đình nghệ thuật tại đó
– Lúc này nước Anh đang ở thời đoạn hưng thịnh là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn tăng trưởng
– Các tác phẩm chính: 37 vở gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch
– Đặc điểm nghệ thuật: tác phẩm của ông là tiếng nói tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con người

II. Đôi nét về tác phẩm Tình yêu và thù hận (Uy-li-am Sếch-xpia)
1. Hoàn cảnh sáng tác
– Là vở kịch nổi tiếng được viết vào khoảng những năm 1594-1595 bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn- ta- ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung thế kỉ

2. Tóm tắt
Rô-mê-ô và Giu-li-ét được viết vào khoảng 1594-1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ. Câu chuyện mở màn tại thành Vê-rô-na, hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét có mối hận thù lâu đời. Rô-mê-ô -con trai họ Môn- ta- ghiu và Giu-li-ét -con gái họ Ca-piu-lét đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Ca- piu-lét (do là dạ yến hoá trang nên Rô-mê-ô mới có thể trà trộn vào trong đó). Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Lâu-rân bí mật làm lễ cưới. Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Giu-li-ét là Ti-bân đã làm thịt chết người bạn rất thân của Rô-mê-ô là Mơ-kiu-xi-ô. Để trả thù cho bạn, Rô-mê-ô đã đâm chết Ti-bân. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành thâm thúy. Vì tội làm thịt người nên Rô-mê-ô bị trục xuất khỏi Vê-rô-na và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét bị tan vỡ lúc Rô-mê-ô đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho bá tước Pa-rít. Giu-li-ét cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Lâu-rân. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Đám cưới giữa Giu-li-étvà Pa-rít trở thành đám tang. Xác Giu-li-ét được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Rô-mê-ô thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Giu-li-ét chết, Rô-mê-ô đớn đau trốn vềVê-rô-na. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Pa-rít tới viếng Giu-li-ét, Rô-mê-ô đâm chết Pa-rít rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Rô-mê-ô vừa gục xuống thì thuốc của Giu-li-ét hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Rô-mê-ô kế bên đã vô vọng, Giu-li-ét rút dao tự vẫn. Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.

3. Bố cục
– Phần 1 (từ lời thoại 1 tới 6): lời độc thoại thổ lộ tình yêu thầm kín của Rô-mê-ô và Giu-li-ét
– Phần 2 (còn lại): Lời hội thoại của Rô-mê-ô và Giu-li-ét

4. Giá trị nội dung
– Thông qua câu chuyện tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng chủ nghĩa nhân văn

5. Giá trị nghệ thuật
– Diễn biến tâm trạng của nhân vật, cách so sánh ví von, cách nói của hai người và bối cảnh tự nhiên yên bình của đêm gặp mặt thề nguyền


GỢI Ý HỌC BÀI

Câu 1. Đoạn trích giảng có mười sáu (16) lời thoại. Rô-mê-ô và Giu-li-ét ko đôi thoại với nhau ngay từ đầu. Từ đầu tới lời thoại thứ sáu (6) hai nhân vật này nói về nhau, nhắc tới tên nhau nhưng chưa phải là nói với nhau. Đọc kĩ lại: “Ảy, khe khẽ chứ” là một cụ thể tiếng nói cho thây điều vừa nói. Lại nữa “Ôi, giá nàng biết nhỉ!”, “Kia nàng tì má lên bàn tay” (nàng: đại từ nhân xưng thứ bậc ba số ít). Các tính từ sở hữu thứ bậc ba sô’ ít của nàng ở lời thoại 1; lời hướng dẫn in nghiêng nói riêng ở lời thoại thứ 5, và lời lẽ của Giu-li-ét ở các lời thoại thứ 4 và thứ 6. Đó cũng là chứng cớ cho thấy sáu lời thoại đầu ko phải là đốì thoại. Như thế cảnh Tỉnh yêu và thù hận ở đây là diễn biến qua hai thời đoạn:

– Sáu lời thoại đầu chính là những lời độc thoại nội tâm nhưng được lên thành tiếng thành lời, dù nói khe khẽ, nói một mình, mình nói chỉ để mình nghe (và cả khán giả nghe nữa chứ!)

– Mười lời thoại còn lại hoặc từ lời thứ bảy (7) tới hết ngôn từ của hai nhân vật chuyển sang tình thế hội thoại.

Cũng nên nhắc lại Rô-mê-ô và Giu-lỉ-ét là kịch thơ xen lẫn văn xuôi. Riêng đoạn trích Tình yêu và thù hận trên đây trong nguyên bản hoàn toàn là thơ.


Câu 2. Những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong bốì cảnh hai dòng tộc thù địch là:

– Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ?

– Em sẽ ko còn là con’ cháu nhà Ca-piu-lét nữa.

– Chỉ có tên họ của chàng là thù địch của em thôi.


Câu 3. Sau cuộc gặp mặt, tình yêu bùng cháy mãnh liệt trong lòng nên Rô-mê-ô ngay giữa đêm khuya hôm đó đã trở lại nhà Ca-piu-lét. Phút này, Rô-mê-ô nhìn rõ Giu-li-ét ở cửa sổ trên cao. Qua lời thoại trước nhất, tâm trạng Rô-mê-ô là một tâm trạng say đắm.

Tuy đây là lời độc thoại: Rô-mê-ô nói một mình cốt chỉ để mình nghe thôi nhưng tưởng như trong lời độc thoại kia có cả hội thoại nữa. Câu nói của Rô-mê-ô: ‘“Vầng dương đẹp tươi ơi hãy hiện lên đi…” nghe cứ như chàng đang nói với Giu-li-ét đã xuất hiện trên cửa sổ. Nhưng có lúc thì Rô-mê-ô đang nói với chính mình: “Ôi, giá nàng biết nhỉ! Nàng đang nói kia”.

Khi thấy Giu-li-ét xuất hiện trên cửa sổ, Rô-mê-ô đã say đắm trước nhan sắc tuyệt vời của nàng. Đang lúc đêm khuya trăng sáng, chàng so sánh ngay người đẹp với chị Hằng. Nhưng chưa được, trong mắt Rô-mê-ô, Giu-li-ét phải là mặt trời mọc lúc rạng đông làm cho mặt trăng thành héo hon, nhợt nhạt. Chàng nói: “Vầng dương dẹp tươi ơi, hãy mọc lên đi”. Phút này, Giu-li-ét đã xuất hiện trên cửa sổ. Như vầng dương từ từ mọc lên, nàng xuất hiện càng lúc càng rực rỡ hơn.

Từ hình ảnh bao quát đó của Giu-li-ét, tác giả trình bày thật khôn khéo dòng suy nghĩ của Rô-mê-ô, nhất là lúc chàng nhìn vào đôi mắt đẹp của nàng: “Nàng đang nói kia, nhưng nàng có nói gì dâu… đôi mắt nàng lên tiếng”. Ôi! Đôi mắt nhấp nhánh biết nói như thể đôi môi mấp máy. Tiếp đó Rô-mê-ô còn so sánh duyên mắt Giu-li-ét như hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời. Ý tưởng đó thi vị biết bao nhiêu: “Chẳng qua là hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời… chờ tới lúc sao về”.

Tâm hồn say đắm của Rô-mê-ô ko ngừng lại ở đôi mắt đẹp như hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời. Chàng đặt ra mấy giả thiết: “Sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia ư?… đôi mắt nàng lên thay cho sao ư?”… Cũng từ giả thiết đầu, dòng suy nghĩ của Rô-mê-ô chuyển sang ngợi ca đôi gò má rực rỡ của Giu-li-ét từ lúc nào chẳng biết như liền mạch dẫn tới ý cuối cùng của lời thoại: “Kìa, nàng tì má lên bàn tay! Ôi, ước gì ta là chiếc găng tay, để dược mơn trớn gò má đó”.

Như thế, lời thoại trước nhất của đoạn trích Tình yêu và thù hận đã trình bày tâm hồn choáng ngợp đắm say của Rô-mê-ô trước nhan sắc người đẹp Giu-li-ét trong một ko gian thơ mộng. Dòng suy nghĩ xúc cảm của chàng diễn ra theo một trật tự hợp pháp và mối liên tưởng so sánh của chàng cũng thích hợp với quang cảnh đêm thề hứa hẹn bấy giờ.


Câu 4. Lời thoại: Chỉ có tên họ chàng là thù địch với em thôi… Cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu-li-ét. Tâm trạng đó được diễn tả như sau:

– Gặp Rô-mê-ô tại buổi dạ hội, lúc dạ hội kết thúc trở về phòng, đứng bên cửa sổ, giữa đêm khuya thanh vắng, trăng sáng và đẹp, Giu-li-ét tưởng vắng người nên đã thót lên tiếng lòng của riêng mình. Ngờ đâu, Rô-mê-ô nghe được.

Xưa nay thông thường người thiếu nữ ko chủ động bộc bạch tình cảm với người mình yêu. Nhưng ở đây vì vô tình nhưng Giu-li-ét đã làm chuyện đó. Khi biết có người đã nghe được tiếng lòng của riêng mình, trước nhất nàng nghĩ là người lạ:

Người là người nào, nhưng khuất trong đêm tối, biết được điều tôi áp ủ trong lòng”. Rồi Giu-li-ét cũng rõ đó chính là Rô-mê-ô:

Tai tôi nghe chưa trọn một trăm tiếng thốt từ mồm đó ra nhưng tôi đã nhìn thấy tiếng người nào rồi. Chẳng phải anh Rô-mê-ô, và là họ nhà Môn-ta-ghiu đấy ư?”

Cũng chẳng trùng hợp chút nào lúc ở đây Giu-li-ét nhắc tới dòng tộc Môn-ta-ghiu của Rô-mê-ô. Đúng là môi hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét vẫn luôn ám ảnh nàng.

Các lời đáp của Rô-mê-ô:

– “Đúng là mồm em nói đấy nhé! Chỉ cần em gọi tôi là người yêu, tôi sẽ thay tên đổi họ; từ nay, tôi sẽ ko bao giờ còn là Rô-mê-ô nữa”.

– “Tôi ko biết xưng danh cùng em thế nào. Nàng tiên yêu quý của tôi ơi, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em. Nếu chính tay tôi đã viết tên đó, thì tôi xé nát nó ra”.

– “Hỡi nàng tiên kiều diễm, chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó”.

Hình như chưa đủ đảm bảo tình yêu của Rô-mê-ô đối với Giu-li-ét nên nàng mới hỏi một câu đúng là ko cần có:

“… anh ơi, và tới làm gì thế?…”

Để tiếp tục thuyết phục người yêu Rô-mê-ô đáp:

– “Tôi vượt qua được tường này là nhà đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu; mẩy bức tường đá ngăn sao được tình yêu; nhưng cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm; vậy người thân em ngăn sao nổi tôi”.

Lần trước nhất Rô-mê-ô nói tới “tình yêu”, chỉ một lời thoại nhưng tới những bốn lần lặp lại từ này đã đủ làm cho cô gái tin rằng chàng trai đã yêu mình. Là tình yêu nhưng chàng đã vượt mấy bức tường đá vào đây nhưng liệu chàng có vượt qua được mô’i hận thù giữa hai dòng tộc hay ko?

Rô-mê-ô đáp:

– “Em ơi! Ánh mắt của em còn nguy hiểm cho tôi han hai chục lưỡi kiếm của họ; em hãy nhìn tôi âu yểm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu”.

Chính lời đáp mãnh liệt này đã xả stress nỗi băn khoăn của Giu-li-ét và nàng đã tế nhị chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô bằng lời nói:

– “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây”.

Câu nói này khác hẳn lời lẽ quá bạo dạn ở lúc đầu lúc Giu-li-ét tưởng là ko có người nào nghe thấy?

Diễn biến nội tâm phức tạp của cô gái này đã được tài nghệ của sếch-xpia mô tả một cách tuyệt vời.


Câu 5. Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét tại đêm dạ hội hóa trang và đã yêu nàng chẳng chút băn khoăn đắn đo. Trong tâm hồn chàng ko có sự giằng co nào cả. Trước sau gì Rô-mê-ô đã trả lời với Giu-li-ét là vì yêu nàng chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ của chàng chẳng chút do dự.

Cả Giu-li-ét cũng thế. Tuy có nhiều băn khoăn nhung là băn khoăn liệu Rô-mê-ô có vượt qua được môi hận thù giữa hai dòng tộc ko. Đó là băn khoăn về phía Rô-mê-ô chứ ko hề băn khoăn về phía mình. Đúng là trong tâm hồn Giu-li-ét ko hề có chút đắn đo suy tính nào, ko có câu hỏi nên hay ko nên yêu Rô-mê-ô trong hoàn cảnh giữa hai dòng tộc có mối hận thù.

Có thể nói qua mười sáu (16) lời thoại vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục xong.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 6

I- KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG

1. Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài người Anh. Sếch-xpia là con người khổng lồ của một thời đại khổng lồ – thời đại Phục hưng.

Sếch-xpia sinh tại thị trấn Xtơ-rét-phớt ôn Ê-vơn thuộc miền tây nam nước Anh trong một gia đình giao thương ngũ cốc, len, dạ. Năm 1578, lúc mới tròn 14 tuổi, do gia đình giao thương sa sút, sếch-xpia phải thôi học. Từ năm 1585, ông lên thủ đô Luân Đôn kiếm sống và tham gia giúp việc cho đoàn kịch của Hầu tước Xtơ-ren-giơ, về sau trở thành Nhà hát Địa cầu. Đây cũng là nơi ông gia nhập đại gia đình nghệ thuật. Thời gian này, nước Anh đang tăng trưởng hưng thịnh, là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn có dịp được trình bày.

2. Sếch-xpia viết 37 vở kịch gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch nhưng phần lớn trong số đó đã trở thành những tuyệt tác của văn học nhân loại. Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện, khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống của con người.


3. Rô-mê-ô và Giu-li-ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch-xpia. Tác phẩm được viết vào khoảng từ năm 1594 tới năm 1595. vở kịch gồm năm hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung thế kỉ.

Vở kịch dựa trên xung đột giữa khát vọng yêu đương mãnh liệt với hoàn cảnh thù địch vây hãm. Mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét khẳng định sức sống, sức vươn lên, vượt qua mọi hoàn cảnh trói buộc con người. Mối tình đó cũng là lời kết án gang thép, tố cáo thành kiến phong kiến, nguyên nhân hận thù của tình người, của chủ nghĩa nhân văn. Tác phẩm cũng đạt tới tầm cao về nghệ thuật tổ chức kịch tính, qua việc dẫn dắt hành động kịch và cá thể hoá tiếng nói nhân vật.

II- HƯỚNG DẪN ĐỌC – HlỂU VĂN BẢN

Câu 1: Câu Đoạn trích có mười sáu lời thoại (những chữ in nghiêng là phần hướng dẫn sân khấu), trong đó sáu lời thoại đầu khác hẳn với các lời thoại còn lại. Có thể dễ dàng nhận thấy rằng, trong sáu lời thoại đầu, hai nhân vật ko hội thoại với nhau, cho dù trong lời thoại họ đều có nhắc tới tên nhau. Xét về mặt hình thức, sáu lời thoại đầu là những độc thoại. Các nhân vật nói về nhau chứ ko nói với nhau (độc thoại là nói một mình, nói với mình). Vì các độc thoại này là “tiếng lòng” của nhân vật, nên xét về thực chất nó là các độc thoại nội tâm. Trong kịch, dù là lời độc thoại nội tâm thì nhân vật cũng phải nói to (để khán giả nghe được) và giả thiết như nhân vật kia ko nghe thấy.

    Có thể nói, vì là lời độc thoại nội tâm nên sáu lời thoại đầu chứa đựng xúc cảm mến thương tâm thành, thắm thiết. Ngôn từ mượt nhưng cùng cách nói ví von, so sánh rất thích hợp với tâm trạng phấn khởi, rộn rực chen lẫn những canh cánh, mong nhớ của người đang yêu. Lời độc thoại có định hướng nhân vật, có tính hội thoại nên nó rất sinh động. Ví như trong những lời của Rô-mê-ô chẳng hạn, lúc thì như chàng đang nói với Giu-li-ét lúc nàng xuất hiện, bên cửa sổ (“Vầng dương đẹp tươi ơi…”; “Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi…”), lúc thì lại như đang hội thoại với chính mình (“Kìa! Nàng tì má lên bàn tay! Ước gì ta là chiếc găng tay, để được mơn trớn gò má đó!”; “Mình cứ nghe thêm nữa, hay mình nên lên tiếng nhỉ?”).

    Mười lời thoại còn lại mang hình thức hội thoại, tức là các lời thoại đó hướng vào nhau, các nhân vật nói cho nhau nghe. Tính chất hỏi – đáp, đối đáp xuất hiện.

    Câu 2. Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong hoàn cảnh hai dòng tộc có mối hận thù truyền kiếp. Tính chất thù hận của hai dòng tộc được phản ánh trong lời thoại của Giu-li-ét năm lần (“Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi…”, “chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi”; “nơi tử địa”; “họ nhưng bắt gặp anh…”; “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh ở nơi đây”… ) và trong lời thoại của Rô-mê-ô ba lần (“Từ nay, tôi sẽ ko bao giờ còn là Rô-mê-ô nữa”; “tôi thù ghét cái tên tôi…”; “chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu…”)-

    Nỗi ám ảnh về hận thù giữa hai dòng tộc xuất hiện ở Giu-li-ét nhiều hơn. Điều đó cho thấy nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh của Giu-li-ét. Song Giu-li-ét ko chỉ lo cho mình nhưng còn lo cho cả người mình yêu. Thái độ của Rô-mê-ô đối với hận thù giữa hai dòng tộc quyết liệt hơn. Chàng sẩn sàng từ bỏ dòng tộc của mình, trình bày sự dũng cảm để tới với tình yêu. Điều nhưng Rô-mê-ô sợ là sợ ko có được, ko chiếm được tình yêu của Giu-li-ét, sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự hận thù (“ánh mắt của em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục lưỡi kiếm của họ; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu”). Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó, song nỗi lo chung của hai người là lo họ ko được yêu nhau, họ ko có được tình yêu của nhau. Chính vì thế, cả hai đều nhắc tới hận thù song ko nhằm khơi dậy, khoét sâu hận thù nhưng chỉ để hướng tới vượt lên trên hận thù, bất chấp hận thù. Sự thù hận của hai dòng tộc tuy là cái nền nhưng tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét ko xung đột với hận thù đó. Đây là sự khẳng định quyết tâm xây đắp tình yêu của hai người.

    Câu 3. Đoạn trích mở đầu trong bối cảnh đêm khuya – trăng sáng. Ở đó “mảnh trăng thiêng liêng kia đương dát bạc trên những ngọn cây trĩu quả”. Màn đêm thanh vắng với những mảnh bạc đang lướt trên trời cao tạo ra chiều sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đôi tình nhân. Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của nhân vật. Thiên nhiên là tự nhiên hoà cảm, nhất trí, trân trọng, chở che. Ánh trăng ko thật sáng, ko phải sáng ngời hay sáng loá để soi rọi mọi cái nhưng là ánh trăng mờ ảo. Trăng vào vai trò trang trí cho cảnh gặp mặt tình tứ song rất mực đoan trinh của đôi tình nhân.

    Trong quang cảnh đêm khuya, trăng trở thành nhân vật để Rô-mê-ô so sánh với vẻ đẹp ko thể bì được của Giu-li-ét. Trong mắt Rô-mê-ô, nàng như “vầng dương” lúc rạng đông; sự xuất hiện của “vầng dương” khiến “ả Hằng Nga” trở thành “héo hon”, “nhợt nhạt”. Theo mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô, thích hợp với tâm lí của người đang khát khao yêu đương thì các sự so sánh có chút phóng đại kia là hoàn toàn hợp pháp.

    ,

    Tiếp tới, mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô hướng vào đôi mắt của tình nhân: “Đôi mắt nàng lên tiếng”. Đôi mắt nhấp nhánh của Giu-li-ét cảm thu được sự mấp máy của làn môi lúc nói. Nếu vẻ đẹp của Giu-li-ét được so sánh với “vầng dương” thì đôi mắt của nàng lại được so sánh với các ngôi sao và đó là “hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời”. Sự so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng một sự tự vấn: “Nếu mắt nàng lên thay cho sao và sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia thì thế nào nhỉ ?”. Lời tự vấn đầy ý nghĩa. “Đôi mắt lên thay sao” là một sự khẳng định đầy lãng mạn vẻ đẹp của đôi mắt, bởi lúc đó “cặp mắt nàng trên bầu trời sẽ rọi khắp khoảng ko một làn ánh sáng tung bừng…”, Còn nếu “sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia” thì lúc đó: “Vẻ đẹp của đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ ngươi”. Các nét đẹp trên khuôn mặt Giu-li-ét tuần tự hiện lên: đẹp của đôi mắt, đẹp của đôi gò má. Điều đó dấy lên một khát khao yêu đương hết sức mãnh liệt: “Kìa, nàng tì má lên bàn tay ! Ôi ! Ước gì ta là chiếc găng tay, để được mơn trớn đôi gò má đó !”.

    Những xúc cảm được trình bày qua những hình ảnh so sánh đầy lãng mạn của Rô-mê-ô biểu thị rất thật xúc cảm của một con người đang yêu và đang được tình yêu đáp lại. Đây cũng là một sự cộng hưởng tình cảm kì lạ của những tâm hồn đang yêu nhưng Sếch-xpia đã quan sát và nhận diện một cách tài tình. Đồng thời ông cũng mô tả hết sức thành công, đạt tới mức tiêu biểu qua tâm trạng đó. Hiển nhiên tình yêu này là một tình yêu tâm thành, ko vụ lợi và cũng lại rất hồn nhiên trong trắng nữa. vẻ đẹp của sự trong trắng là một phẩm chất của mối tình Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Cái đẹp của bối cảnh làm nền cho sự tăng trưởng của tình yêu trong trắng, cái đẹp của bối cảnh ko cho phép những người trong cuộc nghĩ xấu về nhau cũng như ko tạo điều kiện để những suy nghĩ xấu len vào phá đi cái tình cảm hồn nhiên đó.

    Bối cảnh là đẹp, là “đêm thần tiên”, là “đêm tốt lành”, là “đêm thanh” được tạo ra từ thủ pháp so sánh. Sự so sánh ở đây cũng hết sức linh hoạt: so sánh người – cảnh, so sánh người – thần tiên… được lồng trong thứ tiếng nói của sự đắm say, của sự nồng nhiệt. Tất cả nhằm thổi bùng lên ngọn lửa của tình yêu, để từ đó dẫn dắt hai người đi tới sự chủ động, tạo hướng đi cho mối tình kết quả đơm hoa, tạo cho họ sự tự chủ hoàn toàn trong tình yêu chân chính.

    Câu 4. Cảnh trong đoạn trích này xảy ra sau lúc Rô-mê-ô và Giu-li-ét gặp mặt nhau trong lễ hội hoá trang trước đó ko lâu (cuộc gặp mặt đã làm phát sinh tình yêu của họ). Trong cuộc gặp mặt ở lễ hội hoá trang, chính Rô-mê-ô đã thốt lên: “Nàng là họ Ca-piu-lét sao? Ôi oan trái yêu quý, đời sống của ta nay nằm trong tay người thù” và Giu-li-ét cũng đã nhận thức được điều đó: “Một mối thù sinh một mối tình

    -Vội chi sớm gặp, biết đành muộn sao ! – Tình đâu trắc trở gian lao – Hận thù nhưng lại khát khao ân tình”. Cả hai đều đã nhận thức được cái tình cảnh oái oăm, cái hoàn cảnh thù địch nhưng họ bị đặt vào.

    Sự nhận thức đó dẫn tới lời độc thoại của Giu-li-ét như là một sự băn khoăn day dứt, một sự dằn vặt trình bày tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh trái ngang: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…”. Các lời thoại của Giu-li-ét mặc dù vậy vẫn trình bày một tình cảm mãnh liệt. Có lời thoại rất đơn giản, lời thoại thứ 2 chỉ có một thán từ Ôi chao, song nó cho thấy xúc cảm bị dồn nén ko thể ko thổ lộ ra thành lời, đồng thời cũng hàm chứa một tiếng thở dài mang dáng vẻ lo lắng, bởi hận thù giữa hai dòng tộc và bởi ko biết Rô-mê-ô có yêu mình thành thực hay ko. Trong lúc đó, tâm trạng của Rô-mê-ô đơn giản hơn nhiều. Chàng đã yêu, đã được đáp lại tình yêu và đi tới dứt khoát khẳng định tình yêu, sẵn sàng từ bỏ dòng tộc, từ bỏ tên họ mình.

    Các lời thoại 4 và 6 của Giu-li-ét cũng là sự thổ lộ tình yêu trực tiếp, ko ngại ngùng. Việc thổ lộ tình yêu trực tiếp qua các lời thoại này ko phải để nói với Rô-mê-ô, bởi người con gái thường ko chủ động thổ lộ tình yêu với người mình yêu, nhưng là để nói với chính mình. Hơn nữa, Giu-li-ét cũng ko hề biết người yêu đang đứng nấp gần đấy. Các lời thoại này çho thấy sự chín chắn của Giu-li-ét. Qua sự tự phân tích, nàng đi tới khẳng định: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…”. Cách đặt vấn đề của Giu-li-ét rất hồn nhiên, tha thiết và trong trắng. Nàng vừa tự chất vấn mình, rồi lại tự tìm cách trả lời: “Cái tên nó có nghĩa gì đâu?” rồi nàng tự đề xuất các giải pháp: “Chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi”. Hoặc đề xuất một cách làm rất táo tợn, trình bày một tình yêu cháy bỏng: “chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải xương thịt của chàng, đổi lấy cả em đây !”. Câu trả lời là một giải pháp khẳng định, ko có cách lựa chọn nào khác, ko còn cách khắc phục nào khác.

    Lời thoại thú 8, lời của Giu-li-ét, cho thấy sự bất thần của nàng lúc biết có người đang nhìn mình, đang nghe mình thổ lộ. Sự bất thần của Giu-li-ét ko tạo ra cảm giác sợ hãi, bởi vì, xét về mặt tâm lí, lúc đó Giu-li-ét cũng đang rất cần một sự san sẻ. Và lúc biết được người đang ẩn núp lại là Rô-mê-ô thì tâm trạng nàng trở thành phấn khởi: “Tai tôi nghe chưa trọn một trăm tiếng thốt từ mồm đó nhưng tôi đã nhìn thấy tiếng người nào rồi”. Song nỗi sợ về mối thù giữa hai dòng tộc lại loé lên trong suy nghĩ của Giu-li-ét: “Chẳng phải anh Rô-mê-ô, và là họ nhà Môn-ta-ghiu đấy ư?”. Vế đầu của câu hỏi này vừa là để hỏi vừa trả lời khẳng định luôn, song vế hai được đưa ra, có vẻ ko cần thiết, nhưng nó lại cho thấy nỗi lo lắng ám ảnh ko dứt của Giu-li-ét. Dù Rô-mê-ô khẳng định và quyết tâm nhưng Giu-li-ét vẫn ái ngại: “Anh làm thế nào tới được chốn này, anh ơi, và tới làm gì thế?”. Câu hỏi nghe có vẻ như thừa song nó lại chính là điều nhưng Giu-li-ét cần biết. Nàng cần biết Rô-mê-ô có thực sự yêu mình ko? Động cơ xúc tiến chàng tới đây có phải vì tình yêu tâm thành thực sự hay ko hay chỉ là sự xốc nổi thoáng qua?

    Khi ko nghĩ về dòng tộc Môn-ta-ghiu nữa thì Giu-li-ét lại nghĩ tới dòng tộc Ca-piu-lét của mình và khẳng định vị trí nơi hai người đang nói chuyện là “nơi tử địa” nhưng “nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây”, “họ nhưng bắt gặp anh, họ sẽ làm thịt anh”. Vậy là Giu-li-ét đã nhận thức được rất rõ bức tường đang cách trở tình yêu của họ – bức tường đá của vườn nhà và bức tường thù hận của hai dòng tộc. Nàng sợ Rô-mê-ô ko dám vượt qua và ko thật lòng yêu nàng nữa.

    Nhưng rồi, các bức tường cũng dần được tháo dỡ bỏ. Trước hết, điều nhưng Giu-li-ét cảm thấy là tình yêu tâm thành của Rô-mê-ô đã được gỡ bỏ ở lời thoại thứ 13 của Rô-mê-ô nhưng ở đó cụm từ “tình yêu” được nhấn mạnh bốn lần với sự khẳng định dứt khoát: “Cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm”. Bức tường thù hận được tháo dỡ bỏ bằng chính quyết tâm của hai người, nhất là quyết tâm của Giu-li-ét: “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây”. Còn bức tường đá của vườn nhà thì đã có “đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu” tương trợ.

    Diễn biến nội tâm của Giu-li-ét phong phú và phức tạp hơn Rô-mê-ô rất nhiều nhưng nó cũng thích hợp với tâm lí của người đang yêu. Đồng thời nó cũng cho thấy sự chín chắn trong tình yêu của Giu-li-ét. Sự day dứt trong tâm trạng đó cho thấy sức ép nặng nề của hoàn cảnh, thấy được sự vây hãm của mối hận thù truyền kiếp giữa hai dòng tộc, thấy được mối nguy hiểm đang đe doạ hai người.

    Câu 5. Trong toàn vở Rô-mê-ô và Giu-li-ét, xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. Tuy nhiên trong đoạn trích này, thù hận ko xuất hiện như là một thế lực cản trở tình yêu. Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của các nhân vật, song ko phải là động lực chi phối, điều khiển, quyết đinh hành động của nhân vật.

    Đối với Rô-mê-ô, chàng đã gặp Giu-li-ét, đã có được tình yêu của nàng và đã sẵn sàng làm tất cả vì tình yêu đó.

    Đối với Giu-li-ét, sự xuất hiện cảm thức về những bức tường cản trở tình yêu là có thực. Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng, song đây ko phải là sự tính toán thiệt hơn. Điều nhưng Giu-li-ét cần là tình yêu chân thực của Rô-mê-ô và tình yêu kia đối với nàng là tất cả. Thế nên, lúc biết và khẳng định kiên cố Rô-mê-ô tới với mình bằng tình yêu tâm thành thì mọi nghi ngờ ko còn, các băn khoăn cũng hoàn thành.

    Như vậy, trong đoạn trích gồm mười sáu lời thoại này, tình yêu ko xung đột với thù hận nhưng chỉ diễn ra trên nền thù hận. Thù hận bị đẩy lùi, bị xoá đi vĩnh viễn, chỉ còn lại tình người và tình đời rộng lớn, thích hợp với lí tưởng nhân văn. Chính vì lẽ đó, tác phẩm Rô-mê-ô và Giu-li-ét đã trở thành bài ca truyền tụng và khẳng định tình yêu cao đẹp. Vấn đề tình yêu và thù hậii về cơ bản đã được khắc phục.

    III- HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

    Nhận xét: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người” cần được hiểu một cách thấu đáo. Có thể nói, trước hết, tình yêu có sức mạnh nối kết con người lại với nhau, xoá đi mọi thành kiến lỗi thời hay hận thù chia rẽ con người. Tình yêu làm cho tình người được nối lại. Tình yêu sau nữa còn nâng đỡ, động viên cho con người, tạo nên lẽ sống: “Sống là mến thương”. Tình yêu, do đó, thực hiện công dụng bảo vệ và giữ giàng cho cuộc sống, giúp cuộc sống tăng trưởng. Song đó phải là tình yêu chân chính.

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)
    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    .


    Thông tin thêm

    Top 6 Bài soạn “Tình yêu và thù hận” của Uy-li-am Sếch-xpia lớp 11 hay nhất

    [rule_3_plain]

    Vở kịch “Rô-mê-ô and Giu-li-ét” của U.Sếch-xpia được viết vào khoảng những năm 1594-1595, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung thế kỉ. Đoạn trích “Tình yêu và thù hận” thuộc hồi 2, lớp 2 của vở kịch này. Thông qua câu chuyện tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét, tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng chủ nghĩa nhân văn. Mời các bạn tham khảo một số bài soạn hay nhất nhưng Thư Viện Hỏi Đáp đã tổng hợp trong bài viết dưới đây.

    1

    0

    1

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 1

    Tóm tắt
    Rô-mê-ô và Giu-li-et là vở thảm kịch nổi tiếng gắn liền với tên tuổi của U.Sếch-xpia. ở thành Vêrôna nước ý có hai dòng tộc phong kiến vốn có mối thù truyền kiếp với nhau là Mông-te-ghiu và Ca-piu-let. Chàng Rô-mê-ô là đàn ông họ Mông-ta-ghiu yêu Giu-li-et, con gái họ Ca-piu-let. Họ là một vài trai tài gái sắc. Hai người làm lễ thành hôn thầm kín. Nhưng cùng trong ngày hôm đó, do một cuộc cãi lộn, Rô-mê-ô đâm chết Ti-bân, anh họ Giu-li-et và bị kết tội biệt xứ. Gia đình Giu-li-et ép nàng phải lấy bá tước Pa-rix. Nàng định tự tử, nhưng được tu sĩ Lô-rân giúp kế tránh cuộc hôn nhân đó: tu sĩ cho nàng một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết; sau lúc gia đình đặt thi thể nàng vào hầm mộ, tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Nhưng người của tu sĩ chưa kịp báo tin thì người thân Môn-ta-ghiu lại tới trước báo cho Rô-mê-ô tin nàng Giu-li-et đã tự tử. Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết, nên đã tự tử bên nàng. Giu-li-et tỉnh dậy, cũng tự tử theo. Và trước cái chết của hai người, hai họ đã quên mối thù truyền kiếp.
    Tác phẩm kết thúc bằng cái chết của hai nhân vật chính và sự hoà giải của hai dòng tộc. Một kết thúc đầy thảm kịch nhưng âm hưởng chung của tác phẩm lại trình bày cái nhìn sáng sủa của tác giả đối với sự thắng lợi của lí tưởng nhân văn chủ nghĩa. Tình yêu say đắm thuỷ chung của hai người trẻ tuổi đã xoá bỏ những tập tục thành kiến và thù địch của hai dòng tộc suốt hàng trăm năm.

    Bố cục
    – Phần 1 (6 lời thoại đầu): sự độc thoại bộc lộ tình yêu thầm kín của Romeo và Juliet
    – Phần 2 (còn lại): cuộc hội thoại của Romeo và Juliet

    Câu 1 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    Từ câu thoại 1-7: độc thoại, để hai nhân vật tự thổ lộ tình cảm của mình
    Từ câu 8-16: lời hội thoại giữa hai người, Romeo- Juliet có dịp bộc trực tình cảm với nhau
    + Các hình ảnh so sánh trình bày mô tả vẻ đẹp của Juliet
    + Vượt lên thành kiến của gia đình, nàng Juliet dám nói lên tâm thành say đắm
    + Lời hứa hẹn thề chứng tỏ thành kiến của phong kiến dần mất tác dụng

    Câu 2 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    – Tình yêu của Ro-me-o và Giu-li-et diễn ra trong bối cảnh hai giọng thù địch:
    + Sự thù hận của hai dòng tộc cách trở tình cảm của hai người
    + Nỗi ám ảnh thù hận xuất hiện ở nàng Giu-li-et nhiều hơn, nàng lo lắng cho mình và còn cả người yêu
    + Ro-me-o quyết liệt hơn, chàng sẵn sàng từ bỏ dòng tộc chọn tình yêu, chàng sợ mất Giu-li-et
    → Cả hai đều hiểu, và nói tới thù hận để cùng vượt lên rào cản, xây dựng tình yêu

    Câu 3 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    Diễn biến tâm trạng của Ro-me-o với hình thức so sánh liên tưởng
    + Thiên nhiên được nhìn qua điểm nhìn của người đang yêu vì thế tự nhiên như cộng hưởng, trân quý.
    + Tâm trạng mến thương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì ngăn cản được Ro-me-o trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-et
    + Mạch suy nghĩ của chàng hướng tới đôi mắt lên tiếng, đôi môi nhấp nhánh của người yêu
    + Khát vọng yêu đương mãnh liệt
    → Xúc cảm Ro-me-o là sự lãng mạn và cháy bỏng của người đang yêu và được yêu

    Câu 4 (Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    Tâm trạng Giu-li-et:
    + Thông qua lời độc thoại nội tâm
    + Nàng bộc lộ nỗi lòng của mình “hãy thề yêu em đi”, “chỉ có dòng tộc chàng là thù địch của em”
    + Tình yêu trình bày mãnh liệt, ko giấu diếm
    + Nàng đối đáp với Ro-me-o kiên cố tin vào tình yêu của chàng dành cho mình
    + Nỗi lo lắng xâu xé tâm can Giu-li-et
    + Chấp nhận tình yêu và hướng về Ro-me-o
    → Ngôn ngữ sống động đầy chất thơ, nhà văn trình bày được diễn biến nội tâm phức tạp của người đang yêu
    Tình yêu mãnh liệt trong trắng vượt lên sự thù hận truyền kiếp của hai dòng tộc

    Câu 5 (Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    Tình yêu và thù hận được khắc phục trong mười sáu lời thoại:
    Vấn đề thù hận: thù hận ko xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu, thù hận chỉ trình bày qua dòng suy nghĩ các nhân vật, song đó ko phải động lực chi phối hành động của nhân vật
    – Tình yêu của hai người vượt qua từ lời thoại 13- 15 trong đoạn trích
    → Tình yêu diễn ra trên cái nền thù hận, thù hận bị đẩy lùi chỉ còn tình đời, tình người rộng lớn, giàu tư tưởng nhân văn

    Luyện tập
    Bài 1 (trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1):
    Tình yêu và thù hận “truyền tụng tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”
    Tác giả trình bày diễn biến tâm trạng, nỗi lòng bổi hổi mến thương của hai nhân vật Romeo và Juliet tài tình qua dòng độc thoại nội tâm và hội thoại
    + Tác giả muốn khẳng định tình yêu là thứ tình cảm tốt đẹp, kì diệu của con người, là tình cảm thiêng liêng, trình bày con người và tâm hồn con người một cách xác thực
    + Ca ngợi tình yêu chân chính có thể vượt qua mọi rào cản, thù hận

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

    2

    0

    2

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 2

    A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM1. Tác giảUy -li -am Sếch -xpia (1564- 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời phục hưng, thời kỳ được coi là bước ngoặt lớn lao nhất từ trước tới hiện thời nhân loại chưa từng thấy, một thời đại cần tới những con người khổng lồ và đã sinh ra được ngay con người khổng lồ. Sếch –xpia là một trong những con người khổng lồ như thế. Ông sinh ra tại một thị trấn ở miền tây nam nước Anh trong một gia đình giao thương ngũ cốc, len dạ. Năn 1578. gia đình sa sút ông phải thôi học ông lên Luân Đôn kiếm sống và giúp việc cho đoàn kịch của Hầu tước Xtơ -ren – giơ.Ông đã để lại 37 vở kịch gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch. nhưng phần lớn là tuyệt tác của văn học nhân loại. Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và niểm tin bát diệt vào khả năng hướng thiện, vươn dậy để khẳng định cuộc sống của con người.2. Tác phẩmRô – mê -ô và Giu- li -ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch -xpia, được viết vào khoảng những năm 1594 -1595, gồm năm hồi bằng thơ xn lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn – ta -ghiu và Ca- piu- lét, tại Vê -rô-na (I-ta -li-a) thời trung thế kỉ. Romeo và Juliet được viết vào khoảng 1594 – 1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ.Tóm tắt tác phẩm Câu chuyện mở màn tại thành Verona, hai dòng tộc nhà Montague và nhà Capulet có mối hận thù lâu đời. Romeo, đàn ông họ Montague và Juliet, con gái họ Capulet đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Capulet, do là dạ yến hoá trang nên Romeo mới có thể trà trộn vào trong đó. Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Friar Laurence bí mật làm lễ cưới.Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Juliet là Tybalt đã làm thịt chết người bạn rất thân của Romeo là Mercutio. Để trả thù cho bạn, Romeo đã đâm chết Tybalt. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành sâu nặng. Vì tội làm thịt người nên Romeo bị trục xuất khỏi Verona và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Romeo và Juliet bị tan vỡ lúc Romeo đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho Bá tước Paris. Juliet cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Laurence. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Romeo tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Verona.Đám cưới giữa Juliet và Paris trở thành đám tang. Xác Juliet được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Romeo thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Juliet chết, Romeo đớn đau trốn về Verona. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Paris tới viếng Juliet, Romeo đâm chết Paris rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Romeo vừa gục xuống thì thuốc của Juliet hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Romeo kế bên đã chết, Juliet rút dao tự vẫn.Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.Vở kịch dựa trên xung đột giữa khát vọng yêu đương mãnh liệt với hoàn cảnh thù địch vây hãm. Mối tình của họ khẳng định sức sống vươn dậy trên mọi hoàn cảnh của con người. Mối tình đó cũng là lời kết án gang thép, tố cáo thành kiến phong kiến, nguyên nhân thù hận của tình người, của chủ nghĩa nhân văn. Vở kịch cũng đạt tới tầm cao về nghệ thuật tổ chức kịch tính, qua việc dẫn dắt hành động kịch và cá thể hóa tiếng nói nhân vật. Văn bản trong sách giáo khoa trích lớp 2, hồi II của vở kịch. B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢICâu 1: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1Đoạn trích có mười sáu lời thoại. Sáu lời thoại đầu có gì khác lạ với những lời thoại sau? Hình thức của các lời thoại đó là gì?Bài làm:Sáu lời thoại đầu trong bối cảnh đoạn trích. Đây là thời đoạn độc thoại của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Từng nhân vật độc thoại để bộc lộ tâm trạng của mình. Mỗi nhân vật độc thoại ba bần xen kẽ nhau. Họ đều bộc lộ tình yêu tha thiết và say đắm của mình với người yêu nhưng nội dung các lời độc thoại của họ có nét không giống nhau : Rô-mê-ô tập trung truyền tụng sắc đẹp lỗng lẫy của Giu-li-ét, còn Giu-li-ét lại quan tâm nhiều hơn tới chuyện dòng tộc của Rô-mê-ô – dòng tộc đã gây hận thù cho dòng tộc của nàng. Có hai lời độc thoại dài nhất, bộc lộ rõ nhất tâm trạng của hai nhân vật : đó là lời độc thoại mở đầu của Rô-mê-ô và lời độc thoại khép lại thời đoạn này của Giu-li-ét. Mười lời thoại tiếp theo là thời đoạn hội thoại của hai nhân vật. Mỗi nhân vật có năm lời thoại, mở đầu là Rô-mê-ô và kết thúc là Giu-li-ét. Nội dung các lời thoại đều tập trung vào việc khắc phục mối hận thù giữa hai dòng tộc để mở đường chắp cánh cho tình yêu của họ bay cao hơn. Lời thề hứa hẹn của họ đã chứng tỏ những thế lực và xiềng xích của những hủ tục, thành kiến của mối quan hệ phong kiến đã dần mất tác dụng. Nó đang bị phá bỏ hoặc tự tan rã. Thời đại trung thế kỉ đã qua đi, con người đã được giải phóng khỏi những quy tắc khắc nghiệt vô lí. Văn pháp lãng mạn và chất liệu hiện thực đã tạo nên một mối tình đẹp và Rô-mê-ô và Giu-li-etCâu 2: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê -ô và Giu -li-et diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc địch. Bài làm:Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét trình bày qua đoạn tríchTrong lời thoại của Rô-mê-ô : Nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em…Trong lời thoại của Giu-li-ét : Em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi ! Hãy mang tên họ nào khác đi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi…Câu 3: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1Phân tích diễn biến tâm trạng của Rô -mê -ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này. Bài làm:Chàng đã lẻn vào vườn nhà Capiulet. Nhìn thấy nàng bên cửa sổ và chàng vô cùng hạnh phúc. Nhà văn đã mô tả niềm hạnh phúc và tình yêu tha thiết của Rômêô qua lời độc thoại nội tâm của chính nhân vật. Độc thoại đó trình bày mạch suy nghĩ của nhân vật.Nhìn thấy Giuliet xuất hiện bên cửa sổ, Rômêô choáng ngợp. Chàng so sánh nàng với chị Hằng rồi phủ định, so sánh nàng với vầng dương. Sau đó chàng tập trung mô tả vẻ đẹp của đôi mắt. Trời đêm nên chàng nghĩ ngay tới những ngôi sao và có liên tưởng lạ mắt “Chẳng qua là hai ngôi sao đẹp nhất … chờ tới lúc sao về”. Sau đôi mắt, chàng lại tập trung truyền tụng gò má rực rỡ của người yêu, chàng thốt lên rất tự nhiên “Kìa, nàng tì má lên bàn tay…”.Dưới ánh trăng đẹp trong vườn nhà Capiulet những liên tưởng và so sánh của Rômêô rất lãng mạn và thích hợp với quang cảnh. Nó trình bày tình yêu mãnh liệt của đôi trai gái này. Đây là lời thoại dài nhất và là lời thoại độc thoại nội tâm của nhân vật. Lời thoại được viết rất trau chuốt với nhiều hình ảnh đẹp, nhiều liên tưởng lạ mắt, thú vị, những so sánh bất thần, táo tợn. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét. Trong tâm trạng đó, Rô-mê-ô chỉ còn nhìn thấy một số điều đó là Giu-li-ét đẹp như một nàng tiên lộng lẫy át cả vẻ đẹp của trăng sao trên bầu trời; chỉ còn biết làm một việc duy nhất là tìm những lời xinh xắn nhất, những hình ảnh rực rỡ nhất để truyền tụng nhan sắc tuyệt mĩ của nàng. Đây là tâm trạng của chàng trai nhưng tình yêu đầy ắp trong tim, đã trào ra và tuôn chạy ồ ạt như một khúc nhạc tình ái nồng nàn, ngây ngất, đắm say.Câu 4: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1Lời thoại ” Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…” cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu -li -ét. Phân tích diễn biến nội tâm của Giu – li -ét để làm rõ Sếch -xpia đã mô tả tuyệt vời tâm trạng người thiếu nữ đang yêu. Bài làm:Tình yêu của Rômêô và Giuliet phát sinh trong một hoàn cảnh rất trái ngang, đó là mối hận thù truyền kiếp của hai dòng tộc. Vì thế tâm trạng của Giuliet sau buổi găp gỡ diễn biến rất phức tạp. Nó diễn biến qua các chặng sau: Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rômêô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngại. Vô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rômêô đang đứng trong vườn. Nàng lo lắng cho người yêu. Nàng tin tưởng vào tình yêu của Rômêô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng. Giuliet cũng yêu Rômêô tha thiết, nhưng với trái tim phụ nữ nhạy cảm nàng lo lắng cho mối tình đầy ngang trái của mình. Song tâm trạng của Giuliet cho thấy nàng là một cô gái có trái tim biết yêu say đắm, nàng sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để giành lấy tình yêu cho mình.Bởi tình yêu dành cho Rô-mê-ô nên Giu-li-ét chỉ nghĩ tới trở ngại lớn nhất là vấn đề hận thù dòng tộc. Từ đó nàng có những suy nghĩ thật táo tợn : hoặc Rô-mê-ô từ bỏ dòng tộc của chàng, hoặc nàng sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Đối với Giu-li-ét, điều quan trọng của con người là tình yêu chứ ko phải là dòng tộc : Bông hồng kia, giá chúng ta gọi bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Lời độc thoại nội tâm của nàng cho thấy tình yêu bùng lên mạnh liệt, giúp thêm sức mạnh cho cả Rô-mê-ô và nàng vượt qua sự thù hận của dòng tộc. Ý nghĩa trong lời độc thoại nội tâm nhưng Giu-li-ét trở đi trở lại nhiều lần với bao day dứt, xâu xé trong tim. Tới lúc hội thoại trực tiếp với Rô-mê-ô, nàng lại bộc bạch cùng chàng tâm trạng của mình để cùng san sẻ và tìm cách vượt qua.Câu 5: Trang 201 sgk ngữ văn 11 tập 1Chứng minh rằng vấn đề “Tình yêu và thù hận ” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này. Bài làm:Vấn đề thù hận dòng tộc : thái độ của Rô-mê-ô rất kiên quyết. Ba trên năm lời hội thoại của Rô-mê-ô trình bày thái độ dứt khoát của chàng trong việc khắc phục dứt điểm vấn đề thù hận : Tôi sẽ thay đổi tên họ ; sẽ xé nát cái tên đó vì nó là quân thù của em ; chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó. Tình yêu có sức mạnh to lớn, có thể vượt qua được hận thù trình bày trong lời thoại thứ 13 và 15 trong đoạn trích. Các câu như cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm ; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng thù hận của dòng tộc nữa đâu trình bày ý chí vượt qua tất cả để tới với tình yêu của Rô-mê-ô. Như vậy, có thể nói vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục dứt khoát qua 16 lời thoại, và trên ý thức các lời thoại đó của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét, thì tình yêu đã thắng lợi hận thù. Đó là thực chất, sức mạn, vẻ đẹp của tình yêu con người nhưng Uy-li-am Sếch-xpia đã truyền tụng trong đoạn trích cũng như trong toàn thể vở kịch.Trong nội tâm của cả hai nhân vật ko hề có sự tranh chấp giữa yêu và thù hận. Không hề có sự đắn đo giữa yêu hay ko yêu nhưng chỉ có sự băn khoăn lo lắng về những trở ngại nhưng tình yêu của họ phải đối diện.Cuộc độc thoại và hội thoại của đôi trai gái đã trình bày tình yêu trong sáng và mãnh liệt của họ. đó là một mối tình đẹp, say đắm và dũng cảm. Đó là mối tình trình bày tư tưởng nhân văn cao cả của văn học phương Tây thời Phục hưng.Luyện tậpBài tập 1: trang 201 sgk ngữ văn 11 tập Qua đoạn trích tình yêu và thù hận, chứng minh rằng: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”.Bài làm:Đoạn trích Tình yêu và thù hận kể về cảnh Rô-mê-ô sau cuộc gặp mặt với Giu-li-ét ở dạ hội hoá trang tại nhà nàng, chờ lúc đêm khuya đã quay trở lại, leo lên bức tường đối diện với phòng ngủ của Giu-li-ét để thổ lộ lòng mình. Sếch-xpia đã mô tả tuyệt vời tâm trạng của hai người trẻ tuổi vừa bị trúng mũi tên của thần Tình ái Cupid. Mối thù truyền kiếp của hai dòng tộc ko thể ngăn cản tình yêu mãnh liệt đó. Thái độ của tác giả là nhất trí và truyền tụng, bởi: Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người.Rô-mê-ô choáng váng trước vẻ đẹp thánh thiện của Giu-li-ét nên trái tim đã thôi thúc chàng quay trở lại khu vườn nhà nàng, dẫu biết rằng điều đó là vô cùng nguy hiểm. Đúng lúc đó, Giu-li-ét cũng tới bên cửa sổ trông xuống khu vườn để thổ lộ lòng mình. Chúng ta hãy nghe Rô-mê-ô bộc bạch xúc cảm thật lãng mạn nhưng cũng thật tâm thành lúc nhìn thấy Giu-li-ét. Trước đôi mắt của kẻ si tình thì vẻ đẹp của cô gái mình yêu là tuyệt vời hơn tất thảy: … Ánh sáng nào vừa loé trên cửa sổ kia? Đấy là phương đông, và nàng Giu-li-ét là mặt trời! – Vừng dương đẹp tươi ơi, hãy hiện lên đi… Đấy là người ta quý. Ôi! Đấy là người ta yêu! Ôi, giá nàng biết nhỉ!… Vẻ rực rỡ của đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú đó phải hổ ngươi, như ánh sáng ban ngày làm cho đèn nến phải thẹn thùng; còn cặp mắt nàng trên bầu trời sẽ rọi khắp ko gian một làn ánh sáng tưng bừng tới nỗi chim chóc sẽ lên tiếng hót vang… Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi! Bởi đêm nay, nàng toả ánh hào quang, trên đầu ta, như một sứ thần nhà trời có cánh, đang cưỡi những áng mây lững lờ lướt nhẹ trên ko trung, khiến những kẻ trần tục phải cố ngước đôi mắt… lên nhưng chiêm ngưỡng.Khi Giu-li-ét nghĩ tới Rô-mê-ô thì điều trước nhất khiến nàng băn khoăn là mối thù lâu đời giữa hai dòng tộc, nhưng mối thù đó ko thể ngăn cản nàng tới với tình yôu, với người yêu: Ôi, Rô-mê-ô, chàng Rô-mê-ô! Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi; hoặc nếu ko thì chàng hãy thề là yêu em đi, và em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa.Tình yêu sét đánh khiến hai người sống trong tâm trạng bay bổng, say đắm, tuy nhiên ở họ vẫn còn sự dẫn dắt sáng suốt của lí trí. Những diễn biến trong tâm trạng Giu-li-ét chứng tỏ Sếch-xpia đã mô tả tuyệt vời người thiếu nữ đang yêu: Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi. Nếu chẳng phải là người họ Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn cứ là chàng. Môn-ta-ghiu là cái gì nhỉ? Đó đâu phải là bàn tay, hay bàn chân, hay cánh tay, hay mặt mũi, hay một bộ phận nào đấy của thân thể con người. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi! Cái tên đó có nghĩa gì đâu? Bông hồng kia, giá chúng ta gọi bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Vậy nếu chàng Rô-mê-ô chẳng mang tên Rô-mê-ô nữa, thì mười phân chàng vẫn vẹn mười… Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi; chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải xương thịt của chàng, đổi lấy em đây! Trong câu nói đó của Giu-li-ét chứa đựng quyết tâm vượt qua mọi trở lực gớm ghê và mong muốn Rô-mê-ô hãy quên đi mối hận thù truyền kiếp giữa hai dòng tộc để tới với mình.Sếch-xpia truyền tụng tình yêu vì tình yêu là thứ tình cảm tốt đẹp và kì diệu nhất của con người. Có một thi sĩ đã nói: Không có tình yêu hoa ko nở. Nhà thơ lãng mạn Xuân Diệu say đắm thốt lên: Từ lúc yêu nhau hoa nở mãi, Trong vườn thơm ngát của hồn tôi. Nhà thơ cách mệnh Tố Hữu cũng sáng tác những vần thơ bất hủ truyền tụng tình yêu: Có gì đẹp trên đời hơn thế, Người yêu người sống để yêu nhau. Tình yêu đã, đang và sẽ mãi mãi tồn tại vì nó là nền tảng của cuộc sống nhân loại trên Trái Đất này.Bài tập 2: Luyện tập sgk ngữ văn 11 tập 1Nhập vai Rô-mê -ô và Giu- li -ét, trình diễn lại cảnh gặp mặt qua hình thức một màn kịch ngắn.Bài làm:Giu-li-ét (nói một mình): Ôi chao!Rô-mê-ô: Nàng đã lên tiếng! Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi! Bởi đêm nay, nàng tỏa ánh hào quang trên đầu ta như một sứ thần nhà trời có cánh, cưỡi những áng mây lững lờ lướt nhẹ trên ko trung, khiến những kẻ trần tục phải cố ngước mắt lên nhưng chiêm ngưỡng! Giu-li-ét: Ôi, Rô-mê-ô, chàng Rô-mê-ô! Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi! Hoặc nếu ko thì chàng hãy thề là yêu em đi; em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa! Rô-mê-ô (nói một mình): Mình cứ lắng tai thêm nữa hay lên tiếng nhỉ? Giu-li-ét: Chỉ có tên họ chàng là thù địch với em thôi. Nếu chẳng phải là người dòng tộc Môn-ta-ghiu thì chàng cũng vẫn là chàng… Chàng ơi, hãy mang tên họ nào khác đi! Cái tên nó có nghĩa gì đâu! Bông hồng kia, giá chúng ta gọi nó bằng một tên khác thì hương thơm cũng vẫn ngọt ngào. Vậy nếu chàng Rô-mê-ô chẳng mang tên Rô-mê-ô nữa thì mười phân chàng cũng vẫn vẹn mười. Rô-mê-ô chàng ơi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi! Chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải là xương thịt của chàng, đổi lấy cả em đây! Rô-mê-ô (nói to) : Đúng là mồm nàng nói đấy nhé! Chỉ cần nàng gọi tôi là người yêu, tôi sẽ thay tên đổi họ. Từ nay, tôi sẽ ko còn là Rô-mê-ô nữa!Giu-li-ét: Rô-mê-ô chàng ơi! Sao chàng lại vào được chốn này và vào làm gì thế? Tường vườn này cao, rất khó vượt qua và sẽ là nơi tử địa nếu chàng bị người thân em bắt gặp nơi đây.Rô-mê-ô : Tôi vượt được tường cao là nhờ đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu. Mấy bức tường đá làm ngăn sao được tình yêu?! Nhưng mà cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm. Vậy người thân em ngăn sao nổi tôi?! Giu-li-ét: Chàng ơi, em lo sợ quá! Nếu bắt gặp, họ sẽ làm thịt chết chàng! Rô-mê-ô : Giu-li-ét nàng ơi! Ánh mắt của nàng còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục lưỡi kiếm của họ. Nàng hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu!. Giu-li-ét: Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp chàng, Rô-mê-ô ạ! Chàng hãy mau mau rời khỏi nơi này! Chúng ta sẽ gặp nhau sau nhé chàng!

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    3

    0

    3

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 3

    I. Tác giả, tác phẩm1. Tác giả: Các em tham khảo phần giới thiệu tác giả trong SGK Ngữ Văn 11 Tập 1.2. Tác phẩm* Rô-mê-ô và Giu-li-ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch-xpia, được viết vào khoảng những năm 1594 – 1595, gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn- ta-ghiu và Ca-piu-let, tại Vê-rô-na.* Đoạn trích Tình yêu và thù hận thuộc lớp 2, Hồi II của vở kịch.* Tóm tắt:Tác phẩm kể về ở thành Vê-rô-na nước Ý có hai dòng tộc phong kiến vốn có mối thù truyền kiếp với nhau là Mông-te-ghiu và Ca- piu-let. Chàng Rô-mê-ô là đàn ông họ Mông-ta-ghiu yêu Giu-li-ét là con gái họ Ca-piu-let. Họ là một vài trai tài gái sắc.Hai người làm lễ thành hôn thầm kín. Nhưng cùng trong ngày hôm đó, do một cuộc cãi lộn, Rô-mê-ô đâm chết Ti-bân, anh họ Giu-li-et và bị kết tội biệt xứ. Gia đình Giu-li–ét ép nàng phải lấy bá tước Pa-rix. Nàng định tự tử, nhưng được tu sĩ Lô-rân giúp kế tránh cuộc hôn nhân đó: tu sĩ cho nàng một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết; sau lúc gia đình đặt thi thể nàng vào hầm mộ, tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na.Nhưng người của tu sĩ chưa kịp báo tin thì người thân Môn-ta-ghiu lại tới trước báo cho Rô-mê-ô tin nàng Giu-li-ét đã tự tử. Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết, nên đã tự tử bên nàng. Giu-li-ét tỉnh dậy, cũng tự tử theo. Và trước cái chết của hai người, hai họ đã quên mối thù truyền kiếp.II. Hướng dẫn soạn bàiCâu 1:* Đoạn trích có 16 lời thoại. Sáu lời thoại đầu là những lời độc thoại, đó là những “tiếng lòng” của nhân vật nhưng lại có định hướng nhân vật, có tính hội thoại nên rất sinh động.Ví dụ những lời độc thoại của Rô-mê-ô lúc thì giống như đang nói với Giu-li-et “Vầng dương tươi đẹp ơi…”, “Hỡi nàng tiên lộng lẫy hãy nói nữa đi…”. Lúc thì lại như hội thoại với chính mình “Kìa! Nàng tì má lên bàn tay…”* Tới 10 lời thoại còn lại: mang hình thức hội thoại, tức là các lời thoại đó hướng vào nhau, các nhân vật nói cho nhau nghe, mang tính chất hỏi đáp, đó là những lời trực tiếp trình bày tình cảm, tiếng nói hội thoại của nhân vật cũng đầy chất thơ.Câu 2:Những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc thù địch:Trong lời thoại của Rô-mê-ô: Nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em…Trong lời thoại của Giu-li-ét: Em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi, chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi…Câu 3:Diễn biến tâm trạng của Rô-mê-ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này:Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của chàng trai đang yêu: đó là tự nhiên hoà đồng, chở che, trân trọng. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét.Mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô hướng vào đôi mắt: “Đôi mắt nàng lên tiếng”. Đôi môi nhấp nhánh của Giu-li-ét cảm nhận như sự mấp máy của làn môi lúc nói.“Hai ngôi sao đẹp nhất trên bầu trời” -> so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng sự tự vấn “Nếu mắt nàng … thế nào nhỉ?”Khát vọng yêu đương hết sức mãnh liệt được trình bày: “Kìa! Nàng tì má…gò má đó!”=> Tâm trạng của Rô-mê-ô là tâm trạng của một chàng trai đang yêu và đang được tình yêu đáp lại, đây chính là sự cộng hưởng kỳ lạ của những tâm hồn đang yêu.Câu 4:Lời thoại: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…” cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu-li-ét:* Qua lời độc thoại nội tâm:Vừa gặp Rô-mê-ô, trở về phòng đứng bên cửa sổ thổ lộ nỗi lòng của mình “Chàng hãy khước từ…hãy thề yêu em đi”; “chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi”.* Qua lời hội thoại với Rô-mê-ô:Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rô-mê-ô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngạiVô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rô-mê-ô đang đứng trong vườn. Nàng cảm thấy lo lắng cho người yêuNàng tin tưởng vào tình yêu của Rô-mê-ô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng=> Qua tiếng nói sống động và đầy chất thơ, tác giả đã trình bày được diễn biến nội tâm đầy phức tạp nhưng thích hợp với tâm trạng của người đang yêu. Thể hiện một tình yêu mãnh liệt trong trắng, vượt lên trên sự thù hận truyền kiếp của hai dòng tộc.Câu 5:Chứng minh vấn đề “Tình yêu và thù hận” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này:Vấn đề thù hận: Thù hận ko xuất hiện như một thế lực cản trở tình yêu nhưng thù hận chỉ hiện qua dòng suy nghĩ của các nhân vật, song ko phải là động lực chi phối hành động của nhân vật.Vấn đề tình yêu: tình yêu của hai người có thể vượt qua được lòng thù hận bởi tình yêu ko xung đột với thù hận nhưng chỉ diễn ra trên nền thù hận, thù hận bị đẩy lùi và chỉ còn lại tình cảm của con người.Đối với Rô-mê-ô, chàng đã gặp Giu-li-ét, đã có được tình yêu của nàng và sẵn sàng là tất cả vì tình yêu đó. Còn đối với Giu-li-ét, nàng đã hiểu và cảm thu được tình cảm chân thực dành cho mình.

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    4

    0

    4

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 4

    Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩmI. Tác giả- Uy-li-am Sếch-xpia (1563 – 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục hưng. Ông sinh ra tại thị trấn Xtơ-rét-phớt Ê-vơn miền Tây Nam nước Anh.- Năm 1578: lúc nhà sa sút, ông phải thôi học- Năm 1585, ông lên thủ đô kiếm sống và giúp việc cho đoàn kịch. Lúc này nước Anh đang trong gia đoạn hưng thịnh, là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn tăng trưởng.- Ông đã từ một chân giữ ngựa ở rạp hát tới người nhắc vở rồi diễn viên và cuối cùng trở thành nhà viết kịch nổi tiếng.- Ông đã để lại 37 vở kịch gồm: kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch nhưng phần lớn là tuyệt tác của văn học nhân loại- Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con người.II. Tác phẩm- Rô-mê-ô và Giu-li-et là vở kịch nổi tiếng trước nhất của tác giả, được viết vào khoảng những năm 1584 -1585, gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối thù hận của hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (Italia) thời trung thế kỉ.- Đoạn trích Tình yêu và thù hận thuộc hồi 2 lớp 2 của vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-et.- Tóm tắt vở kịch: Rô-mê-ô và Giu-li-ét được viết vào khoảng 1594-1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ. Câu chuyện mở màn tại thành Vê-rô-na, hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét có mối hận thù lâu đời. Rô-mê-ô – đàn ông họ Môn-ta-ghiu và Giu-li-ét – con gái họ Ca-piu-lét đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Ca- piu-lét (do là dạ yến hoá trang nên Rô-mê-ô mới có thể trà trộn vào trong đó). Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Lâu-rân bí mật làm lễ cưới. Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Giu-li-ét là Ti-bân đã làm thịt chết người bạn rất thân của Rô-mê-ô là Mơ-kiu-xi-ô. Để trả thù cho bạn, Rô-mê-ô đã đâm chết Ti-bân. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành thâm thúy. Vì tội làm thịt người nên Rô-mê-ô bị trục xuất khỏi Vê-rô-na và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét bị tan vỡ lúc Rô-mê-ô đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho bá tước Pa-rít. Giu-li-ét cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Lâu-rân. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Đám cưới giữa Giu-li-ét và Pa-rít trở thành đám tang. Xác Giu-li-ét được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Rô-mê-ô thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Giu-li-ét chết, Rô-mê-ô đớn đau trốn về Vê-rô-na. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Pa-rít tới viếng Giu-li-ét, Rô-mê-ô đâm chết Pa-rít rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Rô-mê-ô vừa gục xuống thì thuốc của Giu-li-ét hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Rô-mê-ô kế bên đã vô vọng, Giu-li-ét rút dao tự vẫn. Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.Đọc – hiểu văn bảnBài 1 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1Đoạn trích có mười sáu lời thoại. Sáu lời thoại đầu có gì khác lạ với những lời thoại sau? Hình thức của những lời thoại đó là gì?Trả lời:- Từ lời thoại 1 tới lời thoại 7 là độc thoại của hai nhân vật. Tác giả để hai nhân vật tự nhiên bộc lộ tình cảm của mình, qua đó trình bày mối tình say đắm của hai người.- Từ lời thoại 8 tới lời thoại 16 là lời hội thoại giữa hai người. Những lời hội thoại đó vẫn là lời trực tiếp trình bày tình cảm. Ngôn ngữ hội thoại của nhân vật cũng đầy chất thơ. Rômêô đã dùng một loạt hình ảnh so sánh tuyệt vời nhất để mô tả vẻ đẹp của nàng Giuliet. “Nguyên là hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời có việc phải đi vắng đã tha thiết nhờ mắt nàng nhấp nhánh chờ tới lúc sao về”. Vượt lên mọi ràng buộc, mọi quy định của gia đình quý tộc, nàng Giuliet dám nói lên một cách thành thực tình yêu tâm thành say đắm của mình, “Chàng Môngtaghiu tuấn tú ơi, em yêu chàng say đắm; … ngờ em là kẻ trăng hoa”. Lời nói của Giuliet cũng là lời tuyên ngôn của những người trẻ tuổi. Lời thề hứa hẹn của họ đã chứng tỏ những thế lực và xiềng xích của những hủ tục, thành kiến của mối quan hệ phong kiến đã dần mất tác dụng. Nó đang bị phá bỏ hoặc tự tan rã. Thời đại trung thế kỉ đã qua đi, con người đã được giải phóng khỏi những quy tắc khắc nghiệt vô lí. Văn pháp lãng mạn và chất liệu hiện thực đã tạo nên một mối tình đẹp và Rô-mê-ô và Giu-li-et.Bài 2 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et diễn ra trong bối cảnh hai dòng tộc thù địch.Trả lời: Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et diễn ra trong hai hoàn cảnh dòng tộc có mối thù hận truyền kiếp. Tính chất thù hận của hai dòng tộc được phản ánh trong lời thoại của Giu-li-et và Rô-mê-ô. Cả hai đều nhận thức được cái tình cảnh oái oăm, cái hoàn cảnh thù địch nhưng họ bị đặt vào.- Lời thoại của Rô-mê-ô: nàng tiên lộng lẫy, nàng tiên kiều diễm, nàng tiên yêu quý của tôi ơi, đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu; tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em,…- Lời thoại của Giu-li-ét: …em sẽ ko còn là con cháu nhà Ca-piu-lét nữa. Chàng ơi! Hãy mang tên họ nào khác đi… chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi. Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em như thế nào…Bài 3 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1 Phân tích diễn biến tâm trạng của Rô-mê-ô qua hình thức so sánh liên tưởng trong lời thoại trước nhất của nhân vật này.Trả lời:- Đây là lời thoại dài nhất và là lời thoại độc thoại nội tâm của nhân vật. Lời thoại được viết rất trau chuốt với nhiều hình ảnh đẹp, nhiều liên tưởng lạ mắt, thú vị, những so sánh bất thần, táo tợn. Tất cả nhằm bộc lộ tâm trạng yêu đương nồng thắm, ham mê, ngỡ như ko có gì cản được của Rô-mê-ô lúc trèo tường tới bên dưới phòng ngủ của Giu-li-ét.- Trong tâm trạng đó, Rô-mê-ô chỉ còn nhìn thấy một điều đó là Giu-li-ét đẹp như một nàng tiên lộng lẫy át cả vẻ đẹp của trăng sao trên bầu trời; chỉ còn biết làm một việc duy nhất là tìm những lời xinh xắn nhất, những hình ảnh rực rỡ nhất để truyền tụng nhan sắc tuyệt mĩ của nàng.- Đây là tâm trạng của chàng trai nhưng tình yêu đầy ắp trong tim, đã trào ra và tuôn chảy ồ ạt như một khúc nhạc tình ái nồng nàn, ngây ngất, đắm say.Bài 4 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1Phân tích diễn biến tâm trạng của Giu-li-et để làm rõ tác giả đã mô tả tuyệt vời tâm trạng người thiếu nữ đang yêu.Trả lời: Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-et phát sinh trong một hoàn cảnh rất trái ngang, đó là mối hận thù truyền kiếp của hai dòng tộc. Vì thế tâm trạng của Giu-li-et sau buổi găp gỡ diễn biến rất phức tạp. Nó diễn biến qua các chặng sau:+ Thổ lộ tình yêu mãnh liệt với Rô-mê-ô và những lo lắng tình yêu của mình sẽ gặp trở ngại.+ Vô tình thổ lộ tình yêu của mình vì ko biết Rô-mê-ô đang đứng trong vườn. Nàng lo lắng cho người yêu.+ Nàng tin tưởng vào tình yêu của Rô-mê-ô và luôn lo lắng cho sự an nguy của chàng. Giu-li-et cũng yêu Rô-mê-ô tha thiết, nhưng với trái tim phụ nữ nhạy cảm nàng lo lắng cho mối tình đầy ngang trái của mình. Song tâm trạng của Giu-li-et cho thấy nàng là một cô gái có trái tim biết yêu say đắm, nàng sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để giành lấy tình yêu cho mình.Bài 5 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1 Chứng minh rằng vấn đề “Tình yêu và thù hận” đã được khắc phục xong trong mười sáu lời thoại này.Trả lời: Vấn đề thù hận dòng tộc: thái độ của Rô-mê-ô rất kiên quyết. Ba trên năm lời hội thoại của Rô-mê-ô trình bày thái độ dứt khoát của chàng trong việc khắc phục dứt điểm vấn đề thù hận: Tôi sẽ thay đổi tên họ; sẽ xé nát cái tên đó vì nó là quân thù của em; chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó. Tình yêu có sức mạnh to lớn, có thể vượt qua được hận thù trình bày trong lời thoại thứ 13 và 15 trong đoạn trích. Các câu như cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng thù hận của dòng tộc nữa đâu trình bày ý chí vượt qua tất cả để tới với tình yêu của Rô-mê-ô.=> Tình yêu trong sáng diễn ra trên cái nền của thù hận. Thù hận bị đẩy lùi chỉ còn lại tình đời, tình người rộng lớn, thích hợp với lí tưởng nhân văn. Như vậy, có thể nói vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục dứt khoát qua 16 lời thoại, và trên ý thức các lời thoại đó của hai nhân vật Rô-mê-ô và Giu-li-ét thì tình yêu đã thắng lợi hận thù. Đó là thực chất, sức mạnh, vẻ đẹp của tình yêu con người nhưng Uy-li-am Sếch-xpia đã truyền tụng trong đoạn trích cũng như trong toàn thể vở kịch. Luyện tậpBài 1 luyện tập trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1Qua đoạn trích “Tình yêu và thù hận”, chứng minh rằng: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người”.Trả lời:- Gicửa ải thích câu nói: Nhận xét: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người” cần được hiểu một cách thấu đáo. Có thể nói, trước hết, tình yêu có sức mạnh nối kết con người lại với nhau, xoá đi mọi thành kiến lỗi thời hay hận thù chia rẽ con người. Tình yêu sau nữa còn nâng đỡ, động viên cho con người, tạo nên lẽ sống: “Sống là mến thương”. Tình yêu, do đó, thực hiện công dụng bảo vệ và giữ giàng cho cuộc sống, giúp cuộc sống tăng trưởng. Song đó phải là tình yêu chân chính. Tình yêu là vấn đề muôn thuở của văn học, của con người trong mọi thời đại, trong mọi nền văn học. Nói tới con người là nói tới khát vọng tình yêu bởi vì tình yêu là tình cảm thiên liêng, trình bày con người và tâm hồn con người một cách sinh động và xác thực nhất. Cho nên, truyền tụng tình yêu chân chính của con người cũng là khẳng định con người. Đây là một ý kiến đúng mực.- Phân tích và chứng minh câu nói trên qua đoạn trích Tình yêu và thù hận. Phân tích tình yêu say đắm của hai nhân vật qua diễn biến câu chuyện và qua các lời thoại.+ Tình yêu của hai người dành cho nhau rất nồng thắm: qua những lời hội thoại của hai người, qua diễn biến tâm lí của cả hai.+ Tình yêu đó của họ đã vượt lên trên những hận thù gia tộc để quyết tâm tới với nhau.Bài 2 trang 201 SGK Ngữ văn 11 tập 1Nhập vai Rô-mê-ô và Giu-li-ét, trình diễn lại cảnh gặp mặt qua hình thức một màn kịch ngắn.Tham khảo lại phần kịch bản ở phần hướng dẫn soạn bài Tình yêu và thù hận ngắn nhất phía trên.Tổng kếtRô-mê-ô vù Giu-li-ét là một trong số những vở kịch nổi tiếng nhất của Sếch- xpia. Dựa vào câu chuyện về món nợ máu truyền kiếp của haị dòng tộc Môn-ta-ghiu yà Ca-piu-lét xảy ra thời trung thế kỉ, tại thành thị Vê-rô-na (I-ta-li-a), Sếch-xpia đã xây dựng thành một thảm kịch tình yêu và cho ra mắt công chúng lần trước nhất vào năm 1595.Thông qua câu chuyện tình yêu vượt lên trên thù hận của Rô-mê-ô và Giu-li-ét, tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng của chủ nghĩa nhân văn.

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    5

    0

    5

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 5

    I. Đôi nét về tác giả (Uy-li-am Sếch-xpia)- Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616) là thi sĩ nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục Hưng- Khi gia đình sa sút ông phải thôi học lên Luân Đôn kiếm sống và gia nhập gia đình nghệ thuật tại đó- Lúc này nước Anh đang ở thời đoạn hưng thịnh là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn phát triển- Các tác phẩm chính: 37 vở gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch- Đặc điểm nghệ thuật: tác phẩm của ông là tiếng nói tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con ngườiII. Đôi nét về tác phẩm Tình yêu và thù hận (Uy-li-am Sếch-xpia)1. Hoàn cảnh sáng tác- Là vở kịch nổi tiếng được viết vào khoảng những năm 1594-1595 bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn- ta- ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung cổ2. Tóm tắt Rô-mê-ô và Giu-li-ét được viết vào khoảng 1594-1595, dựa trên một tình tiết có sẵn kể về một mối tình oan trái vốn là câu chuyện có thật, từng xảy ra ở Ý thời Trung Cổ. Câu chuyện mở màn tại thành Vê-rô-na, hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét có mối hận thù lâu đời. Rô-mê-ô -con trai họ Môn- ta- ghiu và Giu-li-ét -con gái họ Ca-piu-lét đã yêu nhau say đắm ngay từ cái nhìn trước nhất tại buổi dạ yến tổ chức tại nhà Ca- piu-lét (do là dạ yến hoá trang nên Rô-mê-ô mới có thể trà trộn vào trong đó). Đôi trai gái này đã tới nhà thờ nhờ tu sĩ Lâu-rân bí mật làm lễ cưới. Đột nhiên xảy ra một sự việc: do xung khắc, anh họ của Giu-li-ét là Ti-bân đã làm thịt chết người bạn rất thân của Rô-mê-ô là Mơ-kiu-xi-ô. Để trả thù cho bạn, Rô-mê-ô đã đâm chết Ti-bân. Mối thù giữa hai dòng tộc càng trở thành thâm thúy. Vì tội làm thịt người nên Rô-mê-ô bị trục xuất khỏi Vê-rô-na và bị đi đày biệt xứ. Tưởng như mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét bị tan vỡ lúc Rô-mê-ô đi rồi, Juliet bị cha mẹ ép gả cho bá tước Pa-rít. Giu-li-ét cầu cứu sự tương trợ của tu sĩ Lâu-rân. Tu sĩ cho nàng uống một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết, thuốc có tác dụng trong vòng 24 tiếng. Tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô tới hầm mộ cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Đám cưới giữa Giu-li-étvà Pa-rít trở thành đám tang. Xác Giu-li-ét được đưa xuống hầm mộ. Tu sĩ chưa kịp báo cho Rô-mê-ô thì từ chỗ bị lưu đày nghe tin Giu-li-ét chết, Rô-mê-ô đớn đau trốn vềVê-rô-na. Trên đường về chàng kịp sắm một liều thuốc cực độc dành cho mình. Tại bãi tha ma, gặp Pa-rít tới viếng Giu-li-ét, Rô-mê-ô đâm chết Pa-rít rồi uống thuốc độc tự tử theo người mình yêu. Rô-mê-ô vừa gục xuống thì thuốc của Giu-li-ét hết kiến hiệu. Nàng tỉnh dậy và nhìn thấy xác Rô-mê-ô kế bên đã vô vọng, Giu-li-ét rút dao tự vẫn. Cái chết tang thương của đôi bạn trẻ đã thức tỉnh hai dòng tộc. Bên xác hai người, hai dòng tộc đã quên mối thù truyền kiếp và bắt tay nhau đoàn viên, nhưng câu chuyện tình yêu đó vẫn mãi sẽ là nỗi đau rất lớn trong lòng những người biết tới họ.3. Bố cục- Phần 1 (từ lời thoại 1 tới 6): lời độc thoại thổ lộ tình yêu thầm kín của Rô-mê-ô và Giu-li-ét- Phần 2 (còn lại): Lời hội thoại của Rô-mê-ô và Giu-li-ét4. Giá trị nội dung- Thông qua câu chuyện tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét tác giả truyền tụng và khẳng định vẻ đẹp của tình người, tình đời theo lí tưởng chủ nghĩa nhân văn5. Giá trị nghệ thuật- Diễn biến tâm trạng của nhân vật, cách so sánh ví von, cách nói của hai người và bối cảnh tự nhiên yên bình của đêm gặp mặt thề nguyềnGỢI Ý HỌC BÀICâu 1. Đoạn trích giảng có mười sáu (16) lời thoại. Rô-mê-ô và Giu-li-ét ko đôi thoại với nhau ngay từ đầu. Từ đầu tới lời thoại thứ sáu (6) hai nhân vật này nói về nhau, nhắc tới tên nhau nhưng chưa phải là nói với nhau. Đọc kĩ lại: “Ảy, khe khẽ chứ” là một cụ thể tiếng nói cho thây điều vừa nói. Lại nữa “Ôi, giá nàng biết nhỉ!”, “Kia nàng tì má lên bàn tay” (nàng: đại từ nhân xưng thứ bậc ba số ít). Các tính từ sở hữu thứ bậc ba sô’ ít của nàng ở lời thoại 1; lời hướng dẫn in nghiêng nói riêng ở lời thoại thứ 5, và lời lẽ của Giu-li-ét ở các lời thoại thứ 4 và thứ 6. Đó cũng là chứng cớ cho thấy sáu lời thoại đầu ko phải là đốì thoại. Như thế cảnh Tỉnh yêu và thù hận ở đây là diễn biến qua hai thời đoạn:- Sáu lời thoại đầu chính là những lời độc thoại nội tâm nhưng được lên thành tiếng thành lời, dù nói khe khẽ, nói một mình, mình nói chỉ để mình nghe (và cả khán giả nghe nữa chứ!)- Mười lời thoại còn lại hoặc từ lời thứ bảy (7) tới hết ngôn từ của hai nhân vật chuyển sang tình thế hội thoại.Cũng nên nhắc lại Rô-mê-ô và Giu-lỉ-ét là kịch thơ xen lẫn văn xuôi. Riêng đoạn trích Tình yêu và thù hận trên đây trong nguyên bản hoàn toàn là thơ.Câu 2. Những cụm từ chứng minh tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong bốì cảnh hai dòng tộc thù địch là:- Sao chàng lại là Rô-mê-ô nhỉ?- Em sẽ ko còn là con’ cháu nhà Ca-piu-lét nữa.- Chỉ có tên họ của chàng là thù địch của em thôi.Câu 3. Sau cuộc gặp mặt, tình yêu bùng cháy mãnh liệt trong lòng nên Rô-mê-ô ngay giữa đêm khuya hôm đó đã trở lại nhà Ca-piu-lét. Phút này, Rô-mê-ô nhìn rõ Giu-li-ét ở cửa sổ trên cao. Qua lời thoại trước nhất, tâm trạng Rô-mê-ô là một tâm trạng say đắm.Tuy đây là lời độc thoại: Rô-mê-ô nói một mình cốt chỉ để mình nghe thôi nhưng tưởng như trong lời độc thoại kia có cả hội thoại nữa. Câu nói của Rô-mê-ô: ‘“Vầng dương đẹp tươi ơi hãy hiện lên đi…” nghe cứ như chàng đang nói với Giu-li-ét đã xuất hiện trên cửa sổ. Nhưng có lúc thì Rô-mê-ô đang nói với chính mình: “Ôi, giá nàng biết nhỉ! Nàng đang nói kia”.Khi thấy Giu-li-ét xuất hiện trên cửa sổ, Rô-mê-ô đã say đắm trước nhan sắc tuyệt vời của nàng. Đang lúc đêm khuya trăng sáng, chàng so sánh ngay người đẹp với chị Hằng. Nhưng chưa được, trong mắt Rô-mê-ô, Giu-li-ét phải là mặt trời mọc lúc rạng đông làm cho mặt trăng thành héo hon, nhợt nhạt. Chàng nói: “Vầng dương dẹp tươi ơi, hãy mọc lên đi”. Phút này, Giu-li-ét đã xuất hiện trên cửa sổ. Như vầng dương từ từ mọc lên, nàng xuất hiện càng lúc càng rực rỡ hơn.Từ hình ảnh bao quát đó của Giu-li-ét, tác giả trình bày thật khôn khéo dòng suy nghĩ của Rô-mê-ô, nhất là lúc chàng nhìn vào đôi mắt đẹp của nàng: “Nàng đang nói kia, nhưng nàng có nói gì dâu… đôi mắt nàng lên tiếng”. Ôi! Đôi mắt nhấp nhánh biết nói như thể đôi môi mấp máy. Tiếp đó Rô-mê-ô còn so sánh duyên mắt Giu-li-ét như hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời. Ý tưởng đó thi vị biết bao nhiêu: “Chẳng qua là hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời… chờ tới lúc sao về”.Tâm hồn say đắm của Rô-mê-ô ko ngừng lại ở đôi mắt đẹp như hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời. Chàng đặt ra mấy giả thiết: “Sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia ư?… đôi mắt nàng lên thay cho sao ư?”… Cũng từ giả thiết đầu, dòng suy nghĩ của Rô-mê-ô chuyển sang ngợi ca đôi gò má rực rỡ của Giu-li-ét từ lúc nào chẳng biết như liền mạch dẫn tới ý cuối cùng của lời thoại: “Kìa, nàng tì má lên bàn tay! Ôi, ước gì ta là chiếc găng tay, để dược mơn trớn gò má đó”.Như thế, lời thoại trước nhất của đoạn trích Tình yêu và thù hận đã trình bày tâm hồn choáng ngợp đắm say của Rô-mê-ô trước nhan sắc người đẹp Giu-li-ét trong một ko gian thơ mộng. Dòng suy nghĩ xúc cảm của chàng diễn ra theo một trật tự hợp pháp và mối liên tưởng so sánh của chàng cũng thích hợp với quang cảnh đêm thề hứa hẹn bấy giờ.Câu 4. Lời thoại: Chỉ có tên họ chàng là thù địch với em thôi… Cho thấy diễn biến nội tâm phức tạp của Giu-li-ét. Tâm trạng đó được diễn tả như sau:- Gặp Rô-mê-ô tại buổi dạ hội, lúc dạ hội kết thúc trở về phòng, đứng bên cửa sổ, giữa đêm khuya thanh vắng, trăng sáng và đẹp, Giu-li-ét tưởng vắng người nên đã thót lên tiếng lòng của riêng mình. Ngờ đâu, Rô-mê-ô nghe được.Xưa nay thông thường người thiếu nữ ko chủ động bộc bạch tình cảm với người mình yêu. Nhưng ở đây vì vô tình nhưng Giu-li-ét đã làm chuyện đó. Khi biết có người đã nghe được tiếng lòng của riêng mình, trước nhất nàng nghĩ là người lạ:Người là người nào, nhưng khuất trong đêm tối, biết được điều tôi áp ủ trong lòng”. Rồi Giu-li-ét cũng rõ đó chính là Rô-mê-ô:Tai tôi nghe chưa trọn một trăm tiếng thốt từ mồm đó ra nhưng tôi đã nhìn thấy tiếng người nào rồi. Chẳng phải anh Rô-mê-ô, và là họ nhà Môn-ta-ghiu đấy ư?”Cũng chẳng trùng hợp chút nào lúc ở đây Giu-li-ét nhắc tới dòng tộc Môn-ta-ghiu của Rô-mê-ô. Đúng là môi hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét vẫn luôn ám ảnh nàng.Các lời đáp của Rô-mê-ô:- “Đúng là mồm em nói đấy nhé! Chỉ cần em gọi tôi là người yêu, tôi sẽ thay tên đổi họ; từ nay, tôi sẽ ko bao giờ còn là Rô-mê-ô nữa”.- “Tôi ko biết xưng danh cùng em thế nào. Nàng tiên yêu quý của tôi ơi, tôi thù ghét cái tên tôi, vì nó là quân thù của em. Nếu chính tay tôi đã viết tên đó, thì tôi xé nát nó ra”.- “Hỡi nàng tiên kiều diễm, chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu, nếu em ko ưa tên họ đó”.Hình như chưa đủ đảm bảo tình yêu của Rô-mê-ô đối với Giu-li-ét nên nàng mới hỏi một câu đúng là ko cần có:”… anh ơi, và tới làm gì thế?…”Để tiếp tục thuyết phục người yêu Rô-mê-ô đáp:- “Tôi vượt qua được tường này là nhà đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu; mẩy bức tường đá ngăn sao được tình yêu; nhưng cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm; vậy người thân em ngăn sao nổi tôi”.Lần trước nhất Rô-mê-ô nói tới “tình yêu”, chỉ một lời thoại nhưng tới những bốn lần lặp lại từ này đã đủ làm cho cô gái tin rằng chàng trai đã yêu mình. Là tình yêu nhưng chàng đã vượt mấy bức tường đá vào đây nhưng liệu chàng có vượt qua được mô’i hận thù giữa hai dòng tộc hay ko?Rô-mê-ô đáp:- “Em ơi! Ánh mắt của em còn nguy hiểm cho tôi han hai chục lưỡi kiếm của họ; em hãy nhìn tôi âu yểm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu”.Chính lời đáp mãnh liệt này đã xả stress nỗi băn khoăn của Giu-li-ét và nàng đã tế nhị chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô bằng lời nói:- “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây”.Câu nói này khác hẳn lời lẽ quá bạo dạn ở lúc đầu lúc Giu-li-ét tưởng là ko có người nào nghe thấy?Diễn biến nội tâm phức tạp của cô gái này đã được tài nghệ của sếch-xpia mô tả một cách tuyệt vời.Câu 5. Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét tại đêm dạ hội hóa trang và đã yêu nàng chẳng chút băn khoăn đắn đo. Trong tâm hồn chàng ko có sự giằng co nào cả. Trước sau gì Rô-mê-ô đã trả lời với Giu-li-ét là vì yêu nàng chàng sẵn sàng từ bỏ tên họ của chàng chẳng chút do dự.Cả Giu-li-ét cũng thế. Tuy có nhiều băn khoăn nhung là băn khoăn liệu Rô-mê-ô có vượt qua được môi hận thù giữa hai dòng tộc ko. Đó là băn khoăn về phía Rô-mê-ô chứ ko hề băn khoăn về phía mình. Đúng là trong tâm hồn Giu-li-ét ko hề có chút đắn đo suy tính nào, ko có câu hỏi nên hay ko nên yêu Rô-mê-ô trong hoàn cảnh giữa hai dòng tộc có mối hận thù.Có thể nói qua mười sáu (16) lời thoại vấn đề tình yêu và thù hận đã được khắc phục xong.

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    6

    0

    6

    0

    Bài soạn “Tình yêu và thù hận” số 6

    I- KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG1. Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616) là thi sĩ, nhà viết kịch thiên tài người Anh. Sếch-xpia là con người khổng lồ của một thời đại khổng lồ – thời đại Phục hưng.Sếch-xpia sinh tại thị trấn Xtơ-rét-phớt ôn Ê-vơn thuộc miền tây nam nước Anh trong một gia đình giao thương ngũ cốc, len, dạ. Năm 1578, lúc mới tròn 14 tuổi, do gia đình giao thương sa sút, sếch-xpia phải thôi học. Từ năm 1585, ông lên thủ đô Luân Đôn kiếm sống và tham gia giúp việc cho đoàn kịch của Hầu tước Xtơ-ren-giơ, về sau trở thành Nhà hát Địa cầu. Đây cũng là nơi ông gia nhập đại gia đình nghệ thuật. Thời gian này, nước Anh đang tăng trưởng hưng thịnh, là mảnh đất thuận tiện cho lí tưởng nhân văn có dịp được trình bày.2. Sếch-xpia viết 37 vở kịch gồm kịch lịch sử, thảm kịch và hài kịch nhưng phần lớn trong số đó đã trở thành những tuyệt tác của văn học nhân loại. Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái rộng lớn và của niềm tin bất tử vào khả năng hướng thiện, khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống của con người.3. Rô-mê-ô và Giu-li-ét là vở kịch nổi tiếng trước nhất của Sếch-xpia. Tác phẩm được viết vào khoảng từ năm 1594 tới năm 1595. vở kịch gồm năm hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối hận thù giữa hai dòng tộc Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (I-ta-li-a) thời trung thế kỉ.Vở kịch dựa trên xung đột giữa khát vọng yêu đương mãnh liệt với hoàn cảnh thù địch vây hãm. Mối tình của Rô-mê-ô và Giu-li-ét khẳng định sức sống, sức vươn lên, vượt qua mọi hoàn cảnh trói buộc con người. Mối tình đó cũng là lời kết án gang thép, tố cáo thành kiến phong kiến, nguyên nhân hận thù của tình người, của chủ nghĩa nhân văn. Tác phẩm cũng đạt tới tầm cao về nghệ thuật tổ chức kịch tính, qua việc dẫn dắt hành động kịch và cá thể hoá tiếng nói nhân vật.II- HƯỚNG DẪN ĐỌC – HlỂU VĂN BẢNCâu 1: Câu Đoạn trích có mười sáu lời thoại (những chữ in nghiêng là phần hướng dẫn sân khấu), trong đó sáu lời thoại đầu khác hẳn với các lời thoại còn lại. Có thể dễ dàng nhận thấy rằng, trong sáu lời thoại đầu, hai nhân vật ko hội thoại với nhau, cho dù trong lời thoại họ đều có nhắc tới tên nhau. Xét về mặt hình thức, sáu lời thoại đầu là những độc thoại. Các nhân vật nói về nhau chứ ko nói với nhau (độc thoại là nói một mình, nói với mình). Vì các độc thoại này là “tiếng lòng” của nhân vật, nên xét về thực chất nó là các độc thoại nội tâm. Trong kịch, dù là lời độc thoại nội tâm thì nhân vật cũng phải nói to (để khán giả nghe được) và giả thiết như nhân vật kia ko nghe thấy.Có thể nói, vì là lời độc thoại nội tâm nên sáu lời thoại đầu chứa đựng xúc cảm mến thương tâm thành, thắm thiết. Ngôn từ mượt nhưng cùng cách nói ví von, so sánh rất thích hợp với tâm trạng phấn khởi, rộn rực chen lẫn những canh cánh, mong nhớ của người đang yêu. Lời độc thoại có định hướng nhân vật, có tính hội thoại nên nó rất sinh động. Ví như trong những lời của Rô-mê-ô chẳng hạn, lúc thì như chàng đang nói với Giu-li-ét lúc nàng xuất hiện, bên cửa sổ (“Vầng dương đẹp tươi ơi…”; “Hỡi nàng tiên lộng lẫy, hãy nói nữa đi…”), lúc thì lại như đang hội thoại với chính mình (“Kìa! Nàng tì má lên bàn tay! Ước gì ta là chiếc găng tay, để được mơn trớn gò má đó!”; “Mình cứ nghe thêm nữa, hay mình nên lên tiếng nhỉ?”).Mười lời thoại còn lại mang hình thức hội thoại, tức là các lời thoại đó hướng vào nhau, các nhân vật nói cho nhau nghe. Tính chất hỏi – đáp, đối đáp xuất hiện.Câu 2. Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét diễn ra trong hoàn cảnh hai dòng tộc có mối hận thù truyền kiếp. Tính chất thù hận của hai dòng tộc được phản ánh trong lời thoại của Giu-li-ét năm lần (“Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng tộc của chàng đi…”, “chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi”; “nơi tử địa”; “họ nhưng bắt gặp anh…”; “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh ở nơi đây”… ) và trong lời thoại của Rô-mê-ô ba lần (“Từ nay, tôi sẽ ko bao giờ còn là Rô-mê-ô nữa”; “tôi thù ghét cái tên tôi…”; “chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta-ghiu…”)-Nỗi ám ảnh về hận thù giữa hai dòng tộc xuất hiện ở Giu-li-ét nhiều hơn. Điều đó cho thấy nỗi lo kèm theo sự ái ngại về hoàn cảnh của Giu-li-ét. Song Giu-li-ét ko chỉ lo cho mình nhưng còn lo cho cả người mình yêu. Thái độ của Rô-mê-ô đối với hận thù giữa hai dòng tộc quyết liệt hơn. Chàng sẩn sàng từ bỏ dòng tộc của mình, trình bày sự dũng cảm để tới với tình yêu. Điều nhưng Rô-mê-ô sợ là sợ ko có được, ko chiếm được tình yêu của Giu-li-ét, sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự hận thù (“ánh mắt của em còn nguy hiểm cho tôi hơn hai chục lưỡi kiếm của họ; em hãy nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại gì lòng hận thù của họ nữa đâu”). Cả hai đều ý thức được sự thù hận đó, song nỗi lo chung của hai người là lo họ ko được yêu nhau, họ ko có được tình yêu của nhau. Chính vì thế, cả hai đều nhắc tới hận thù song ko nhằm khơi dậy, khoét sâu hận thù nhưng chỉ để hướng tới vượt lên trên hận thù, bất chấp hận thù. Sự thù hận của hai dòng tộc tuy là cái nền nhưng tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét ko xung đột với hận thù đó. Đây là sự khẳng định quyết tâm xây đắp tình yêu của hai người.Câu 3. Đoạn trích mở đầu trong bối cảnh đêm khuya – trăng sáng. Ở đó “mảnh trăng thiêng liêng kia đương dát bạc trên những ngọn cây trĩu quả”. Màn đêm thanh vắng với những mảnh bạc đang lướt trên trời cao tạo ra chiều sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đôi tình nhân. Thiên nhiên được nhìn qua các điểm nhìn của nhân vật. Thiên nhiên là tự nhiên hoà cảm, nhất trí, trân trọng, chở che. Ánh trăng ko thật sáng, ko phải sáng ngời hay sáng loá để soi rọi mọi cái nhưng là ánh trăng mờ ảo. Trăng vào vai trò trang trí cho cảnh gặp mặt tình tứ song rất mực đoan trinh của đôi tình nhân.Trong quang cảnh đêm khuya, trăng trở thành nhân vật để Rô-mê-ô so sánh với vẻ đẹp ko thể bì được của Giu-li-ét. Trong mắt Rô-mê-ô, nàng như “vầng dương” lúc rạng đông; sự xuất hiện của “vầng dương” khiến “ả Hằng Nga” trở thành “héo hon”, “nhợt nhạt”. Theo mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô, thích hợp với tâm lí của người đang khát khao yêu đương thì các sự so sánh có chút phóng đại kia là hoàn toàn hợp pháp. ,Tiếp tới, mạch suy nghĩ của Rô-mê-ô hướng vào đôi mắt của tình nhân: “Đôi mắt nàng lên tiếng”. Đôi mắt nhấp nhánh của Giu-li-ét cảm thu được sự mấp máy của làn môi lúc nói. Nếu vẻ đẹp của Giu-li-ét được so sánh với “vầng dương” thì đôi mắt của nàng lại được so sánh với các ngôi sao và đó là “hai ngôi sao đẹp nhất bầu trời”. Sự so sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng một sự tự vấn: “Nếu mắt nàng lên thay cho sao và sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia thì thế nào nhỉ ?”. Lời tự vấn đầy ý nghĩa. “Đôi mắt lên thay sao” là một sự khẳng định đầy lãng mạn vẻ đẹp của đôi mắt, bởi lúc đó “cặp mắt nàng trên bầu trời sẽ rọi khắp khoảng ko một làn ánh sáng tung bừng…”, Còn nếu “sao xuống nằm dưới đôi lông mày kia” thì lúc đó: “Vẻ đẹp của đôi gò má nàng sẽ làm cho các vì tinh tú phải hổ ngươi”. Các nét đẹp trên khuôn mặt Giu-li-ét tuần tự hiện lên: đẹp của đôi mắt, đẹp của đôi gò má. Điều đó dấy lên một khát khao yêu đương hết sức mãnh liệt: “Kìa, nàng tì má lên bàn tay ! Ôi ! Ước gì ta là chiếc găng tay, để được mơn trớn đôi gò má đó !”.Những xúc cảm được trình bày qua những hình ảnh so sánh đầy lãng mạn của Rô-mê-ô biểu thị rất thật xúc cảm của một con người đang yêu và đang được tình yêu đáp lại. Đây cũng là một sự cộng hưởng tình cảm kì lạ của những tâm hồn đang yêu nhưng Sếch-xpia đã quan sát và nhận diện một cách tài tình. Đồng thời ông cũng mô tả hết sức thành công, đạt tới mức tiêu biểu qua tâm trạng đó. Hiển nhiên tình yêu này là một tình yêu tâm thành, ko vụ lợi và cũng lại rất hồn nhiên trong trắng nữa. vẻ đẹp của sự trong trắng là một phẩm chất của mối tình Rô-mê-ô và Giu-li-ét. Cái đẹp của bối cảnh làm nền cho sự tăng trưởng của tình yêu trong trắng, cái đẹp của bối cảnh ko cho phép những người trong cuộc nghĩ xấu về nhau cũng như ko tạo điều kiện để những suy nghĩ xấu len vào phá đi cái tình cảm hồn nhiên đó.Bối cảnh là đẹp, là “đêm thần tiên”, là “đêm tốt lành”, là “đêm thanh” được tạo ra từ thủ pháp so sánh. Sự so sánh ở đây cũng hết sức linh hoạt: so sánh người – cảnh, so sánh người – thần tiên… được lồng trong thứ tiếng nói của sự đắm say, của sự nồng nhiệt. Tất cả nhằm thổi bùng lên ngọn lửa của tình yêu, để từ đó dẫn dắt hai người đi tới sự chủ động, tạo hướng đi cho mối tình kết quả đơm hoa, tạo cho họ sự tự chủ hoàn toàn trong tình yêu chân chính.Câu 4. Cảnh trong đoạn trích này xảy ra sau lúc Rô-mê-ô và Giu-li-ét gặp mặt nhau trong lễ hội hoá trang trước đó ko lâu (cuộc gặp mặt đã làm phát sinh tình yêu của họ). Trong cuộc gặp mặt ở lễ hội hoá trang, chính Rô-mê-ô đã thốt lên: “Nàng là họ Ca-piu-lét sao? Ôi oan trái yêu quý, đời sống của ta nay nằm trong tay người thù” và Giu-li-ét cũng đã nhận thức được điều đó: “Một mối thù sinh một mối tình-Vội chi sớm gặp, biết đành muộn sao ! – Tình đâu trắc trở gian lao – Hận thù nhưng lại khát khao ân tình”. Cả hai đều đã nhận thức được cái tình cảnh oái oăm, cái hoàn cảnh thù địch nhưng họ bị đặt vào.Sự nhận thức đó dẫn tới lời độc thoại của Giu-li-ét như là một sự băn khoăn day dứt, một sự dằn vặt trình bày tâm trạng rối bời trước hoàn cảnh trái ngang: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…”. Các lời thoại của Giu-li-ét mặc dù vậy vẫn trình bày một tình cảm mãnh liệt. Có lời thoại rất đơn giản, lời thoại thứ 2 chỉ có một thán từ Ôi chao, song nó cho thấy xúc cảm bị dồn nén ko thể ko thổ lộ ra thành lời, đồng thời cũng hàm chứa một tiếng thở dài mang dáng vẻ lo lắng, bởi hận thù giữa hai dòng tộc và bởi ko biết Rô-mê-ô có yêu mình thành thực hay ko. Trong lúc đó, tâm trạng của Rô-mê-ô đơn giản hơn nhiều. Chàng đã yêu, đã được đáp lại tình yêu và đi tới dứt khoát khẳng định tình yêu, sẵn sàng từ bỏ dòng tộc, từ bỏ tên họ mình.Các lời thoại 4 và 6 của Giu-li-ét cũng là sự thổ lộ tình yêu trực tiếp, ko ngại ngùng. Việc thổ lộ tình yêu trực tiếp qua các lời thoại này ko phải để nói với Rô-mê-ô, bởi người con gái thường ko chủ động thổ lộ tình yêu với người mình yêu, nhưng là để nói với chính mình. Hơn nữa, Giu-li-ét cũng ko hề biết người yêu đang đứng nấp gần đấy. Các lời thoại này çho thấy sự chín chắn của Giu-li-ét. Qua sự tự phân tích, nàng đi tới khẳng định: “Chỉ có tên họ chàng là thù địch của em thôi…”. Cách đặt vấn đề của Giu-li-ét rất hồn nhiên, tha thiết và trong trắng. Nàng vừa tự chất vấn mình, rồi lại tự tìm cách trả lời: “Cái tên nó có nghĩa gì đâu?” rồi nàng tự đề xuất các giải pháp: “Chàng hãy vứt bỏ tên họ của chàng đi”. Hoặc đề xuất một cách làm rất táo tợn, trình bày một tình yêu cháy bỏng: “chàng hãy đem tên họ đó, nó đâu phải xương thịt của chàng, đổi lấy cả em đây !”. Câu trả lời là một giải pháp khẳng định, ko có cách lựa chọn nào khác, ko còn cách khắc phục nào khác.Lời thoại thú 8, lời của Giu-li-ét, cho thấy sự bất thần của nàng lúc biết có người đang nhìn mình, đang nghe mình thổ lộ. Sự bất thần của Giu-li-ét ko tạo ra cảm giác sợ hãi, bởi vì, xét về mặt tâm lí, lúc đó Giu-li-ét cũng đang rất cần một sự san sẻ. Và lúc biết được người đang ẩn núp lại là Rô-mê-ô thì tâm trạng nàng trở thành phấn khởi: “Tai tôi nghe chưa trọn một trăm tiếng thốt từ mồm đó nhưng tôi đã nhìn thấy tiếng người nào rồi”. Song nỗi sợ về mối thù giữa hai dòng tộc lại loé lên trong suy nghĩ của Giu-li-ét: “Chẳng phải anh Rô-mê-ô, và là họ nhà Môn-ta-ghiu đấy ư?”. Vế đầu của câu hỏi này vừa là để hỏi vừa trả lời khẳng định luôn, song vế hai được đưa ra, có vẻ ko cần thiết, nhưng nó lại cho thấy nỗi lo lắng ám ảnh ko dứt của Giu-li-ét. Dù Rô-mê-ô khẳng định và quyết tâm nhưng Giu-li-ét vẫn ái ngại: “Anh làm thế nào tới được chốn này, anh ơi, và tới làm gì thế?”. Câu hỏi nghe có vẻ như thừa song nó lại chính là điều nhưng Giu-li-ét cần biết. Nàng cần biết Rô-mê-ô có thực sự yêu mình ko? Động cơ xúc tiến chàng tới đây có phải vì tình yêu tâm thành thực sự hay ko hay chỉ là sự xốc nổi thoáng qua?Khi ko nghĩ về dòng tộc Môn-ta-ghiu nữa thì Giu-li-ét lại nghĩ tới dòng tộc Ca-piu-lét của mình và khẳng định vị trí nơi hai người đang nói chuyện là “nơi tử địa” nhưng “nếu anh bị họ hàng nhà em bắt gặp nơi đây”, “họ nhưng bắt gặp anh, họ sẽ làm thịt anh”. Vậy là Giu-li-ét đã nhận thức được rất rõ bức tường đang cách trở tình yêu của họ – bức tường đá của vườn nhà và bức tường thù hận của hai dòng tộc. Nàng sợ Rô-mê-ô ko dám vượt qua và ko thật lòng yêu nàng nữa.Nhưng rồi, các bức tường cũng dần được tháo dỡ bỏ. Trước hết, điều nhưng Giu-li-ét cảm thấy là tình yêu tâm thành của Rô-mê-ô đã được gỡ bỏ ở lời thoại thứ 13 của Rô-mê-ô nhưng ở đó cụm từ “tình yêu” được nhấn mạnh bốn lần với sự khẳng định dứt khoát: “Cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm”. Bức tường thù hận được tháo dỡ bỏ bằng chính quyết tâm của hai người, nhất là quyết tâm của Giu-li-ét: “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây”. Còn bức tường đá của vườn nhà thì đã có “đôi cánh nhẹ nhõm của tình yêu” tương trợ.Diễn biến nội tâm của Giu-li-ét phong phú và phức tạp hơn Rô-mê-ô rất nhiều nhưng nó cũng thích hợp với tâm lí của người đang yêu. Đồng thời nó cũng cho thấy sự chín chắn trong tình yêu của Giu-li-ét. Sự day dứt trong tâm trạng đó cho thấy sức ép nặng nề của hoàn cảnh, thấy được sự vây hãm của mối hận thù truyền kiếp giữa hai dòng tộc, thấy được mối nguy hiểm đang đe doạ hai người.Câu 5. Trong toàn vở Rô-mê-ô và Giu-li-ét, xung đột cơ bản là xung đột giữa tình yêu và thù hận. Tuy nhiên trong đoạn trích này, thù hận ko xuất hiện như là một thế lực cản trở tình yêu. Thù hận chỉ xuất hiện qua suy nghĩ của các nhân vật, song ko phải là động lực chi phối, điều khiển, quyết đinh hành động của nhân vật.Đối với Rô-mê-ô, chàng đã gặp Giu-li-ét, đã có được tình yêu của nàng và đã sẵn sàng làm tất cả vì tình yêu đó.Đối với Giu-li-ét, sự xuất hiện cảm thức về những bức tường cản trở tình yêu là có thực. Điều này phản ánh sự chín chắn trong suy tư của nàng, song đây ko phải là sự tính toán thiệt hơn. Điều nhưng Giu-li-ét cần là tình yêu chân thực của Rô-mê-ô và tình yêu kia đối với nàng là tất cả. Thế nên, lúc biết và khẳng định kiên cố Rô-mê-ô tới với mình bằng tình yêu tâm thành thì mọi nghi ngờ ko còn, các băn khoăn cũng hoàn thành.Như vậy, trong đoạn trích gồm mười sáu lời thoại này, tình yêu ko xung đột với thù hận nhưng chỉ diễn ra trên nền thù hận. Thù hận bị đẩy lùi, bị xoá đi vĩnh viễn, chỉ còn lại tình người và tình đời rộng lớn, thích hợp với lí tưởng nhân văn. Chính vì lẽ đó, tác phẩm Rô-mê-ô và Giu-li-ét đã trở thành bài ca truyền tụng và khẳng định tình yêu cao đẹp. Vấn đề tình yêu và thù hậii về cơ bản đã được khắc phục.III- HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬPNhận xét: “Ca ngợi tình yêu chân chính của con người cũng chính là khẳng định con người” cần được hiểu một cách thấu đáo. Có thể nói, trước hết, tình yêu có sức mạnh nối kết con người lại với nhau, xoá đi mọi thành kiến lỗi thời hay hận thù chia rẽ con người. Tình yêu làm cho tình người được nối lại. Tình yêu sau nữa còn nâng đỡ, động viên cho con người, tạo nên lẽ sống: “Sống là mến thương”. Tình yêu, do đó, thực hiện công dụng bảo vệ và giữ giàng cho cuộc sống, giúp cuộc sống tăng trưởng. Song đó phải là tình yêu chân chính.

    Ảnh minh họa (Nguồn internet)

    #Top #Bài #soạn #Tình #yêu #và #thù #hận #của #Uyliam #Sếchxpia #lớp #hay #nhất


    • Tổng hợp: Thư Viện Hỏi Đáp
    • Nguồn: https://toplist.vn/top-list/bai-soan-tinh-yeu-va-thu-han-cua-uy-li-am-sech-xpia-lop-11-hay-nhat-45589.htm
    Back to top button