Khoa HọcSinh Học

Thế nào là nhóm gen liên kết?

Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa và di truyền cho động vật và thực vật. Vậy theo các bạn như thế nào là nhóm gen liên kết? ý nghĩa của việc liên kết gen? Những kiến thức này sẽ được thuvienhoidap.net giải thích chi tiết trong bài viết thuộc chủ đề sinh học này nha.

Định nghĩa thế nào là nhóm gen liên kết?

a – Định nghĩa

Nhóm gen liên kết là các nhóm gen trên cùng một NST di truyền cùng nhau. Số lượng các nhóm gen liên kết của một loài cụ thể thường bằng số lượng NST trong bộ NST đơn bội. Tuy nhiên, các gen trên cùng một NST không phải lúc nào cũng di truyền cùng nhau.

Mỗi NST gồm một phân từ ADN, mỗi gen chiếm một vị trí xác định trên phân tử ADN. Do vậy, các gen trên cùng một NST thường di truyền cùng nhau. Nên các gen thường di truyền cùng nhau được gọi là liên kết nhóm với nhau.

b – Ý nghĩa của nhóm gen liên kết

Các gen nằm trên một NST thường di truyền cùng nhau. Vì vậy, trong tự nhiên, nhiều gen khác nhau giúp sinh vật thích nghi với môi trường, có thể được tập hợp trên cùng một NST. Các gen được tập hợp trên cùng NST luôn di truyền cùng nhau nên giúp duy trì sự ổn định của loài.

Hoán vị gen là gì?

a – khái niệm hoán vị gen 

Moocgan cho rằng các gen quy định màu thân và hình dạng cánh đều nằm trên một NST. Do vậy, trong quá trình giảm phân, chúng thường đi cùng nhau. Vì vậy, đời con phần lớn có kiểu hình giống bố hoặc mẹ.

Tuy nhiên, trong quá trình giảm phân hình thành giao tử cái ở một số tế bào, khi các NST tương đồng tiếp hợp với nhau, giữa chúng xảy ra hiện tượng trao đổi đoạn NST. Kết quả là các gen có thể đổi vị trí cho nhau và làm xuất hiện các tổ hợp gen mới.

Hay nói một cách ngắn gọn phương pháp hoán vị gen của Moocgan được phát biểu là nếu các gen có thể đổi vị trí cho nhau và làm xuất hiện các cặp tổ hợp gen mới thì được gọi là hoán vị gen. Hoán vị gen còn được gọi là phép liên kết di truyền không hoàn toàn.

Tần số hoán vị gen là thước đo khoảng cách tương đối giữa các gen trên NST.

Để xác định tần số hoán vị gen người ta thường sử dụng phép lai phân tích.

Tần số hoán vị gen được tính bằng tỷ lệ phần trăm số cá thể có tái tổ hợp gen. Và người ta có thể xác định được những cá thể có kiểu hình tái tổ hợp dựa trên số lượng tương đối của chúng. 

Tần số hoán vị gen giao động từ 0% đến 50%.

Công thức tính tần số hoán vị gen = (tổng số lượng có kiểu hình tái tổ hợp / tổng số kiểu hình lai được). 100

Lưu ý: Số lượng cá thể có kiểu hình tái tổ hợp thường nhỏ hơn số lượng cá thể có kiểu hình bình thường.

b – Ý nghĩa hoán vị gen là gì?

Trong quá trình hoán vị gen xảy ra hiện tượng trao đổi chéo là một trong số các cơ chế tạo ra đột biến dị tổ hợp ở các loài sinh sản hữu tính, tạo nên nguồn biến dị di truyền cho quá trình tiến hóa.

Việc nguyên cứu tần số hoán vị gen giữa các gen với nhau, giúp các nhà khoa học có thể thiết lập được khoảng cách tương đối giữa các gen trên NST. Công việc này được gọi là lập bản đồ di truyền. Khoảng cách giữa các gen trong bản đồ di truyền được đo bằng tần số hoán vị gen.

Nhà khoa học Sturtevant là người đầu tiên đưa ra phương pháp xác định bản đồ di truyền dựa trên tần số tái tổ hợp gen.  Ông cho rằng các gen nằm càng xa nhau trên NST thì xác suất để trao đổi chéo xảy ra giữa chúng càng lớn và có thể dùng tần số hoán vị gen làm thước đo khoảng cách tương đối giữa các gen.

Đơn vị đo khoảng cách gen được tính bằng 1% tần số hoán vị gen.

Bản đồ di truyền gen có lợi ích gì?

Lợi ích của bản đồ di truyền gen là nếu biết được tần số hoán vị gen giữa hai gen nào đó thì có thể tiên đoán được tần số các tổ hợp gen mới trong các phép lai. Điều này rất có ý nghĩa trong công tác chọn giống cũng như trong nguyên cứu khoa học.

Kết luận: Đây là đáp án cho câu hỏi thế nào là nhóm gen liên kết? Hoán vị gen là gì? chi tiết và đầy đủ nhất.

Back to top button