Giáo Dục

Phân tích sức hấp dẫn trong bài thơ Vội vàng

Phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các em học trò lớp 12 nhằm giúp các em cảm thu được một tâm hồn nồng nàn tình yêu cuộc sống, một trái tim sôi nổi trẻ trung, một tài năng xuất sắc, một nghệ sĩ đa tình. Chúc các em học tập thật tốt nhé! Ngoài ra, để làm phong phú thêm tri thức cho bản thân, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Vội vã.

1. Sơ đồ tóm tắt gợi ý

2. Dàn bài cụ thể

a. Mở bài:

– Việc sáng tác ra một tác phẩm có sức quyến rũ với độc giả chưa bao giờ là dễ dàng và ko phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đấy.

– Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới thời đoạn 1932-1945, đã tạo nên một sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình.

b. Thân bài:

– Khao khát điều khiển chi phối tự nhiên “tắt nắng”, “buộc gió” => Cái tôi vừa ngông cuồng vừa hồn nhiên làm nên rực rỡ cho toàn bài.

– Vẻ đẹp của bức tranh tự nhiên mùa xuân => Liên tưởng tới vẻ đẹp của tình yêu, tuổi xanh. Hình ảnh gợi cảm “ánh sáng chớp hàng mi”, trong ánh mắt đa tình của Xuân Diệu, vẻ đẹp của tự nhiên và con người giao hòa với nhau, tạo nên khoảnh khắc tuyệt đẹp.

– Sự liên tưởng, lạ mắt, mới lạ “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần” => Vẻ đẹp mùa xuân căng tràn sức sức tựa đôi môi người thiếu nữ tuổi đôi mươi.

– Quan niệm sống mới: Hạnh phúc hiện diện ngay kế bên chúng ta, từ những gì đơn giản, thân thiện nhất

+ Tư tưởng hoài xuân giữa mùa xuân, quan niệm về thời kì, về cuộc đời

+ Nỗi buồn lo và nuối tiếc về việc tuổi xanh, về mùa xuân, sợ chúng sẽ nhanh chóng vụt qua mất.

+ Từ đó, Xuân Diệu hướng tới một chân lý sống mới, sống “vội vã” để tận hưởng hết những vẻ đẹp của mùa xuân, của cuộc đời, ko được để lãng phí bất kỳ khoảnh khắc nào.

c. Kết bài:

– Thứ nhất là từ bức tranh tự nhiên thực sự quyến rũ tâm hồn độc giả, từ đấy dễ khiến người ta liên tưởng tới bức tranh tình yêu, bức tranh cuộc sống thật nồng nàn, rực rỡ của tuổi xanh.

– Thứ hai là từ những ý kiến về thời kì, về cuộc đời về chân lý của cuộc sống đầy mới lạ quyến rũ.

– Thứ ba là tới từ những giải pháp nghệ thuật rực rỡ trong thơ ông, đáng xem xét nhất là những hình ảnh, những liên tưởng đầy thông minh và có phần táo tợn đã góp phần làm cho Vội vã trở thành đặc trưng hơn cả.

3. Bài văn mẫu

Đề bài: Em hãy phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã dưới dạng một bài văn ngắn.

GỢI Ý LÀM BÀI

3.1. Bài văn mẫu số 1

Việc sáng tác ra một tác phẩm có sức quyến rũ với độc giả chưa bao giờ là dễ dàng và ko phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đấy. Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới thời đoạn 1932-1945, đã tạo nên một sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình. Thơ ông chẳng phải viết về một cái gì cao xa bay bổng, nhưng mà rất thực tiễn viết về cái khát khao thực tại của con người. Thông qua đó những quan niệm, những chân lý sống của ông dần được bộc bạch trong bài thơ. Người ta đọc lần một, lần hai rồi càng đọc càng thấm, càng đọc càng thấy hay. Đó là nhờ sức quyến rũ lạ kỳ từ những vần thơ tự do và nồng nàn, tâm huyết của Xuân Diệu.

Ngay từ 4 câu thơ đầu, người ta đã có cảm thu được sức hút mới mẻ của bài thơ. Xuân Diệu chẳng đi vào lối mòn xưa cũ, ông ko chấp nhận bị tự nhiên khống chế, chi phối nhưng mà thay vào đó chính bản thân ông lại có có suy nghĩ quản lý trái lại tạo hóa, của một hồn thơ với cái “tôi” giao hòa giữa sự ngông cuồng và sự hồn nhiên. Xuân Diệu khát khao nắm giữ, khống chế tạo hóa, ông muốn “tắt nắng”, “buộc gió” để màu đừng nhạt mất, để hương đừng bay đi. Thế mới hiểu, Xuân Diệu thích thú và trân trọng từng khoảnh khắc xinh đẹp của vạn vật trong trời đất tới thế nào, nên mới có suy nghĩ lạ lùng, táo tợn tương tự.

Tới những vần thơ tiếp, người ta lại thấy một hồn thơ thật nồng nàn, thật bay bổng, lãng mạn và tràn đầy tâm huyết của tuổi xanh, của con người đang yêu. Trong đôi mắt của thi sĩ, vạn vật đều thật tươi đẹp tràn đầy sức sống, nào ong bướm vui “tuần tháng mật”, hoa khoe sắc rực rỡ trong đồng nội một màu “xanh rì”, rồi thì “lá của cành tơ phơ phất”. Tô điểm cho bức tranh muôn màu rực rỡ đấy là tiếng chim yến chim anh đang ngợi ca mùa xuân với “khúc tình si” đầy mê say. Mỗi buổi thức dậy là một thú vui tựa như “thần Vui hằng gõ cửa”, ánh nắng mặt trời trong đôi mắt đa tình, lãng mạn của Xuân Diệu chỉ thật đẹp lúc nó chiếu lên rèm mi khép hờ của cô gái trẻ, đó là một hình ảnh rất đỗi gợi cảm, hướng người ta tới cảm giác yêu đương ngọt ngào, đó là cảm giác tươi trẻ tuyệt vời biết mấy.

Thơ Xuân Diệu câu nào cũng xanh non, biếc rờn. Song ấn tượng nhất, tươi đẹp nhất vẫn là câu: Tháng giêng ngon như một cặp môi gần. Ở đây, thi sĩ có sự so sánh thật táo tợn, thiên về cảm giác, gây được ấn tượng mạnh cho người đọc. Dưới con mắt của thi sĩ, mùa xuân tựa hồ như một cô gái kiều diễm, hồng hào, tình tứ, đầy quyến rũ… Ở đây, con người là một thiếu nữ – thành phầm kỳ diệu của tạo hóa, được Xuân Diệu coi là chuẩn mực cho một vẻ đẹp trên thế gian này. Xuất phát từ quan niệm thẩm mĩ đấy, Xuân Diệu thông minh ra nhiều câu thơ khỏe khoắn, mới lạ đầy sức quyến rũ:

… Lá liễu dài như một nét mi

Hơi gió thở như ngực người dấu yêu…

Như vậy, bằng cặp mắt xanh non, biếc rờn, Xuân Diệu đã nhìn cuộc đời, vạn vật có nhiều điểm khác thường so với các thi sĩ cũ, ông phát xuất hiện ở tự nhiên, ở con người thân thiện bình dị quanh ta đây biết bao điều mới lạ thật đáng yêu đáng quý.

Cuộc đời là thế! Thật đẹp và quyến rũ nhưng ko người nào có thể sống mãi mãi để tận hưởng mọi lạc thú. Năm tháng chảy trôi tuổi xuân một đi ko bao giờ trở lại, đúng là thời kì ăn cuộc đời.

Xuân đương tới, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Hình thức trình diễn của Xuân Diệu là chống lại quan niệm của thơ cũ. Trong thơ xưa, quan niệm thời kì là tuần hoàn. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như một vòng liên tục tái diễn, hết vòng này phát từ cái nhìn tĩnh, có phần siêu hình, lấy sinh mệnh vũ trụ làm thước đo thời kì. Không chấp nhận quan niệm khác là thời kì tuyến tính. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như một dòng chảy xuôi chiều, một đi ko trở lại. Vì thế mỗi khoảnh khắc trôi qua là vĩnh viễn mất đi. Quan niệm này xuất phát từ cái nhìn động, biện chứng về thời kì:

Xuân đương tới, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Cho nên, thi sĩ đã ko chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hạn hữu của tiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua nhanh chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko vì thế nhưng mà hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của Thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì một đi ko trở lại và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh ý thức tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên dường như đã tan biến, nhường chỗ cho một nỗi u buồn nuối tiếc ko nguôi cuộc sống tươi đẹp trên thế gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là một cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời thiết tha, say đắm. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả một cách tài hoa bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy quyến rũ của mùa xuân, nhưng mà ít nhiều ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Cách cảm nhận về thời kì tương tự xét tới cùng là xuất phát từ ý thức sâu xa về trị giá của sự sống cá thể. Mỗi khoảnh khắc trong đời sống cá thể đều vi cùng quý giá. Phcửa ải chăng vì ý thức rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm tưởng thi sĩ: Cảnh xuân càng trở thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống đáng yêu bội phần?

Điều này giảng giải thái độ ngông cuồng của tác giả muốn đoạt quyền của tạo hóa để tắt nắng, buộc gió ở đầu bài thơ.

Và đương nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng phải tuân theo quy luật khắc nghiệt của đất trời. Do đó, chỉ còn một cách duy nhất là phải sống vội vã sống cuống quýt, tận dụng cao độ từng giây, từng phút, của tuổi thanh xuân. Ý tưởng táo tợn này được diễn tả một cách thật mới mẻ qua đoạn thơ cuối bài:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Có thể thấy xúc cảm tràn trề ồ ạt đã khiến Xuân Diệu tìm tới một phép sử dụng ngôn từ khá đặc trưng. Đó là tạo ra những làn sóng ngôn từ đan xen nhau, cộng hưởng nhau theo chiều tăng tiến, càng lúc càng dâng lên cao trào. Trong đó việc phối hợp các hệ thống trùng điệp, lối vắt câu đã tạo nên trị giá thẩm mĩ lạ mắt cho bài thơ.

Toàn bộ phần thơ cuối này được tổ chức thành tiếng lòng của nỗi khát khao mãnh liệt. Tiếng lòng đấy là một chuỗi điệp cú, hình thái thì điệp nguyên vẹn còn động thái và xúc cảm thì điệp lối tăng tiếng: Ta muốn ôm, Ta muốn riết Ta muốn say, Ta muốn thâu và cuối cùng Ta muốn cắn, vì vậy tính cao trào trình bày khá rõ.

Không những thế, sự hỗ trợ của hệ thông điệp từ khác: liên từ – và nước non, và cây, và cỏ rạng; giới từ điệp nguyên vẹn, gắn với những trạng thái càng lúc càng mãnh liệt: cho ngà ngà, cho đã đầy, cho no nê…

Ngoài ra, phải để tới hệ thống những tính từ chỉ xuân sắc, động từ chỉ động thái đắm say, những danh từ chỉ vẻ đẹp thanh tân tươi trẻ tạo ra những hình ảnh từ, quyến rũ: mở đầu mơn mởn, mây đưa gió lượn, cái hôn nhiều, cỏ rạng, mùi thơm, ánh sáng, thanh sắc, thời tươi, xuân hồng…

Tất cả những phương tiện tiếng nói và phương diện ngôn từ đấy được dùng thuần thục tinh xảo, chuyển tải được thuần thục những ý tình mãnh liệt và táo tợn của cái tôi thi sĩ, chứng tỏ một Xuân Diệu ngay từ lúc còn trẻ đã là một bậc thầy về tiếng Việt.

Vội vã đúng là bài thơ tiêu biểu của một thi sĩ lớn luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau nhưng nhìn chung, bài thơ đã giúp phần đông người đọc thêm yêu cuộc sống, biết tận hưởng niềm hạnh phúc trần thế và thêm quý trọng tuổi thanh xuân một đi ko trở lại. Có nhẽ chính điều này đã tạo nên tính quyến rũ của bài thơ.

3.2. Bài văn mẫu số 2

Xuân Diệu nổi tiếng trong làng Thơ mới thời kì 1930- 1945. Thi sĩ đã mang lại cho thơ ca Việt Nam một hơi thở mới, luôn trẻ trung, nồng nàn, rộn rực của một trái tim sôi nổi, đa tình. Trong cuốn Thi nhân Việt Nam (1941), Hoài Thanh đã viết: “Thơ Xuân Diệu… là một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này. Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vã cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Khi vui cũng như lúc buồn, người đều nồng nàn, tha thiết”.

Bài Vội vã được rút trong tập Thơ- thơ (1938), đây là một trong những bài thơ trình bày rõ nhất phong cách nồng nàn, tha thiết của Xuân Diệu.

Mở đầu bài thơ, Xuân Diệu đã trình bày khát vọng muốn giữ lại mãi cái toàn cầu tươi đẹp muôn màu:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

Đó là một khát vọng muốn cho thời kì ngừng trôi, muốn níu giữ mãi những gì tươi đẹp ở bên mình, hay nói cách khác, muốn “vĩnh cửu hóa” cái đẹp, để cho thi sĩ tôn thờ, thưởng thức.

Đó là cái xúc cảm thường thấy trong làng thơ lãng mạn trước Cách mệnh tháng Tám. Chế Lan Viên ko thích mùa xuân, vì muốn “vĩnh cửu hóa” cái buồn của mùa thu:

Ai hay trở lại mùa thu trước

Nhặt lấy cho tôi những lá vàng

Với những bông hoa muôn cánh rã

Về đây đem chắn nẻo xuân sang.

Với Xuân Diệu lại khác: thi sĩ muốn đoạt quyền của tạo hoá, “muốn tắt nắng đi”, “muốn buộc gió lại”, để cho hương sắc của mùa xuân “đừng bay đi”. Bằng lối điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, thi sĩ đã diễn tả ý tưởng mạnh mẽ đó một cách đầy chất thơ.

Cuộc đời trần thế đẹp tươi và quyến rũ biết bao! Nhưng ko người nào có thể được sống mãi mãi để hưởng mọi lạc thú. Năm tháng chảy trôi, tuổi xuân một đi ko bao giờ trở lại, đúng là “thời kì ăn cuộc đời”, “Xuân đang tới, tức là xuân đương qua – Xuân còn non, tức là xuân sẽ già”. Do đó, người thi sĩ này “ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hữu hạn của kiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua nhanh chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko vì thế nhưng mà hoang mang hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ tuần hoàn, thời kì quay tròn trở lại, và con người là một phần tử của vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì một đi ko trở lại và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh thâm thúy ý thức tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: “Tuổi trẻ chẳng hai lần thấm lại”; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên dường như đã tan biến, nhường chỗ cho một nỗi u buồn, nuối tiếc khôn nguôi cuộc sống tươi đẹp trên thế gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là một cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời thiết tha say đắm. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả một cách tài hoa bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy quyến rũ của mùa xuân, nhưng mà ít nhiều ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng dứt tiếng reo thì,

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Những câu thơ trên đây cùng với những câu thơ trước đó đã góp phần hoàn thiện bức tranh mùa xuân trẻ trung tươi đẹp trong ánh mắt vồn vập đắm say của thi sĩ.

Phcửa ải chăng vì ý thức rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi thầm lặng nhưng vội vã của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm tưởng của thi sĩ: cảnh xuân càng trở thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống, đáng yêu bội phần?

Điều này giảng giải khát vọng ngông cuồng của tác giả, muốn đoạt quyền của tạo hóa, để có thể “tắt nắng” và “buộc gió” lúc mở đầu bài thơ. Và đương nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng đành bất lực, rồi cũng phải tuân theo quy luật khắc nghiệt của đất trời. Do đó, chỉ còn có một cách duy nhất là phải sống vội vã, cuống quýt tận dụng cao độ từng giây, từng phút của tuổi thanh xuân. Ý tưởng táo tợn này được diễn tả một cách thật mới mẻ. Đoạn thơ cuối cùng sau đây chính là sự kết tinh nghệ thuật của toàn bài, trình bày tập trung những nét nổi trội trong phong cách thơ Xuân Diệu:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, .

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và nước non, và cây, và cỏ rạng

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã dày ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Ở đây, từ lối vắt câu, tới nghệ thuật dùng điệp ngữ, từ việc sử dụng nhiều hình ảnh táo tợn thiên về cảm giác, tới nhịp thơ hăm hở sôi trào…, tất cả đều góp phần trình bày đậm nét niềm ham sống tới cuồng nhiệt mê say của tác giả. Đúng là “ông muốn thành một cây kim để hút vào mình người đời” như Thế Lữ đã nhận xét.

Vội vã đúng là một bài thơ tiêu biểu của một thi sĩ lớn luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau, nhưng nhìn chung, bài thơ đã giúp phần đông người đọc thêm yêu cuộc sống, biết tận hưởng niềm hạnh phúc trần thế, và thêm quý trọng tuổi thanh xuân một đi ko bao giờ trở lại, để biết sống sao cho khỏi phải xót xa hối lỗi bởi những năm tháng sống hoài, sống phí.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

.


Thông tin thêm

Phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã

[rule_3_plain]

Phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các em học trò lớp 12 nhằm giúp các em cảm thu được một tâm hồn nồng nàn tình yêu cuộc sống, một trái tim sôi nổi trẻ trung, một tài năng xuất sắc, một nghệ sĩ đa tình. Chúc các em học tập thật tốt nhé! Ngoài ra, để làm phong phú thêm tri thức cho bản thân, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Vội vã.

1. Sơ đồ tóm tắt gợi ý

2. Dàn bài cụ thể

a. Mở bài:

– Việc sáng tác ra một tác phẩm có sức quyến rũ với độc giả chưa bao giờ là dễ dàng và ko phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đấy.

– Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới thời đoạn 1932-1945, đã tạo nên một sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình.

b. Thân bài:

– Khao khát điều khiển chi phối tự nhiên “tắt nắng”, “buộc gió” => Cái tôi vừa ngông cuồng vừa hồn nhiên làm nên rực rỡ cho toàn bài.

– Vẻ đẹp của bức tranh tự nhiên mùa xuân => Liên tưởng tới vẻ đẹp của tình yêu, tuổi xanh. Hình ảnh gợi cảm “ánh sáng chớp hàng mi”, trong ánh mắt đa tình của Xuân Diệu, vẻ đẹp của tự nhiên và con người giao hòa với nhau, tạo nên khoảnh khắc tuyệt đẹp.

– Sự liên tưởng, lạ mắt, mới lạ “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần” => Vẻ đẹp mùa xuân căng tràn sức sức tựa đôi môi người thiếu nữ tuổi đôi mươi.

– Quan niệm sống mới: Hạnh phúc hiện diện ngay kế bên chúng ta, từ những gì đơn giản, thân thiện nhất

+ Tư tưởng hoài xuân giữa mùa xuân, quan niệm về thời kì, về cuộc đời

+ Nỗi buồn lo và nuối tiếc về việc tuổi xanh, về mùa xuân, sợ chúng sẽ nhanh chóng vụt qua mất.

+ Từ đó, Xuân Diệu hướng tới một chân lý sống mới, sống “vội vã” để tận hưởng hết những vẻ đẹp của mùa xuân, của cuộc đời, ko được để lãng phí bất kỳ khoảnh khắc nào.

c. Kết bài:

– Thứ nhất là từ bức tranh tự nhiên thực sự quyến rũ tâm hồn độc giả, từ đấy dễ khiến người ta liên tưởng tới bức tranh tình yêu, bức tranh cuộc sống thật nồng nàn, rực rỡ của tuổi xanh.

– Thứ hai là từ những ý kiến về thời kì, về cuộc đời về chân lý của cuộc sống đầy mới lạ quyến rũ.

– Thứ ba là tới từ những giải pháp nghệ thuật rực rỡ trong thơ ông, đáng xem xét nhất là những hình ảnh, những liên tưởng đầy thông minh và có phần táo tợn đã góp phần làm cho Vội vã trở thành đặc trưng hơn cả.

3. Bài văn mẫu

Đề bài: Em hãy phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã dưới dạng một bài văn ngắn.

GỢI Ý LÀM BÀI

3.1. Bài văn mẫu số 1

Việc sáng tác ra một tác phẩm có sức quyến rũ với độc giả chưa bao giờ là dễ dàng và ko phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đấy. Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới thời đoạn 1932-1945, đã tạo nên một sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình. Thơ ông chẳng phải viết về một cái gì cao xa bay bổng, nhưng mà rất thực tiễn viết về cái khát khao thực tại của con người. Thông qua đó những quan niệm, những chân lý sống của ông dần được bộc bạch trong bài thơ. Người ta đọc lần một, lần hai rồi càng đọc càng thấm, càng đọc càng thấy hay. Đó là nhờ sức quyến rũ lạ kỳ từ những vần thơ tự do và nồng nàn, tâm huyết của Xuân Diệu.

Ngay từ 4 câu thơ đầu, người ta đã có cảm thu được sức hút mới mẻ của bài thơ. Xuân Diệu chẳng đi vào lối mòn xưa cũ, ông ko chấp nhận bị tự nhiên khống chế, chi phối nhưng mà thay vào đó chính bản thân ông lại có có suy nghĩ quản lý trái lại tạo hóa, của một hồn thơ với cái “tôi” giao hòa giữa sự ngông cuồng và sự hồn nhiên. Xuân Diệu khát khao nắm giữ, khống chế tạo hóa, ông muốn “tắt nắng”, “buộc gió” để màu đừng nhạt mất, để hương đừng bay đi. Thế mới hiểu, Xuân Diệu thích thú và trân trọng từng khoảnh khắc xinh đẹp của vạn vật trong trời đất tới thế nào, nên mới có suy nghĩ lạ lùng, táo tợn tương tự.

Tới những vần thơ tiếp, người ta lại thấy một hồn thơ thật nồng nàn, thật bay bổng, lãng mạn và tràn đầy tâm huyết của tuổi xanh, của con người đang yêu. Trong đôi mắt của thi sĩ, vạn vật đều thật tươi đẹp tràn đầy sức sống, nào ong bướm vui “tuần tháng mật”, hoa khoe sắc rực rỡ trong đồng nội một màu “xanh rì”, rồi thì “lá của cành tơ phơ phất”. Tô điểm cho bức tranh muôn màu rực rỡ đấy là tiếng chim yến chim anh đang ngợi ca mùa xuân với “khúc tình si” đầy mê say. Mỗi buổi thức dậy là một thú vui tựa như “thần Vui hằng gõ cửa”, ánh nắng mặt trời trong đôi mắt đa tình, lãng mạn của Xuân Diệu chỉ thật đẹp lúc nó chiếu lên rèm mi khép hờ của cô gái trẻ, đó là một hình ảnh rất đỗi gợi cảm, hướng người ta tới cảm giác yêu đương ngọt ngào, đó là cảm giác tươi trẻ tuyệt vời biết mấy.

Thơ Xuân Diệu câu nào cũng xanh non, biếc rờn. Song ấn tượng nhất, tươi đẹp nhất vẫn là câu: Tháng giêng ngon như một cặp môi gần. Ở đây, thi sĩ có sự so sánh thật táo tợn, thiên về cảm giác, gây được ấn tượng mạnh cho người đọc. Dưới con mắt của thi sĩ, mùa xuân tựa hồ như một cô gái kiều diễm, hồng hào, tình tứ, đầy quyến rũ… Ở đây, con người là một thiếu nữ – thành phầm kỳ diệu của tạo hóa, được Xuân Diệu coi là chuẩn mực cho một vẻ đẹp trên thế gian này. Xuất phát từ quan niệm thẩm mĩ đấy, Xuân Diệu thông minh ra nhiều câu thơ khỏe khoắn, mới lạ đầy sức quyến rũ:

… Lá liễu dài như một nét mi

Hơi gió thở như ngực người dấu yêu…

Như vậy, bằng cặp mắt xanh non, biếc rờn, Xuân Diệu đã nhìn cuộc đời, vạn vật có nhiều điểm khác thường so với các thi sĩ cũ, ông phát xuất hiện ở tự nhiên, ở con người thân thiện bình dị quanh ta đây biết bao điều mới lạ thật đáng yêu đáng quý.

Cuộc đời là thế! Thật đẹp và quyến rũ nhưng ko người nào có thể sống mãi mãi để tận hưởng mọi lạc thú. Năm tháng chảy trôi tuổi xuân một đi ko bao giờ trở lại, đúng là thời kì ăn cuộc đời.

Xuân đương tới, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Hình thức trình diễn của Xuân Diệu là chống lại quan niệm của thơ cũ. Trong thơ xưa, quan niệm thời kì là tuần hoàn. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như một vòng liên tục tái diễn, hết vòng này phát từ cái nhìn tĩnh, có phần siêu hình, lấy sinh mệnh vũ trụ làm thước đo thời kì. Không chấp nhận quan niệm khác là thời kì tuyến tính. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như một dòng chảy xuôi chiều, một đi ko trở lại. Vì thế mỗi khoảnh khắc trôi qua là vĩnh viễn mất đi. Quan niệm này xuất phát từ cái nhìn động, biện chứng về thời kì:

Xuân đương tới, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Cho nên, thi sĩ đã ko chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hạn hữu của tiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua nhanh chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko vì thế nhưng mà hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của Thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì một đi ko trở lại và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh ý thức tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên dường như đã tan biến, nhường chỗ cho một nỗi u buồn nuối tiếc ko nguôi cuộc sống tươi đẹp trên thế gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là một cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời thiết tha, say đắm. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả một cách tài hoa bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy quyến rũ của mùa xuân, nhưng mà ít nhiều ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Cách cảm nhận về thời kì tương tự xét tới cùng là xuất phát từ ý thức sâu xa về trị giá của sự sống cá thể. Mỗi khoảnh khắc trong đời sống cá thể đều vi cùng quý giá. Phcửa ải chăng vì ý thức rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm tưởng thi sĩ: Cảnh xuân càng trở thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống đáng yêu bội phần?

Điều này giảng giải thái độ ngông cuồng của tác giả muốn đoạt quyền của tạo hóa để tắt nắng, buộc gió ở đầu bài thơ.

Và đương nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng phải tuân theo quy luật khắc nghiệt của đất trời. Do đó, chỉ còn một cách duy nhất là phải sống vội vã sống cuống quýt, tận dụng cao độ từng giây, từng phút, của tuổi thanh xuân. Ý tưởng táo tợn này được diễn tả một cách thật mới mẻ qua đoạn thơ cuối bài:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Có thể thấy xúc cảm tràn trề ồ ạt đã khiến Xuân Diệu tìm tới một phép sử dụng ngôn từ khá đặc trưng. Đó là tạo ra những làn sóng ngôn từ đan xen nhau, cộng hưởng nhau theo chiều tăng tiến, càng lúc càng dâng lên cao trào. Trong đó việc phối hợp các hệ thống trùng điệp, lối vắt câu đã tạo nên trị giá thẩm mĩ lạ mắt cho bài thơ.

Toàn bộ phần thơ cuối này được tổ chức thành tiếng lòng của nỗi khát khao mãnh liệt. Tiếng lòng đấy là một chuỗi điệp cú, hình thái thì điệp nguyên vẹn còn động thái và xúc cảm thì điệp lối tăng tiếng: Ta muốn ôm, Ta muốn riết Ta muốn say, Ta muốn thâu và cuối cùng Ta muốn cắn, vì vậy tính cao trào trình bày khá rõ.

Không những thế, sự hỗ trợ của hệ thông điệp từ khác: liên từ – và nước non, và cây, và cỏ rạng; giới từ điệp nguyên vẹn, gắn với những trạng thái càng lúc càng mãnh liệt: cho ngà ngà, cho đã đầy, cho no nê…

Ngoài ra, phải để tới hệ thống những tính từ chỉ xuân sắc, động từ chỉ động thái đắm say, những danh từ chỉ vẻ đẹp thanh tân tươi trẻ tạo ra những hình ảnh từ, quyến rũ: mở đầu mơn mởn, mây đưa gió lượn, cái hôn nhiều, cỏ rạng, mùi thơm, ánh sáng, thanh sắc, thời tươi, xuân hồng…

Tất cả những phương tiện tiếng nói và phương diện ngôn từ đấy được dùng thuần thục tinh xảo, chuyển tải được thuần thục những ý tình mãnh liệt và táo tợn của cái tôi thi sĩ, chứng tỏ một Xuân Diệu ngay từ lúc còn trẻ đã là một bậc thầy về tiếng Việt.

Vội vã đúng là bài thơ tiêu biểu của một thi sĩ lớn luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau nhưng nhìn chung, bài thơ đã giúp phần đông người đọc thêm yêu cuộc sống, biết tận hưởng niềm hạnh phúc trần thế và thêm quý trọng tuổi thanh xuân một đi ko trở lại. Có nhẽ chính điều này đã tạo nên tính quyến rũ của bài thơ.

3.2. Bài văn mẫu số 2

Xuân Diệu nổi tiếng trong làng Thơ mới thời kì 1930- 1945. Thi sĩ đã mang lại cho thơ ca Việt Nam một hơi thở mới, luôn trẻ trung, nồng nàn, rộn rực của một trái tim sôi nổi, đa tình. Trong cuốn Thi nhân Việt Nam (1941), Hoài Thanh đã viết: “Thơ Xuân Diệu… là một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này. Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vã cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Khi vui cũng như lúc buồn, người đều nồng nàn, tha thiết”.

Bài Vội vã được rút trong tập Thơ- thơ (1938), đây là một trong những bài thơ trình bày rõ nhất phong cách nồng nàn, tha thiết của Xuân Diệu.

Mở đầu bài thơ, Xuân Diệu đã trình bày khát vọng muốn giữ lại mãi cái toàn cầu tươi đẹp muôn màu:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

Đó là một khát vọng muốn cho thời kì ngừng trôi, muốn níu giữ mãi những gì tươi đẹp ở bên mình, hay nói cách khác, muốn “vĩnh cửu hóa” cái đẹp, để cho thi sĩ tôn thờ, thưởng thức.

Đó là cái xúc cảm thường thấy trong làng thơ lãng mạn trước Cách mệnh tháng Tám. Chế Lan Viên ko thích mùa xuân, vì muốn “vĩnh cửu hóa” cái buồn của mùa thu:

Ai hay trở lại mùa thu trước

Nhặt lấy cho tôi những lá vàng

Với những bông hoa muôn cánh rã

Về đây đem chắn nẻo xuân sang.

Với Xuân Diệu lại khác: thi sĩ muốn đoạt quyền của tạo hoá, “muốn tắt nắng đi”, “muốn buộc gió lại”, để cho hương sắc của mùa xuân “đừng bay đi”. Bằng lối điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, thi sĩ đã diễn tả ý tưởng mạnh mẽ đó một cách đầy chất thơ.

Cuộc đời trần thế đẹp tươi và quyến rũ biết bao! Nhưng ko người nào có thể được sống mãi mãi để hưởng mọi lạc thú. Năm tháng chảy trôi, tuổi xuân một đi ko bao giờ trở lại, đúng là “thời kì ăn cuộc đời”, “Xuân đang tới, tức là xuân đương qua – Xuân còn non, tức là xuân sẽ già”. Do đó, người thi sĩ này “ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hữu hạn của kiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua nhanh chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko vì thế nhưng mà hoang mang hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ tuần hoàn, thời kì quay tròn trở lại, và con người là một phần tử của vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì một đi ko trở lại và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh thâm thúy ý thức tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: “Tuổi trẻ chẳng hai lần thấm lại”; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên dường như đã tan biến, nhường chỗ cho một nỗi u buồn, nuối tiếc khôn nguôi cuộc sống tươi đẹp trên thế gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là một cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời thiết tha say đắm. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả một cách tài hoa bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy quyến rũ của mùa xuân, nhưng mà ít nhiều ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn ràng bỗng dứt tiếng reo thì,

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Những câu thơ trên đây cùng với những câu thơ trước đó đã góp phần hoàn thiện bức tranh mùa xuân trẻ trung tươi đẹp trong ánh mắt vồn vập đắm say của thi sĩ.

Phcửa ải chăng vì ý thức rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi thầm lặng nhưng vội vã của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm tưởng của thi sĩ: cảnh xuân càng trở thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống, đáng yêu bội phần?

Điều này giảng giải khát vọng ngông cuồng của tác giả, muốn đoạt quyền của tạo hóa, để có thể “tắt nắng” và “buộc gió” lúc mở đầu bài thơ. Và đương nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng đành bất lực, rồi cũng phải tuân theo quy luật khắc nghiệt của đất trời. Do đó, chỉ còn có một cách duy nhất là phải sống vội vã, cuống quýt tận dụng cao độ từng giây, từng phút của tuổi thanh xuân. Ý tưởng táo tợn này được diễn tả một cách thật mới mẻ. Đoạn thơ cuối cùng sau đây chính là sự kết tinh nghệ thuật của toàn bài, trình bày tập trung những nét nổi trội trong phong cách thơ Xuân Diệu:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, .

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và nước non, và cây, và cỏ rạng

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã dày ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Ở đây, từ lối vắt câu, tới nghệ thuật dùng điệp ngữ, từ việc sử dụng nhiều hình ảnh táo tợn thiên về cảm giác, tới nhịp thơ hăm hở sôi trào…, tất cả đều góp phần trình bày đậm nét niềm ham sống tới cuồng nhiệt mê say của tác giả. Đúng là “ông muốn thành một cây kim để hút vào mình người đời” như Thế Lữ đã nhận xét.

Vội vã đúng là một bài thơ tiêu biểu của một thi sĩ lớn luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau, nhưng nhìn chung, bài thơ đã giúp phần đông người đọc thêm yêu cuộc sống, biết tận hưởng niềm hạnh phúc trần thế, và thêm quý trọng tuổi thanh xuân một đi ko bao giờ trở lại, để biết sống sao cho khỏi phải xót xa hối lỗi bởi những năm tháng sống hoài, sống phí.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

Phân tích khổ thơ cuối bài thơ Vội vã

29670

Phân tích tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ Vội vã của Xuân Diệu

6801

Phân tích bài thơ Vội Vàng của Xuân Diệu

13054

Cái tôi trữ tình của Xuân Diệu qua bài thơ Vội vã

15108

Phân tích đoạn thơ đầu bài trong thơ Vội vã của Xuân Diệu

12350

Cảm nhận bài thơ Vội vã của Xuân Diệu

5586

[rule_2_plain]

#Phân #tích #sức #hấp #dẫn #trong #bài #thơ #Vội #vàng


  • Tổng hợp: Thư Viện Hỏi Đáp
  • Nguồn: https://hoc247.net/tu-lieu/phan-tich-suc-hap-dan-trong-bai-tho-voi-vang-doc35888.html
Back to top button