Tài Liệu

Top 6 bài phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ siêu hay

Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ qua đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ để thấy được những cung bậc xúc cảm độc thân của người phụ nữ lúc chồng đi đánh trận.

  • Top 2 mẫu phân tích Chinh phụ ngâm hay lựa chọn
  • Top 4 mẫu cảm nhận 8 câu đầu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

1. Dàn ý phân tích tâm trạng người chinh phụ

I. Mở bài:

– Giới thiệu về tác giả và đoạn trích:

Đặng Trần Côn là con người tài giỏi học giỏi và có tài văn học.

Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ là một trong những đoạn hay và xúc động nhất của tác phẩm Chinh phụ ngâm.

Khái quát tâm trạng của người chinh phụ: Tâm trạng chủ đạo buồn sầu độc thân nhung nhớ.

II. Thân bài:

* Luận điểm 1: Nỗi độc thân của người chinh phụ (8 câu đầu)

– Hoàn cảnh: Chồng đi đánh trận, người chinh phụ phải ở nhà một mình.

– Hành động:

“Gieo từng bước”: bước chân chậm rãi từng bước một

“Rủ thác đòi phen”: Buông xuống cuốn lên nhiều lần.

=> Hành động lặp đi lặp lại nhiều lần, ko có mục tiêu

=> Tâm trạng lần thần, độc thân, lẻ loi của người chinh phụ.

– Hình ảnh:

+ “Chim thước”: Loài chim báo tin lành.

-> Người chinh phụ trông ngóng tin chồng thắng trận trở về, nhưng thước chẳng méc tin

=> Sự trông ngóng tới vô vọng.

+ “Ngọn đèn”, “chẳng biết”: Gợi thời kì đêm khuya

=> Gợi sự độc thân, khát vọng sum họp, ko người nào san sẻ.

+ “Hoa đèn – bóng người”: Gợi sự trằn trọc, thao thức vì nhớ chồng, con người ko còn sức sống.

=> Tâm trạng buồn sầu, nhớ nhung, trông ngóng vô vọng.

– Lời độc thoại của nhân vật.

“Lòng thiếp riêng bi thiết”: Nỗi lòng bi thương, thảm thiết ko nói lên lời

“Buồn rầu”: Buồn đau, độc thân

“Khá thương”: Xót xa, đớn đau, ngay ngáy

– Nghệ thuật:

Đối: rủ – thác, ngoài – trong

Điệp ngữ bắc cầu: đèn biết chăng – đèn chẳng biết -> Tâm trạng buồn triền miên, kéo dài.

Câu hỏi tu từ: Là lời than vãn khắc khoải ko yên

Những từ ngữ đặc tả tâm trạng: Bi thiết, rầu rĩ, khá thương,… tô đậm tâm trạng nhân vật.

* Luận điểm 2: Nỗi sầu muộn triền miên của người chinh phụ (8 câu tiếp)

– Cảnh vật:

+ “Gà eo óc”, “năm trống”: Gợi âm thanh của sự lẻ loi, cô quạnh và thời kì đêm hôm trống vắng

=> Người chinh phụ nhớ chồng thao thức suốt đêm.

+ “Hòe phơ phất rủ bóng bốn bên”: Bóng cây hòe ngoài sân trong vườn ngắn rồi dài, dài lại ngắn nhàm chán ko có sức sống.

=> Cảnh vật gợi sự cô quạnh, hoang vắng tới đáng sợ.

– Thời gian:

+ “Khắc giờ đằng đẵng như niên”: Một giờ xa cách như một năm dài đằng đẵng.

=> Nỗi buồn kéo dài vô tận.

+ “Mối sầu”, “dằng dặc”, “miền biển xa”: Cụ thể hóa nỗi sầu, giúp người đọc cảm thu được sự dàn trải của nó.

=> Tô đậm nỗi cô quạnh, sầu muộn dàn trải của người chinh phụ

– Hành động:

Động từ “gượng gạo”: gượng gạo gạo, miễn cưỡng

“Hương gượng gạo đốt”, “hồn đà mê mải”: Miễn cưỡng đốt hương tìm sự thanh thản nhưng lại mê man.

“Gương gượng gạo soi”, “lệ lại châu chan”: Gượng gập gạo soi gương nhưng mà òa khóc

“Gượng gập gảy ngón đàn”: Khát khao hạnh phúc nhưng lại sợ điềm gở.

– Hình ảnh “Sắt cầm, dây duyên, phím loan”: Biểu tượng của hạnh phúc lứa đôi nhưng lại gợi nỗi đau chia li.

=> Người chinh phụ càng phấn đấu xả stress thì tâm trạng càng độc thân, vô vọng, nỗi sầu muộn càng trở thành ám ảnh.

– Nghệ thuật

Sử dụng các từ láy gợi hình gợi cảm: eo óc, phơ phất, đằng đẵng,…

Sử dụng các hình ảnh so sánh: lấy vật hữu hình để nói vật vô hình để cụ thể hóa nỗi sầu.

Điệp từ “gượng gạo”: Khắc họa tâm trạng gượng gạo gạo một cách ám ảnh

Hình ảnh ước lệ, tả cảnh ngụ tình.

* Luận điểm 3: Niềm thương nhớ chồng của người chinh phụ (8 câu cuối)

– Không gian:

“Gió Đông, non Yên”: Hình ảnh ước lệ gợi hình ảnh người vợ phải mượn ngọn gió Đông mới có thể truyền tải được nỗi nhớ chồng.

“Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như ko có điểm cuối

=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, trình bày tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ.

– Tính chất nỗi nhớ:

“Thăm thẳm”: Gợi độ dài của thời kì, độ rộng của ko gian, độ sâu của nỗi nhớ.

“Đau đáu”: Trạng thái ko yên lòng, quan tâm nhớ nhung, mong đợi, day dứt khôn nguôi.

=> Nỗi nhớ triền miên trong thời kì vô tận được cụ thể hóa bằng ko gian xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.

– Tâm trạng:

“Cảnh buồn, thiết tha lòng”: Tả cảnh ngụ tình, cảnh buồn, lòng người đau xót, quặn thắt.

“Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo

“Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng kêu rinh rích.

=> Tâm trạng độc thân, thổn thức, nỗi thương nhớ, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng.

– Nghệ thuật:

Từ láy gợi hình gợi cảm: thăm thẳm, đau đáu, thiết tha

Hình ảnh ước lệ: gió đông, non Yên.

So sánh: “đường lên bằng trời”

Điệp từ: “nhớ”, “gửi”, “thăm thẳm”

Điệp ngữ bắc cầu: “non Yên – non Yên”, “bằng trời – trời thăm thẳm”.

Tả cảnh ngụ tình: “Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”.

* Luận điểm 4: Thái độ của tác giả trước tâm trạng của người chinh phụ.

Thương xót, thông cảm trước tình cảnh độc thân sầu muộn của người chinh phụ

Ngợi ca tấm lòng thủy chung, khát khao tình yêu, hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ.

Lên án chiến tranh phong kiến đã gây ra cho con người bao khổ đau, mất mát.

* Rực rỡ nghệ thuật

Thể thơ song thất lục bát giàu nhạc tính

Sử dụng từ láy, giải pháp điệp từ, điệp ngữ

Hình ảnh mang tính ước lệ, tượng trưng

Ngôn từ lựa chọn

Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

Văn pháp mô tả nội tâm nhân vật tinh tế

III. Kết bài:

Khái quát lại tâm trạng của người chinh phụ

Suy nghĩ của bản thân: Đồng cảm, thương xót cho người phụ nữ, trân trọng những vẻ đẹp phẩm chất của họ.

2. Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 1

Đặng Trần Côn là người làng Mọc, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Hiện chưa rõ năm sinh, năm mất của ông, chỉ biết ông là một danh sĩ nổi tiếng hiếu học, tài giỏi sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Xúc cảm trước hiện thực những trận đấu tranh do giai cấp phong kiến đương thời thực hiện chém làm thịt lẫn nhau để tranh giành địa vị hoặc đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nông dân, Đặng Trần Côn đã sáng tác “Chinh Phụ Ngâm” để nói lên những khổ đau, mất mát của con người, nhất là tình cảnh người vợ lính trong chiến tranh. Nhiều người đã diễn Nôm Chinh phụ ngâm, song chỉ bản diễn Nôm Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm vượt qua giới hạn của bản dịch để trở thành sự đồng thông minh tuyệt vời. Dịch giả đã dùng thể thơ song thất lục bát, một thể thơ do người Việt thông minh để mô tả những diễn biến tâm trạng người chinh phụ có chồng đi chinh chiến. Trong đó đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” đã nói lên tình cảnh và tâm trạng người chinh phụ độc thân, buồn khổ trong thời kì chồng ngoài chiến trường, ko có tin tức, ko rõ ngày trở về, đồng thời trình bày ý nghĩa nhân đạo thâm thúy.

Tám câu thơ đầu diễn tả nỗi ngay ngáy của người chinh phụ trong cảnh lẻ loi. Không gian hết sức vắng lặng, hiu hắt, chỉ có bước chân của người lẻ bóng thầm gieo trên hiên vắng. người chinh phụ đứng ngồi ko yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại như đợi mong tin lành báo chồng trở về, nhưng tin tức về người chồng vẫn bặt vô âm tín. Nỗi thất vọng tràn trề. Ở ngoài hiên hay ở trong phòng, nàng vẫn lẻ loi, độc thân hết sức. Mong con chim thước cất lên tiếng kêu, nhưng tới cả tiếng chim của sự mong mỏi cũng im vắng. Đêm khuya, một mình một bóng dưới ánh đèn, người chinh phụ khát khao sự đồng cảm, sẻ chia, nàng hi vọng ngọn đèn thấu hiểu và soi tỏ lòng mình. Nhưng đèn vô tri, vô cảm, đèn ko thể xoa dịu, sẻ chia cùng người nỗi đau buồn cô lẻ.

“Đèn có biết dường bằng chẳng biết
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi”

Bốn câu thơ tiếp theo từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang thời kì kì vọng dài vô cùng như ko gian mênh mông vô tận. Tiếng “gà eo óc gáy sương năm trống” vừa diễn tả sự trôi chảy của thời kì, vừa diễn tả sự giày vò của lòng người. Biết bao đêm một mình một bóng, một ngọn đèn thao thức năm trống canh, nghe tiếng “gà eo óc gáy sương”, lòng thổn thức mong đợi. Tuổi trẻ dần phôi pha theo thời kì. Bóng cây hoè lặng lẽ im lìm trong đêm gợi thêm cảm giác hoang vắng. Thời gian tâm lý được nhân lên gấp bội: “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, và mối sầu trong lòng người lẻ loi, độc thân trải ra trong một ko gian vô tận: “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”. Bốn dòng thơ có bốn từ láy được chia đều, một từ gợi âm thanh, gợi lên sự giày vò trong tâm trạng (eo óc); một từ gợi cảm giác hoang vắng (phơ phất); một từ gợi thời kì tâm lý (đằng đẵng); một từ gợi ko gian vô tận, nỗi sầu vô tận (dằng dặc), đồng thời gợi âm điệu sầu não bình yên.

Bốn câu thơ tiếp theo diễn tả những gắng gượng gạo của người chinh phụ để mong thoát khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi, độc thân, nhưng ko thoát nổi. người chinh phụ gượng gạo soi gương để trang điểm, nhưng nhìn thấy gương mặt mình, người chinh phụ lại ko cầm nổi nước mắt. Đớn đau nhất là lúc:

“Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

Đàn cầm, đàn sắt thường hoà âm với nhau ví như cảnh vợ chồng đoàn viên, hòa thuận, ấm êm. Dây đàn uyên ương gợi lên biểu tượng lứa đôi gắn bó, hòa hợp như đôi chim uyên ương. Những biểu tượng đấy càng khơi sâu nỗi sầu độc thân, lẻ loi của người chinh phụ. Ba từ “gượng gạo” diễn tả cảm giác vô duyên, trớ trêu, xót xa trước hoàn cảnh. Dây đàn “đứt” và “chùng” đều là tín hiệu về điềm gở. Nỗi kinh hãi, ngại ngùng của người chinh phụ lúc “gượng gạo gảy ngón đàn” trở thành một tự ti về sự lẻ loi, độc thân trọn kiếp của cô phụ.

Tám câu thơ cuối trình bày nỗi khát khao gửi tình thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ tới chồng, nhưng trong nỗi khát khao đấy đã chứa sẵn mầm vô vọng. Làn gió đông yếu ớt kia ko đủ sức mang nỗi lòng thương nhớ “nghìn vàng” của nàng tới tận non Yên xa thẳm. Nỗi thương nhớ càng trở thành thăm thẳm, ko thể cân đo đong đếm được. Nỗi niềm đấy chìm vào lạnh lẽo với hình ảnh sương gió, mưa, tiếng côn trùng. Tất cả đều sự gợi độc thân, buồn nhớ.

Chinh phụ ngâm trình bày nỗi khổ đau của người chinh phụ phải sống trong cảnh lẻ loi, độc thân. Đoạn trích có ý nghĩa đề cao hạnh phúc lứa đôi của tuổi xanh và phản kháng chiến tranh phi nghĩa. Tiếng nói nhân đạo của Chinh phụ ngâm hoà vào với tiếng nói nhân đạo của văn học thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX có ý nghĩa khẳng định truyền thống quý báu của văn học dân tộc.

3. Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 2

Trong cuộc đời chúng ta sẽ có ít nhất một lần chịu tình cảnh lẻ loi. Không biết lẻ loi vì thiếu bạn, lẻ loi vì chồng hay vì những vấn đề nào đó. Nói chung tình cảnh đấy rất dễ có ở trong con người chúng ta. Cuộc sống ko bằng vận vì thế cho nên những vấn đề khiến ta lẻ loi sẽ rất dễ xảy ra. Tuy nhiên nổi trội nhất là lẻ loi vì chồng. Trong thơ xưa Đoàn Thị Điểm đã đem lại cho chúng ta một đoạn thơ hay về tình cảnh lẻ loi của người phụ nữ có chồng đi đánh trận nơi xa. Bài thơ đã bật lên những nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ thiếu vắng bóng chồng.

Trước hết là bốn câu thơ đầu với những tâm trạng xúc cảm của người lẻ loi đấy:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Dõi theo từng bước chân của người thiếu phụ đấy ta thấy một tâm trạng thờ thẫn của cô. Hình như bàn chân kia ko muốn bước nữa chỉ như cố bước đi nhưng mà thôi. Có nhẽ bàn chân đấy chỉ muốn chôn tại một chỗ để làm cho những xúc cảm kia chìm đắm trong con người đấy. Nói đúng hơn thì xúc cảm kia như níu bước chân lại ko muốn cho đi. Ngồi trong rèm thưa nhưng mà nàng thấy lòng mình buồn vô tận. Đó là một nỗi buồn thương ko thể có người nào hiểu được cho nàng. Người nàng thương nhớ cũng ko có ở đấy làm cho một mình nàng như bị xúc cảm kia dìm xuống. Nàng còn buồn rằng con chim thước ngày nào cũng ko có để nàng hỏi tin về chàng. Trong rèm kia ngọn đèn dường như chứng kiến mọi hoạt động tâm trạng của nàng nhưng liệu đèn có biết ko. Câu hỏi vang lên nghe sao thật chua chát. Đúng là đèn thức cùng nàng thật đấy nhưng đèn cũng chỉ là một vật vô tri vô giác dẫu có biết thì cũng ko nói lên được. Cả trong rèm cả ngoài rèm đều ko thể cho nàng một tí xoa dịu nào. Nàng càng buồn lại càng buồn hơn.

Và nàng cũng như biết được sự vô tri của đèn, nàng hỏi như thế rồi nàng lại tự trả lời câu hỏi của mình:

“Đèn có biết dường bằng chẳng biết
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi
Buồn rầu nói chẳng lên lời
Hoa đèn kia với bóng người khá thương”

Đúng là có biết cũng ko thể nói lên, kể cả cho đèn kia giống như một con người để từ đó cảm thu được nỗi đau của người thiếu phụ thì cũng ko thể nói được hết cái tâm trạng của nàng. Chỉ có mình nàng mới hiểu được xúc cảm ngập tràn trong nàng hiện thời thôi. Nàng buồn ko thiết nói lời nào, và hình ảnh hoa đèn lại như xoa dịu nàng nó trở thành người bạn để cho thức cũng như tương tư của nàng. Phcửa ải chăng nàng đang cố tìm tới sự đồng cảm, ko có người đồng cảm nàng tìm tới hoa đèn kia. Chứ thực chất thì hoa đèn cũng có biết chi đâu nhưng mà thương cho nàng.

Chính cái tâm trạng đấy đã tác động tới cảnh vật. Đôi mắt thương nhớ chồng của nàng nhìn đâu cũng thấy tàn phai, buồn chán:

“Gà eo óc gáy sương năm trống
Hòe phơ phất rủ bóng bốn bên
Khắc giờ đằng đẵng như niên
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Hương gượng gạo soi lệ lại châu chan
Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Tiếng gà báo canh nghe ấm áp như thế nhưng mà qua sự cảm nhận của người thiếu phụ lại trở thành sự eo óc buồn lạ thường. Thđấy rõ được những tiếng gà gáy như thế chắc hẳn nàng ko ngủ được nên mới nghe được những tiếng gà gáy năm canh đó. Cây hòa ngoài kia cũng rủ bóng bốn bên. Nó giống như hàng tóc của người con gái vì thương nhớ lẻ loi ko thiết tha gì cúi đầu mặc cho mái tóc rũ xuống. Mỗi giờ trôi qua đối với nàng dài tựa một năm vậy. Người ta thường ví khoảng thời kì mong đợi bao giờ cũng dài như hàng thế kỷ trôi qua vậy nhất là đợi chờ người mình mến thương. Và ở đây người chinh phụ cũng lẻ loi kì vọng vì thế cho nên mới thấy một khắc dài tựa một năm. Mối sầu thì dằng dặc như miền biển xa. Có thể nói nỗi buồn sầu kia mang tầm vóc ko gian rộng lớn và thời kì dài đằng đẵng. Và chính vì thế nhưng mà nàng ko thiết tha gì tới bản thân mình nữa. Nếu có soi gương thì cũng chỉ là gượng gạo soi nhưng mà thôi. Nếu có đánh đàn thì cũng ngượng ngạo nhưng mà sợ dây loan kia đứt. Đàn đứt thì rủi ro nhưng mà chồng nàng ở biên thuỳ đối đầu với cái chết. Nàng ko muốn thấy một điềm gở nào và hình ảnh dây loan kia chính là dây hồng tình nghĩa của vợ chồng.

Thế rồi nỗi sầu muộn lại được bao trùm trong những câu thơ cuối đoạn trích:

“Lòng này gửi gió đông có tiện
Nghìn vàng xin gửi tới non Yên
Non Yên dù chẳng tới miền
Nhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấu
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong
Cảnh buồn người thiết tha lòng
Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nàng mượn gió đông để gửi những tâm tư tình cảm và tấm lòng của mình tới người chồng nơi biên thuỳ của người nào. Chốn non yên kia ko biết chàng có thu được những tâm tình của nàng ko nhưng nàng vẫn mong gửi đi. Có tiện thì mong chàng hãy biết tới tấm lòng của thiếp. Đường đi của những tâm tình đấy phải trải qua biết bao nhiêu núi non hiểm trở và bản thân nàng thì biết rõ điều đó. Nàng bỗng thấy thương nhớ thăm thẳm, dường như nỗi nhớ ngày một xoáy sâu vào trong lòng nàng. Và như ko thể kìm được xúc cảm nàng đau lòng bật lên những tiếng khóc hòa vào những hạt mưa ngoài kia.

Như vậy qua đoạn trích này ta thấy Đoàn Thị Điểm đã mang lại cho chúng ta những cung bậc xúc cảm của người chinh phụ nhưng mà xúc cảm bao trùm chính là sự lẻ loi đơn chiếc. Người con gái đấy phải sống xa chồng, thân con gái chỉ có một mình vò võ thử hỏi rằng làm sao ko nhớ ko thương ko sầu muộn. Qua đây ta thấy thi sĩ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ đấy.

4. Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ – Mẫu 3

Người con gái trong xã hội phong kiến xưa luôn là người gánh chịu nhiều khổ đau thiệt thòi nhất. Nếu ko bị vào cung trở thành cung nữ, được sủng ái rồi bị ruồng bỏ ko tiếc thương hay lấy chung một chồng để rồi phận má hồng bị lãnh đạm cô quạnh thì cũng phải xa chồng vì chiến tranh. Người con gái trong Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ko phải sống kiếp chồng chung, ko bị ruồng bỏ nhưng lại phải lẻ loi đơn chiếc vì chồng ở nơi trận mạc binh đao. Đoạn trích trình bày rõ tâm trạng độc thân và nỗi khổ đau của nàng.

Trước hết đoạn trích trình bày tâm trạng độc thân của người chinh phụ. Nỗi độc thân đấy cứ bủa vây lấy nàng, khiến nàng ko thể làm gì và cũng chẳng làm được gì, ngày thờ thẫn đêm thức trắng:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Trên từng bậc thềm, xưa kia còn in dấu gót của hai người vậy nhưng mà giờ đây chỉ có mỗi một mình nàng gieo từng bước cô quanh. Hiên cũng như vắng đi một con người đứng đó. Nàng thờ thẫn trong nỗi độc thân độc bước, dạo để khuây khỏa nhưng mà lòng vẫn chưa yên. Đứng ko xong nàng lại ngồi trong chiếc rèm chờ con chim thước đưa tin từ chiến trường gửi về. Nhưng chờ thì cũng chỉ chờ trong vô vọng, chim thước ko thấy đâu nhưng mà nỗi độc thân thì ngày càng xơi tái lấy người con gái yếu mềm. Ngày đêm chỉ có chiếc đèn làm bạn, đèn thức cùng nàng nhưng liệu rằng đèn có thấu hiểu cho nỗi lòng cô quạnh của người chinh phụ. Nàng tự hỏi rồi tự trả lời, đèn có biết thì cũng bằng ko biết chỉ có riêng nàng chịu đựng với nỗi cô quạnh đó nhưng mà thôi.

Nàng ko chỉ bị nỗi độc thân vây lấy nhưng mà nỗi khổ đau cũng cứ thể nhưng mà chiếm lấy nàng. Nó dằn vặt nàng sống nhưng mà hồn “mê mải”:

“Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.
Hương gượng gạo đốt, hồn đà mê mải,
Gương gượng gạo soi, lệ lại chứa chan.
Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.
Lòng này gửi gió đông có tiện,
Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.
Non Yên dù chẳng tới miền,
Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.
Cảnh buồn người thiết tha lòng,
Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.”

Tiếng con gà gáy sáng trong màn sương âm u càng làm cho nỗi độc thân trở thành nỗi đau. Nàng đã thức trắng cả một đêm, ko phải nàng ko muốn ngủ nhưng mà nàng ko thể nào nhắm mắt nhắm mũi được. Trước nguy cơ nàng có thể trở thành phụ nữ góa chồng bất kỳ nào làm cho nàng khổ đau. Nàng lo lắng thương cho chồng và ngẫm cho mình. Cây hòe bên ngoài kia cũng ủ rũ, cành cây ướt đẫm sương đêm. Cái màn sương lạnh giá đấy lại thêm tiếng mưa phùn làm cho người chinh phụ buồn lại càng buồn, nỗi nhớ đau đáu trong tim. Nó túc trực trong lòng chứ ko phải phút tới phút lại đi. Mỗi giờ phút qua đi được tính từ cái tích tắc một, thời kì chạy chậm như đè nặng thêm sự khổ đau trong lòng người con gái.

Như vậy qua đây ta có thể thấy, chiến tranh ko chỉ cướp đi những người trai tráng hiền lành khỏe mạnh, những người chồng thương yêu vợ nhưng mà còn biến những người con gái trẻ thành những bà góa phụ. Người chinh phu ở nơi xa sống chết như thế nào làm sao người chinh phụ có thể biết. Nàng chỉ biết nhớ, biết thương biết lo lắng nhưng mà thôi.

5. Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ – Mẫu 4

Đặng Trần Côn là nhà văn tài năng với nhiều tác phẩm để đời. Nổi trội trong số đó phải kể tới bài thơ Chinh phụ ngâm đã khắc họa rõ nét sự độc thân, lẻ loi của người thiếu phụ lúc tiễn chồng ra chiến trường nhưng ko hứa hẹn ngày về. Tác phẩm đã để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng người đọc qua cảnh người chinh phụ đơn độc, lẻ bóng nơi phòng the với nhiều cung bậc xúc cảm không giống nhau.

8 câu thơ đầu đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ sau lúc tiễn chồng ra chiến trường thì tâm trạng lúc nào ngóng chờ, ngay ngáy, cảnh vật xung quanh cũng trở thành cô quạnh và lạnh lẽo:

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước
Ngồi rèm thừa rủ thác đòi phen

Không gian hiu quạnh chỉ có người chinh phụ đơn độc trước hiên nhà, nàng chẳng thiết tha làm gì, chỉ còn biết gieo từng bước chân nặng nhọc với tâm trạng lo lắng, nỗi ngán ngẩm, độc thân lúc ko có chồng kế bên. Nàng dường như chỉ còn biết làm mọi việc theo thói quen lúc “rủ thác đòi phen” một cách vô định, còn tâm trí thì chỉ nghĩ tới chồng ở phương xa.

Tác giả đã khắc họa hình ảnh người thiếu phụ đơn độc trong căn nhà trống, thiếu vắng sự mến thương, lòng thì lúc nào cũng lo sợ, ngóng chờ ngày ý trung nhân trở về. Ngày ngày nàng chỉ biết mong tin lành từ chim thước nhưng đợi mãi cũng chẳng thấy chim báo tin. Đêm về nàng lại lẻ bóng giữa ko gian rộng lớn, tịch mịch, ko tiếng nói, ko người nào tâm tình, tâm tư đơn độc, lẻ loi.

Nàng chỉ còn biết tâm tình với chính bản thân mình “đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi”. Cùng với hình ảnh hoa đèn như càng tô đậm thêm nỗi độc thân, khát khao hạnh phúc đang tràn trề và đè nặng nỗi lòng của người chinh phụ.

Tác giả đã khôn khéo sử dụng những từ ngữ đối lập nhau như “ rủ- thác”, “ngoài- trong” để nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại những hành động của người chinh phụ một cách nhàm chán, chỉ làm sơ sài như một thói quen hằng ngày chứ ko hề có hứng thú.

Tuy nhiên là những từ ngữ mô tả rực rỡ tâm trạng nặng nề của người chinh phụ như: Bi thiết, rầu rĩ, khá thương,…gợi lên nỗi buồn vời vợi, sự chung tình và khát khao tình yêu nhưng bị chiến tranh cách trở đang trỗi dậy trong lòng nàng.

8 câu thơ tiếp theo gợi lên sự kì vọng tới mòn mỏi của người chinh phụ ngày qua ngày với kỳ vọng chồng trở về bình yên:

Gà eo óc gáy sương năm trống
Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên
Khắc giờ đằng đẵng như niên
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

Người chinh phụ từ tâm trạng ngay ngáy, phiền muộn chuyển thành sự kì vọng dằng dẵng từng ngày. Đối với nàng “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, sự ngóng chờ từng giây trôi qua dài như một năm, chờ từng ngày, từng đêm ăn ngủ ko yên, cảnh vật xung quanh đối với nàng cũng trở thành buồn rười rượi lúc “gà eo óc gáy”, “hòe phơ phất rủ” chẳng có lấy một tí động lực, không thể có lấy một ngày vui.

Nàng luôn kì vọng một ngày sum họp, tình yêu hạnh phúc sẽ trở về nhưng chờ mãi tới mức trong lòng cũng dâng lên “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”, nỗi lòng ko người nào thấu, nỗi niềm ko người kề bên, sẻ chia, tình yêu ko trọn vẹn.

Từng từ ngữ vừa diễn tả âm thanh vừa diễn tả cảnh vật một cách lẻ loi, hẻo lánh của Đặng Trần Côn đã khiến ko gian trở thành buồn chán hơn, tô đậm sự cô quạnh, cô quạnh thăm thẳm từ sâu trong lòng của người chinh phụ.

Nàng cố tìm một tí động lực để xoa dịu bản thân bằng cách làm những việc khác, nhưng dường như sự độc thân vẫn bủa vây chặt lấy nàng. Tác giả đã sử dụng từ “gượng gạo” để diễn tả cho sự gượng gạo gạo, miễn cưỡng của người chinh phụ. Nàng muốn sáng sủa nhưng ko thể vui nỗi, nàng muốn phấn khởi hơn để tô điểm cho bản thân cũng ko thể làm nỗi. Người thiếu phụ đấy buồn phiền tới mức “hương gượng gạo đốt”, “gương gượng gạo soi”, “gượng gạo gảy ngón đàn”.

Bởi có nhẽ nàng nghĩ “Dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”, soi gương trang điểm nhưng mà ko người nào xem, gảy đàn nhưng mà ko người nào thưởng thức, chỉ có đơn độc mình nàng thì có làm những việc này cũng vô nghĩa.

6. Cảm nhận của em về tâm trạng của người chinh phụ

Mở bài Nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Trong xã hội phong kiến, ko số phận nào khổ bằng số phận người phụ nữ. Có những người may mắn được vào cung làm phi tần, cung nữ sống trong cảnh nhà lầu gác tía, phòng tiêu, thẩm khuê nhưng vui hay ko thì chỉ có họ mới hiểu, nhất là lúc vua chúa ruồng bỏ. Hay cũng có những người ko phải sống kiếp chồng chung, họ được sống với người mình mến thương, một vợ một chồng nhưng thời buổi binh đao tao loạn, chồng bị bắt đi lính thì họ cũng đâu có hạnh phúc gì. Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc tiêu biểu là đoạn trích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ là minh chứng cho những nỗi buồn, nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ có chồng đi lính.

Thân bài Cảm nhận về nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Mười sáu câu thơ đầu trình bày tâm trạng buồn chán, tủi hờn của người chinh phu. Khi người mến thương của mình phải đi đánh trận vì một những trận đấu tranh vô nghĩa, người vợ ở nhà ko thể ngừng lo lắng cho số phận của chồng mình, buồn rồi nhớ, nhớ rồi thương người con gái ko thiết làm gì nữa:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,

Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?

Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Qua từng câu thơ ta có thể cảm thu được hình bóng của người chinh phu đang chậm rãi thả từng bước chân trên hiên vắng, thả như gieo xuống, buông thõng mình nhưng mà buồn chán. Hết dạo lại ngồi trong rèm thưa mong con chim thước méc tin về chồng mình. Nhưng trông ngóng vô ích nào có biết được tin tức phu quân nơi trận mạc. Trong ngôi nhà nhỏ, trong bức rèm thưa chỉ có một mình nàng với cây đèn. Nó thức cùng nàng đấy nhưng nó có hiểu được lòng nàng ko. Câu hỏi tu từ vang lên nghe sao đau buồn đáu. Chỉ có một mình nàng một niềm bi thiết nhưng mà thôi. Hoa đèn kia như thức cùng bóng người.

“Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.

Khắc giờ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.

Hương gượng gạo đốt, hồn đà mê mải,

Gương gượng gạo soi, lệ lại chứa chan.

Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,

Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”

Nàng thức cả năm canh, gà “eo óc” gát báo canh năm, những bông hòe phơ phất nhưng cũng rủ bóng. Cảnh vật nhuốm màu tâm trạng của người chinh phụ. Trước nỗi nhớ chồng mỗi khắc trôi qua nhưng mà tựa như một năm, thời kì trôi càng chậm thì mối sầu trong lòng nàng lại càng dày đặc hướng về phía biển xa. Nàng buồn nàng gượng gạo đốt hương, gương cầm lên cũng chỉ gượng gạo soi, nhìn mình trông gương tủi phận nhưng mà mắt lại lệ chan. Buồn rồi nàng lại gảy đàn nhưng lại sợ dây đứt báo điềm gở.

Người chinh phu nhớ chồng ko buồn làm gì, ngay cả tới việc soi gương cũng chỉ gượng gạo gạo cho xong. Lòng nàng chỉ một mối tơ vương hướng tới người chồng của mình nơi trận mạc:

“Lòng này gửi gió đông có tiện,

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.

Non Yên dù chẳng tới miền,

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.

Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun”

Nàng muốn gửi tấm lòng vàng của mình cho gió đông để mang tới chàng. Dẫu biết Non Yên cũng chẳng tới miền nhưng nàng vẫn muốn gửi. Nỗi nhớ chồng thăm thẳm như trời cao vậy. Nỗi nhớ đấy luôn đau đáu trong lòng người chinh phụ. Người buồn cảnh cũng buồn cành cây ướt sương đêm tiếng mưa phùn rơi như người chinh phụ đêm qua với giọt nước mắt tràn mi.

Kết luận Cảm nhận về nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Qua đoạn trích ta có thể cảm thu được nỗi lòng của người chinh phụ. Đó là nỗi buồn thương người chồng nơi trận mạc ko biết sống chết thế nào. Một mình nàng lẻ bóng, chăn đơn gối chiếc nhưng mà độc thân một thì lo lắng thương nhớ chàng tới mười. Đồng thời qua đây thi sĩ cũng muốn phản ánh hiện thực xã hội với những trận đấu tranh vô nghĩa đã chia li những đôi vợ chồng.

Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên phân mục Văn học – Tài liệu của Thư Viện Hỏi Đáp VN.


Thông tin thêm

Top 6 bài phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ siêu hay

[rule_3_plain]

Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ qua đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ để thấy được những cung bậc xúc cảm độc thân của người phụ nữ lúc chồng đi đánh trận.

Top 2 mẫu phân tích Chinh phụ ngâm hay lựa chọn
Top 4 mẫu cảm nhận 8 câu đầu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

1. Dàn ý phân tích tâm trạng người chinh phụ
I. Mở bài:
– Giới thiệu về tác giả và đoạn trích:
Đặng Trần Côn là con người tài giỏi học giỏi và có tài văn học.
Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ là một trong những đoạn hay và xúc động nhất của tác phẩm Chinh phụ ngâm.
Khái quát tâm trạng của người chinh phụ: Tâm trạng chủ đạo buồn sầu độc thân nhung nhớ.
II. Thân bài:
* Luận điểm 1: Nỗi độc thân của người chinh phụ (8 câu đầu)
– Hoàn cảnh: Chồng đi đánh trận, người chinh phụ phải ở nhà một mình.
– Hành động:
“Gieo từng bước”: bước chân chậm rãi từng bước một
“Rủ thác đòi phen”: Buông xuống cuốn lên nhiều lần.
=> Hành động lặp đi lặp lại nhiều lần, ko có mục tiêu
=> Tâm trạng lần thần, độc thân, lẻ loi của người chinh phụ.
– Hình ảnh:
+ “Chim thước”: Loài chim báo tin lành.
-> Người chinh phụ trông ngóng tin chồng thắng trận trở về, nhưng thước chẳng méc tin
=> Sự trông ngóng tới vô vọng.
+ “Ngọn đèn”, “chẳng biết”: Gợi thời kì đêm khuya
=> Gợi sự độc thân, khát vọng sum họp, ko người nào san sẻ.
+ “Hoa đèn – bóng người”: Gợi sự trằn trọc, thao thức vì nhớ chồng, con người ko còn sức sống.
=> Tâm trạng buồn sầu, nhớ nhung, trông ngóng vô vọng.
– Lời độc thoại của nhân vật.
“Lòng thiếp riêng bi thiết”: Nỗi lòng bi thương, thảm thiết ko nói lên lời
“Buồn rầu”: Buồn đau, độc thân
“Khá thương”: Xót xa, đớn đau, ngay ngáy
– Nghệ thuật:
Đối: rủ – thác, ngoài – trong
Điệp ngữ bắc cầu: đèn biết chăng – đèn chẳng biết -> Tâm trạng buồn triền miên, kéo dài.
Câu hỏi tu từ: Là lời than vãn khắc khoải ko yên
Những từ ngữ đặc tả tâm trạng: Bi thiết, rầu rĩ, khá thương,… tô đậm tâm trạng nhân vật.
* Luận điểm 2: Nỗi sầu muộn triền miên của người chinh phụ (8 câu tiếp)
– Cảnh vật:
+ “Gà eo óc”, “năm trống”: Gợi âm thanh của sự lẻ loi, cô quạnh và thời kì đêm hôm trống vắng
=> Người chinh phụ nhớ chồng thao thức suốt đêm.
+ “Hòe phơ phất rủ bóng bốn bên”: Bóng cây hòe ngoài sân trong vườn ngắn rồi dài, dài lại ngắn nhàm chán ko có sức sống.
=> Cảnh vật gợi sự cô quạnh, hoang vắng tới đáng sợ.
– Thời gian:
+ “Khắc giờ đằng đẵng như niên”: Một giờ xa cách như một năm dài đằng đẵng.
=> Nỗi buồn kéo dài vô tận.
+ “Mối sầu”, “dằng dặc”, “miền biển xa”: Cụ thể hóa nỗi sầu, giúp người đọc cảm thu được sự dàn trải của nó.
=> Tô đậm nỗi cô quạnh, sầu muộn dàn trải của người chinh phụ
– Hành động:
Động từ “gượng gạo”: gượng gạo gạo, miễn cưỡng
“Hương gượng gạo đốt”, “hồn đà mê mải”: Miễn cưỡng đốt hương tìm sự thanh thản nhưng lại mê man.
“Gương gượng gạo soi”, “lệ lại châu chan”: Gượng gập gạo soi gương nhưng mà òa khóc
“Gượng gập gảy ngón đàn”: Khát khao hạnh phúc nhưng lại sợ điềm gở.
– Hình ảnh “Sắt cầm, dây duyên, phím loan”: Biểu tượng của hạnh phúc lứa đôi nhưng lại gợi nỗi đau chia li.
=> Người chinh phụ càng phấn đấu xả stress thì tâm trạng càng độc thân, vô vọng, nỗi sầu muộn càng trở thành ám ảnh.
– Nghệ thuật
Sử dụng các từ láy gợi hình gợi cảm: eo óc, phơ phất, đằng đẵng,…
Sử dụng các hình ảnh so sánh: lấy vật hữu hình để nói vật vô hình để cụ thể hóa nỗi sầu.
Điệp từ “gượng gạo”: Khắc họa tâm trạng gượng gạo gạo một cách ám ảnh
Hình ảnh ước lệ, tả cảnh ngụ tình.
* Luận điểm 3: Niềm thương nhớ chồng của người chinh phụ (8 câu cuối)
– Không gian:
“Gió Đông, non Yên”: Hình ảnh ước lệ gợi hình ảnh người vợ phải mượn ngọn gió Đông mới có thể truyền tải được nỗi nhớ chồng.
“Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như ko có điểm cuối
=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, trình bày tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ.
– Tính chất nỗi nhớ:
“Thăm thẳm”: Gợi độ dài của thời kì, độ rộng của ko gian, độ sâu của nỗi nhớ.
“Đau đáu”: Trạng thái ko yên lòng, quan tâm nhớ nhung, mong đợi, day dứt khôn nguôi.
=> Nỗi nhớ triền miên trong thời kì vô tận được cụ thể hóa bằng ko gian xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.
– Tâm trạng:
“Cảnh buồn, thiết tha lòng”: Tả cảnh ngụ tình, cảnh buồn, lòng người đau xót, quặn thắt.
“Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo
“Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng kêu rinh rích.
=> Tâm trạng độc thân, thổn thức, nỗi thương nhớ, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng.
– Nghệ thuật:
Từ láy gợi hình gợi cảm: thăm thẳm, đau đáu, thiết tha
Hình ảnh ước lệ: gió đông, non Yên.
So sánh: “đường lên bằng trời”
Điệp từ: “nhớ”, “gửi”, “thăm thẳm”
Điệp ngữ bắc cầu: “non Yên – non Yên”, “bằng trời – trời thăm thẳm”.
Tả cảnh ngụ tình: “Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”.
* Luận điểm 4: Thái độ của tác giả trước tâm trạng của người chinh phụ.
Thương xót, thông cảm trước tình cảnh độc thân sầu muộn của người chinh phụ
Ngợi ca tấm lòng thủy chung, khát khao tình yêu, hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ.
Lên án chiến tranh phong kiến đã gây ra cho con người bao khổ đau, mất mát.
* Rực rỡ nghệ thuật
Thể thơ song thất lục bát giàu nhạc tính
Sử dụng từ láy, giải pháp điệp từ, điệp ngữ
Hình ảnh mang tính ước lệ, tượng trưng
Ngôn từ lựa chọn
Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình
Văn pháp mô tả nội tâm nhân vật tinh tế
III. Kết bài:
Khái quát lại tâm trạng của người chinh phụ
Suy nghĩ của bản thân: Đồng cảm, thương xót cho người phụ nữ, trân trọng những vẻ đẹp phẩm chất của họ.
2. Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 1
Đặng Trần Côn là người làng Mọc, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Hiện chưa rõ năm sinh, năm mất của ông, chỉ biết ông là một danh sĩ nổi tiếng hiếu học, tài giỏi sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Xúc cảm trước hiện thực những trận đấu tranh do giai cấp phong kiến đương thời thực hiện chém làm thịt lẫn nhau để tranh giành địa vị hoặc đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nông dân, Đặng Trần Côn đã sáng tác “Chinh Phụ Ngâm” để nói lên những khổ đau, mất mát của con người, nhất là tình cảnh người vợ lính trong chiến tranh. Nhiều người đã diễn Nôm Chinh phụ ngâm, song chỉ bản diễn Nôm Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm vượt qua giới hạn của bản dịch để trở thành sự đồng thông minh tuyệt vời. Dịch giả đã dùng thể thơ song thất lục bát, một thể thơ do người Việt thông minh để mô tả những diễn biến tâm trạng người chinh phụ có chồng đi chinh chiến. Trong đó đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” đã nói lên tình cảnh và tâm trạng người chinh phụ độc thân, buồn khổ trong thời kì chồng ngoài chiến trường, ko có tin tức, ko rõ ngày trở về, đồng thời trình bày ý nghĩa nhân đạo thâm thúy.
Tám câu thơ đầu diễn tả nỗi ngay ngáy của người chinh phụ trong cảnh lẻ loi. Không gian hết sức vắng lặng, hiu hắt, chỉ có bước chân của người lẻ bóng thầm gieo trên hiên vắng. người chinh phụ đứng ngồi ko yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại như đợi mong tin lành báo chồng trở về, nhưng tin tức về người chồng vẫn bặt vô âm tín. Nỗi thất vọng tràn trề. Ở ngoài hiên hay ở trong phòng, nàng vẫn lẻ loi, độc thân hết sức. Mong con chim thước cất lên tiếng kêu, nhưng tới cả tiếng chim của sự mong mỏi cũng im vắng. Đêm khuya, một mình một bóng dưới ánh đèn, người chinh phụ khát khao sự đồng cảm, sẻ chia, nàng hi vọng ngọn đèn thấu hiểu và soi tỏ lòng mình. Nhưng đèn vô tri, vô cảm, đèn ko thể xoa dịu, sẻ chia cùng người nỗi đau buồn cô lẻ.
“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi”
Bốn câu thơ tiếp theo từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang thời kì kì vọng dài vô cùng như ko gian mênh mông vô tận. Tiếng “gà eo óc gáy sương năm trống” vừa diễn tả sự trôi chảy của thời kì, vừa diễn tả sự giày vò của lòng người. Biết bao đêm một mình một bóng, một ngọn đèn thao thức năm trống canh, nghe tiếng “gà eo óc gáy sương”, lòng thổn thức mong đợi. Tuổi trẻ dần phôi pha theo thời kì. Bóng cây hoè lặng lẽ im lìm trong đêm gợi thêm cảm giác hoang vắng. Thời gian tâm lý được nhân lên gấp bội: “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, và mối sầu trong lòng người lẻ loi, độc thân trải ra trong một ko gian vô tận: “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”. Bốn dòng thơ có bốn từ láy được chia đều, một từ gợi âm thanh, gợi lên sự giày vò trong tâm trạng (eo óc); một từ gợi cảm giác hoang vắng (phơ phất); một từ gợi thời kì tâm lý (đằng đẵng); một từ gợi ko gian vô tận, nỗi sầu vô tận (dằng dặc), đồng thời gợi âm điệu sầu não bình yên.
Bốn câu thơ tiếp theo diễn tả những gắng gượng gạo của người chinh phụ để mong thoát khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi, độc thân, nhưng ko thoát nổi. người chinh phụ gượng gạo soi gương để trang điểm, nhưng nhìn thấy gương mặt mình, người chinh phụ lại ko cầm nổi nước mắt. Đớn đau nhất là lúc:
“Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”
Đàn cầm, đàn sắt thường hoà âm với nhau ví như cảnh vợ chồng đoàn viên, hòa thuận, ấm êm. Dây đàn uyên ương gợi lên biểu tượng lứa đôi gắn bó, hòa hợp như đôi chim uyên ương. Những biểu tượng đấy càng khơi sâu nỗi sầu độc thân, lẻ loi của người chinh phụ. Ba từ “gượng gạo” diễn tả cảm giác vô duyên, trớ trêu, xót xa trước hoàn cảnh. Dây đàn “đứt” và “chùng” đều là tín hiệu về điềm gở. Nỗi kinh hãi, ngại ngùng của người chinh phụ lúc “gượng gạo gảy ngón đàn” trở thành một tự ti về sự lẻ loi, độc thân trọn kiếp của cô phụ.
Tám câu thơ cuối trình bày nỗi khát khao gửi tình thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ tới chồng, nhưng trong nỗi khát khao đấy đã chứa sẵn mầm vô vọng. Làn gió đông yếu ớt kia ko đủ sức mang nỗi lòng thương nhớ “nghìn vàng” của nàng tới tận non Yên xa thẳm. Nỗi thương nhớ càng trở thành thăm thẳm, ko thể cân đo đong đếm được. Nỗi niềm đấy chìm vào lạnh lẽo với hình ảnh sương gió, mưa, tiếng côn trùng. Tất cả đều sự gợi độc thân, buồn nhớ.
Chinh phụ ngâm trình bày nỗi khổ đau của người chinh phụ phải sống trong cảnh lẻ loi, độc thân. Đoạn trích có ý nghĩa đề cao hạnh phúc lứa đôi của tuổi xanh và phản kháng chiến tranh phi nghĩa. Tiếng nói nhân đạo của Chinh phụ ngâm hoà vào với tiếng nói nhân đạo của văn học thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX có ý nghĩa khẳng định truyền thống quý báu của văn học dân tộc.
3. Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 2
Trong cuộc đời chúng ta sẽ có ít nhất một lần chịu tình cảnh lẻ loi. Không biết lẻ loi vì thiếu bạn, lẻ loi vì chồng hay vì những vấn đề nào đó. Nói chung tình cảnh đấy rất dễ có ở trong con người chúng ta. Cuộc sống ko bằng vận vì thế cho nên những vấn đề khiến ta lẻ loi sẽ rất dễ xảy ra. Tuy nhiên nổi trội nhất là lẻ loi vì chồng. Trong thơ xưa Đoàn Thị Điểm đã đem lại cho chúng ta một đoạn thơ hay về tình cảnh lẻ loi của người phụ nữ có chồng đi đánh trận nơi xa. Bài thơ đã bật lên những nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ thiếu vắng bóng chồng.
Trước hết là bốn câu thơ đầu với những tâm trạng xúc cảm của người lẻ loi đấy:
“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng méc tin,Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”
Dõi theo từng bước chân của người thiếu phụ đấy ta thấy một tâm trạng thờ thẫn của cô. Hình như bàn chân kia ko muốn bước nữa chỉ như cố bước đi nhưng mà thôi. Có nhẽ bàn chân đấy chỉ muốn chôn tại một chỗ để làm cho những xúc cảm kia chìm đắm trong con người đấy. Nói đúng hơn thì xúc cảm kia như níu bước chân lại ko muốn cho đi. Ngồi trong rèm thưa nhưng mà nàng thấy lòng mình buồn vô tận. Đó là một nỗi buồn thương ko thể có người nào hiểu được cho nàng. Người nàng thương nhớ cũng ko có ở đấy làm cho một mình nàng như bị xúc cảm kia dìm xuống. Nàng còn buồn rằng con chim thước ngày nào cũng ko có để nàng hỏi tin về chàng. Trong rèm kia ngọn đèn dường như chứng kiến mọi hoạt động tâm trạng của nàng nhưng liệu đèn có biết ko. Câu hỏi vang lên nghe sao thật chua chát. Đúng là đèn thức cùng nàng thật đấy nhưng đèn cũng chỉ là một vật vô tri vô giác dẫu có biết thì cũng ko nói lên được. Cả trong rèm cả ngoài rèm đều ko thể cho nàng một tí xoa dịu nào. Nàng càng buồn lại càng buồn hơn.
Và nàng cũng như biết được sự vô tri của đèn, nàng hỏi như thế rồi nàng lại tự trả lời câu hỏi của mình:
“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôiBuồn rầu nói chẳng lên lờiHoa đèn kia với bóng người khá thương”
Đúng là có biết cũng ko thể nói lên, kể cả cho đèn kia giống như một con người để từ đó cảm thu được nỗi đau của người thiếu phụ thì cũng ko thể nói được hết cái tâm trạng của nàng. Chỉ có mình nàng mới hiểu được xúc cảm ngập tràn trong nàng hiện thời thôi. Nàng buồn ko thiết nói lời nào, và hình ảnh hoa đèn lại như xoa dịu nàng nó trở thành người bạn để cho thức cũng như tương tư của nàng. Phcửa ải chăng nàng đang cố tìm tới sự đồng cảm, ko có người đồng cảm nàng tìm tới hoa đèn kia. Chứ thực chất thì hoa đèn cũng có biết chi đâu nhưng mà thương cho nàng.
Chính cái tâm trạng đấy đã tác động tới cảnh vật. Đôi mắt thương nhớ chồng của nàng nhìn đâu cũng thấy tàn phai, buồn chán:
“Gà eo óc gáy sương năm trốngHòe phơ phất rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xaHương gượng gạo soi lệ lại châu chanSắt cầm gượng gạo gảy ngón đànDây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”
Tiếng gà báo canh nghe ấm áp như thế nhưng mà qua sự cảm nhận của người thiếu phụ lại trở thành sự eo óc buồn lạ thường. Thđấy rõ được những tiếng gà gáy như thế chắc hẳn nàng ko ngủ được nên mới nghe được những tiếng gà gáy năm canh đó. Cây hòa ngoài kia cũng rủ bóng bốn bên. Nó giống như hàng tóc của người con gái vì thương nhớ lẻ loi ko thiết tha gì cúi đầu mặc cho mái tóc rũ xuống. Mỗi giờ trôi qua đối với nàng dài tựa một năm vậy. Người ta thường ví khoảng thời kì mong đợi bao giờ cũng dài như hàng thế kỷ trôi qua vậy nhất là đợi chờ người mình mến thương. Và ở đây người chinh phụ cũng lẻ loi kì vọng vì thế cho nên mới thấy một khắc dài tựa một năm. Mối sầu thì dằng dặc như miền biển xa. Có thể nói nỗi buồn sầu kia mang tầm vóc ko gian rộng lớn và thời kì dài đằng đẵng. Và chính vì thế nhưng mà nàng ko thiết tha gì tới bản thân mình nữa. Nếu có soi gương thì cũng chỉ là gượng gạo soi nhưng mà thôi. Nếu có đánh đàn thì cũng ngượng ngạo nhưng mà sợ dây loan kia đứt. Đàn đứt thì rủi ro nhưng mà chồng nàng ở biên thuỳ đối đầu với cái chết. Nàng ko muốn thấy một điềm gở nào và hình ảnh dây loan kia chính là dây hồng tình nghĩa của vợ chồng.
Thế rồi nỗi sầu muộn lại được bao trùm trong những câu thơ cuối đoạn trích:
“Lòng này gửi gió đông có tiệnNghìn vàng xin gửi tới non YênNon Yên dù chẳng tới miềnNhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xongCảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”
Nàng mượn gió đông để gửi những tâm tư tình cảm và tấm lòng của mình tới người chồng nơi biên thuỳ của người nào. Chốn non yên kia ko biết chàng có thu được những tâm tình của nàng ko nhưng nàng vẫn mong gửi đi. Có tiện thì mong chàng hãy biết tới tấm lòng của thiếp. Đường đi của những tâm tình đấy phải trải qua biết bao nhiêu núi non hiểm trở và bản thân nàng thì biết rõ điều đó. Nàng bỗng thấy thương nhớ thăm thẳm, dường như nỗi nhớ ngày một xoáy sâu vào trong lòng nàng. Và như ko thể kìm được xúc cảm nàng đau lòng bật lên những tiếng khóc hòa vào những hạt mưa ngoài kia.
Như vậy qua đoạn trích này ta thấy Đoàn Thị Điểm đã mang lại cho chúng ta những cung bậc xúc cảm của người chinh phụ nhưng mà xúc cảm bao trùm chính là sự lẻ loi đơn chiếc. Người con gái đấy phải sống xa chồng, thân con gái chỉ có một mình vò võ thử hỏi rằng làm sao ko nhớ ko thương ko sầu muộn. Qua đây ta thấy thi sĩ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ đấy.
4. Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ – Mẫu 3
Người con gái trong xã hội phong kiến xưa luôn là người gánh chịu nhiều khổ đau thiệt thòi nhất. Nếu ko bị vào cung trở thành cung nữ, được sủng ái rồi bị ruồng bỏ ko tiếc thương hay lấy chung một chồng để rồi phận má hồng bị lãnh đạm cô quạnh thì cũng phải xa chồng vì chiến tranh. Người con gái trong Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ko phải sống kiếp chồng chung, ko bị ruồng bỏ nhưng lại phải lẻ loi đơn chiếc vì chồng ở nơi trận mạc binh đao. Đoạn trích trình bày rõ tâm trạng độc thân và nỗi khổ đau của nàng.
Trước hết đoạn trích trình bày tâm trạng độc thân của người chinh phụ. Nỗi độc thân đấy cứ bủa vây lấy nàng, khiến nàng ko thể làm gì và cũng chẳng làm được gì, ngày thờ thẫn đêm thức trắng:
“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng méc tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.Buồn rầu nói chẳng nên lời,Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”
Trên từng bậc thềm, xưa kia còn in dấu gót của hai người vậy nhưng mà giờ đây chỉ có mỗi một mình nàng gieo từng bước cô quanh. Hiên cũng như vắng đi một con người đứng đó. Nàng thờ thẫn trong nỗi độc thân độc bước, dạo để khuây khỏa nhưng mà lòng vẫn chưa yên. Đứng ko xong nàng lại ngồi trong chiếc rèm chờ con chim thước đưa tin từ chiến trường gửi về. Nhưng chờ thì cũng chỉ chờ trong vô vọng, chim thước ko thấy đâu nhưng mà nỗi độc thân thì ngày càng xơi tái lấy người con gái yếu mềm. Ngày đêm chỉ có chiếc đèn làm bạn, đèn thức cùng nàng nhưng liệu rằng đèn có thấu hiểu cho nỗi lòng cô quạnh của người chinh phụ. Nàng tự hỏi rồi tự trả lời, đèn có biết thì cũng bằng ko biết chỉ có riêng nàng chịu đựng với nỗi cô quạnh đó nhưng mà thôi.
Nàng ko chỉ bị nỗi độc thân vây lấy nhưng mà nỗi khổ đau cũng cứ thể nhưng mà chiếm lấy nàng. Nó dằn vặt nàng sống nhưng mà hồn “mê mải”:
“Gà eo óc gáy sương năm trống,Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.Khắc giờ đằng đẵng như niên,Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.Hương gượng gạo đốt, hồn đà mê mải,Gương gượng gạo soi, lệ lại chứa chan.Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đànDây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.Lòng này gửi gió đông có tiện,Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.Non Yên dù chẳng tới miền,Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.Cảnh buồn người thiết tha lòng,Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.”
Tiếng con gà gáy sáng trong màn sương âm u càng làm cho nỗi độc thân trở thành nỗi đau. Nàng đã thức trắng cả một đêm, ko phải nàng ko muốn ngủ nhưng mà nàng ko thể nào nhắm mắt nhắm mũi được. Trước nguy cơ nàng có thể trở thành phụ nữ góa chồng bất kỳ nào làm cho nàng khổ đau. Nàng lo lắng thương cho chồng và ngẫm cho mình. Cây hòe bên ngoài kia cũng ủ rũ, cành cây ướt đẫm sương đêm. Cái màn sương lạnh giá đấy lại thêm tiếng mưa phùn làm cho người chinh phụ buồn lại càng buồn, nỗi nhớ đau đáu trong tim. Nó túc trực trong lòng chứ ko phải phút tới phút lại đi. Mỗi giờ phút qua đi được tính từ cái tích tắc một, thời kì chạy chậm như đè nặng thêm sự khổ đau trong lòng người con gái.
Như vậy qua đây ta có thể thấy, chiến tranh ko chỉ cướp đi những người trai tráng hiền lành khỏe mạnh, những người chồng thương yêu vợ nhưng mà còn biến những người con gái trẻ thành những bà góa phụ. Người chinh phu ở nơi xa sống chết như thế nào làm sao người chinh phụ có thể biết. Nàng chỉ biết nhớ, biết thương biết lo lắng nhưng mà thôi.
5. Phân tích diễn biến tâm trạng của người chinh phụ – Mẫu 4
Đặng Trần Côn là nhà văn tài năng với nhiều tác phẩm để đời. Nổi trội trong số đó phải kể tới bài thơ Chinh phụ ngâm đã khắc họa rõ nét sự độc thân, lẻ loi của người thiếu phụ lúc tiễn chồng ra chiến trường nhưng ko hứa hẹn ngày về. Tác phẩm đã để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng người đọc qua cảnh người chinh phụ đơn độc, lẻ bóng nơi phòng the với nhiều cung bậc xúc cảm không giống nhau.
8 câu thơ đầu đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ sau lúc tiễn chồng ra chiến trường thì tâm trạng lúc nào ngóng chờ, ngay ngáy, cảnh vật xung quanh cũng trở thành cô quạnh và lạnh lẽo:
Dạo hiên vắng thầm gieo từng bướcNgồi rèm thừa rủ thác đòi phen
Không gian hiu quạnh chỉ có người chinh phụ đơn độc trước hiên nhà, nàng chẳng thiết tha làm gì, chỉ còn biết gieo từng bước chân nặng nhọc với tâm trạng lo lắng, nỗi ngán ngẩm, độc thân lúc ko có chồng kế bên. Nàng dường như chỉ còn biết làm mọi việc theo thói quen lúc “rủ thác đòi phen” một cách vô định, còn tâm trí thì chỉ nghĩ tới chồng ở phương xa.
Tác giả đã khắc họa hình ảnh người thiếu phụ đơn độc trong căn nhà trống, thiếu vắng sự mến thương, lòng thì lúc nào cũng lo sợ, ngóng chờ ngày ý trung nhân trở về. Ngày ngày nàng chỉ biết mong tin lành từ chim thước nhưng đợi mãi cũng chẳng thấy chim báo tin. Đêm về nàng lại lẻ bóng giữa ko gian rộng lớn, tịch mịch, ko tiếng nói, ko người nào tâm tình, tâm tư đơn độc, lẻ loi.
Nàng chỉ còn biết tâm tình với chính bản thân mình “đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi”. Cùng với hình ảnh hoa đèn như càng tô đậm thêm nỗi độc thân, khát khao hạnh phúc đang tràn trề và đè nặng nỗi lòng của người chinh phụ.
Tác giả đã khôn khéo sử dụng những từ ngữ đối lập nhau như “ rủ- thác”, “ngoài- trong” để nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại những hành động của người chinh phụ một cách nhàm chán, chỉ làm sơ sài như một thói quen hằng ngày chứ ko hề có hứng thú.
Tuy nhiên là những từ ngữ mô tả rực rỡ tâm trạng nặng nề của người chinh phụ như: Bi thiết, rầu rĩ, khá thương,…gợi lên nỗi buồn vời vợi, sự chung tình và khát khao tình yêu nhưng bị chiến tranh cách trở đang trỗi dậy trong lòng nàng.
8 câu thơ tiếp theo gợi lên sự kì vọng tới mòn mỏi của người chinh phụ ngày qua ngày với kỳ vọng chồng trở về bình yên:
Gà eo óc gáy sương năm trốngHoè phơ phất rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xa
Người chinh phụ từ tâm trạng ngay ngáy, phiền muộn chuyển thành sự kì vọng dằng dẵng từng ngày. Đối với nàng “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, sự ngóng chờ từng giây trôi qua dài như một năm, chờ từng ngày, từng đêm ăn ngủ ko yên, cảnh vật xung quanh đối với nàng cũng trở thành buồn rười rượi lúc “gà eo óc gáy”, “hòe phơ phất rủ” chẳng có lấy một tí động lực, không thể có lấy một ngày vui.
Nàng luôn kì vọng một ngày sum họp, tình yêu hạnh phúc sẽ trở về nhưng chờ mãi tới mức trong lòng cũng dâng lên “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”, nỗi lòng ko người nào thấu, nỗi niềm ko người kề bên, sẻ chia, tình yêu ko trọn vẹn.
Từng từ ngữ vừa diễn tả âm thanh vừa diễn tả cảnh vật một cách lẻ loi, hẻo lánh của Đặng Trần Côn đã khiến ko gian trở thành buồn chán hơn, tô đậm sự cô quạnh, cô quạnh thăm thẳm từ sâu trong lòng của người chinh phụ.
Nàng cố tìm một tí động lực để xoa dịu bản thân bằng cách làm những việc khác, nhưng dường như sự độc thân vẫn bủa vây chặt lấy nàng. Tác giả đã sử dụng từ “gượng gạo” để diễn tả cho sự gượng gạo gạo, miễn cưỡng của người chinh phụ. Nàng muốn sáng sủa nhưng ko thể vui nỗi, nàng muốn phấn khởi hơn để tô điểm cho bản thân cũng ko thể làm nỗi. Người thiếu phụ đấy buồn phiền tới mức “hương gượng gạo đốt”, “gương gượng gạo soi”, “gượng gạo gảy ngón đàn”.
Bởi có nhẽ nàng nghĩ “Dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”, soi gương trang điểm nhưng mà ko người nào xem, gảy đàn nhưng mà ko người nào thưởng thức, chỉ có đơn độc mình nàng thì có làm những việc này cũng vô nghĩa.
6. Cảm nhận của em về tâm trạng của người chinh phụ
Mở bài Nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Trong xã hội phong kiến, ko số phận nào khổ bằng số phận người phụ nữ. Có những người may mắn được vào cung làm phi tần, cung nữ sống trong cảnh nhà lầu gác tía, phòng tiêu, thẩm khuê nhưng vui hay ko thì chỉ có họ mới hiểu, nhất là lúc vua chúa ruồng bỏ. Hay cũng có những người ko phải sống kiếp chồng chung, họ được sống với người mình mến thương, một vợ một chồng nhưng thời buổi binh đao tao loạn, chồng bị bắt đi lính thì họ cũng đâu có hạnh phúc gì. Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc tiêu biểu là đoạn trích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ là minh chứng cho những nỗi buồn, nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ có chồng đi lính.
Thân bài Cảm nhận về nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Mười sáu câu thơ đầu trình bày tâm trạng buồn chán, tủi hờn của người chinh phu. Khi người mến thương của mình phải đi đánh trận vì một những trận đấu tranh vô nghĩa, người vợ ở nhà ko thể ngừng lo lắng cho số phận của chồng mình, buồn rồi nhớ, nhớ rồi thương người con gái ko thiết làm gì nữa:
“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”
Qua từng câu thơ ta có thể cảm thu được hình bóng của người chinh phu đang chậm rãi thả từng bước chân trên hiên vắng, thả như gieo xuống, buông thõng mình nhưng mà buồn chán. Hết dạo lại ngồi trong rèm thưa mong con chim thước méc tin về chồng mình. Nhưng trông ngóng vô ích nào có biết được tin tức phu quân nơi trận mạc. Trong ngôi nhà nhỏ, trong bức rèm thưa chỉ có một mình nàng với cây đèn. Nó thức cùng nàng đấy nhưng nó có hiểu được lòng nàng ko. Câu hỏi tu từ vang lên nghe sao đau buồn đáu. Chỉ có một mình nàng một niềm bi thiết nhưng mà thôi. Hoa đèn kia như thức cùng bóng người.
“Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hoè phơ phất rủ bóng bốn bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.
Hương gượng gạo đốt, hồn đà mê mải,
Gương gượng gạo soi, lệ lại chứa chan.
Sắt cầm gượng gạo gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”
Nàng thức cả năm canh, gà “eo óc” gát báo canh năm, những bông hòe phơ phất nhưng cũng rủ bóng. Cảnh vật nhuốm màu tâm trạng của người chinh phụ. Trước nỗi nhớ chồng mỗi khắc trôi qua nhưng mà tựa như một năm, thời kì trôi càng chậm thì mối sầu trong lòng nàng lại càng dày đặc hướng về phía biển xa. Nàng buồn nàng gượng gạo đốt hương, gương cầm lên cũng chỉ gượng gạo soi, nhìn mình trông gương tủi phận nhưng mà mắt lại lệ chan. Buồn rồi nàng lại gảy đàn nhưng lại sợ dây đứt báo điềm gở.
Người chinh phu nhớ chồng ko buồn làm gì, ngay cả tới việc soi gương cũng chỉ gượng gạo gạo cho xong. Lòng nàng chỉ một mối tơ vương hướng tới người chồng của mình nơi trận mạc:
“Lòng này gửi gió đông có tiện,
Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.
Non Yên dù chẳng tới miền,
Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.
Cảnh buồn người thiết tha lòng,
Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun”
Nàng muốn gửi tấm lòng vàng của mình cho gió đông để mang tới chàng. Dẫu biết Non Yên cũng chẳng tới miền nhưng nàng vẫn muốn gửi. Nỗi nhớ chồng thăm thẳm như trời cao vậy. Nỗi nhớ đấy luôn đau đáu trong lòng người chinh phụ. Người buồn cảnh cũng buồn cành cây ướt sương đêm tiếng mưa phùn rơi như người chinh phụ đêm qua với giọt nước mắt tràn mi.
Kết luận Cảm nhận về nỗi buồn chinh phụ trong đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Qua đoạn trích ta có thể cảm thu được nỗi lòng của người chinh phụ. Đó là nỗi buồn thương người chồng nơi trận mạc ko biết sống chết thế nào. Một mình nàng lẻ bóng, chăn đơn gối chiếc nhưng mà độc thân một thì lo lắng thương nhớ chàng tới mười. Đồng thời qua đây thi sĩ cũng muốn phản ánh hiện thực xã hội với những trận đấu tranh vô nghĩa đã chia li những đôi vợ chồng.
Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên phân mục Văn học – Tài liệu của Thư Viện Hỏi Đáp VN.

[rule_2_plain]

#Top #bài #phân #tích #diễn #biến #tâm #trạng #của #người #chinh #phụ #siêu #hay


  • Tổng hợp: Thư Viện Hỏi Đáp
  • Nguồn: https://bigdata-vn.com/top-6-bai-phan-tich-dien-bien-tam-trang-cua-nguoi-chinh-phu-sieu-hay/
Back to top button