Khoa HọcVăn Học

Cảm nhận bài thơ vội vàng hay và ấn tượng nhất

Xuân Diệu là một trong những nhà thơ có lối viết hiện đại, mới mẻ về đề tài thiên nhiên và tình yêu. Vội vàng là một trong những bài thơ tiêu biểu của Xuân Diệu đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng bạn đọc. Hãy cùng thuvienhoidap.net tìm hiểu cách viết cảm nhận bài thơ vội vàng này nha.

Cảm nhận bài thơ vội vàng hay nhất

Trong các nhà văn hiện đại, nhà phê bình, nguyên cứu văn học Vũ Ngọc Phan đã viết “ Với những nguồn cảm hứng mới; yêu đương và tuổi xuân, dù lúc vui hay lúc buồn, Xuân Diệu cũng ru thanh niên bằng giọng điệu yêu đời thấm thía. Vội vàng là bài thơ độc đáo nhất, mới nhất của thi sĩ Xuân Diệu in trong tập Thơ Thơ ( 1933 – 1938) – đóa hoa đầu mùa đầy hương sắc làm rạng danh một tài thơ thế kỷ – là tiếng nói của một tâm hồn yêu đời, yêu sống đến cuồng nhiệt. Nhưng đằng sau những tình cảm ấy có cả một quan niệm nhân sinh mới chưa thấy trong thơ ca truyền thống.

Mỗi lần những dòng thơ trên, nhạc điệu Vội vàng cứ ngân vang, dào dạt mãi trong lòng ta, tình yêu đời, yêu cuộc sống như tát mãi không bao giờ cạn. Cảm thức về thời gian, về mùa xuân, về tuổi trẻ… như những lớp sóng vỗ vào tâm hồn ta. 

Nhà thơ phát hiện có một thiên đường ngay trên mặt đất này, hơn nữa ngay trong tầm tay của mỗi người bình thường chúng ta. Này đây hoa thơm, trái ngọt của mùa xuân thắm tươi đang chào mời chúng ta đó, đúng là thời trân thức thức sẵn bày:

Của ong bướm này đây tuần tháng mật 

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến anh này đây khúc tình si…

Ôi, sao người ta cứ đi tìm bồng lai ở tận đâu đâu. cứ đi kiếm niết bàn cực lạc ở mãi chốn mông lung, hão huyền nào! Nó ở ngay cuộc sống quanh ta đây, ngay trong giây phút hiện tại đây. Nó là cái hiện hữu, là cái nhỡn tiền. Thực ra thế giới tươi đẹp này, vườn xuân mơn mởn này. đâu phải bây giờ mới có.

Nhưng có mà mắt ta không nhìn thấy thì cũng như là không có. Nhà thơ không tạo ra thế giới mới, nhưng có con mắt mới, Xuân Diệu gọi là cặp mắt xanh non. Thoát khỏi hệ thống ước lệ có tính phi ngã của văn chương cổ, cặp mắt xanh non “ Thơ mới” – tiêu biểu hơn hết là Xuân Diệu – ngơ ngác, vui sướng như lần đầu tiên trông thấy trời xanh, hoa lá, bướm ong, cái gì cũng lạ, cũng đẹp, cũng non tươi. cái gì cũng mê, cũng say…

Nhưng đối với Xuân Diệu, thế giới này đẹp nhất, mê hồn nhất vẫn là vì có con người, con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. Thơ xưa lấy thiên nhiên làm chuẩn cái đẹp của con người. Xuân Diệu lại đưa ra một tiêu chuẩn khác: con người hồng hào, mơn mởn giữa tuổi yêu đương là đẹp nhất. Ấy mới là chuẩn mực của mọi vẻ đẹp trên thế gian này.

Con người là thước đo thẩm mĩ của vũ trụ.Vẻ đẹp con người trấn thế là tác phẩm kì diệu nhất của tạo hóa, đó là ý nghĩa nhân bản của mĩ học Xuân Diệu. Tư tưởng mĩ học ấy đã giúp nhà thơ sáng tạo nên những hình ảnh rất Xuân Diệu:

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi.

Ánh sáng buổi sớm mai như phát ra từ cặp mắt đẹp vô cùng của nàng công chúa có tên là Bình Minh. Nàng vừa tỉnh giấc nồng suốt đêm qua, mắt chớp chớp hàng mi rồi bừng nở ra muôn vạn hào quang. Trong Trường ca sau này, Xuân Diệu sẽ còn sử dụng thành công hình ảnh đó một lần nữa. Mi của ánh sáng thật dài, tia của ánh sáng thật đượm…

Con mắt điện quang thấu suốt muôn trùng. Nhưng vội vàng còn có một hình ảnh độc đáo đáng gọi là một tiếng sáng tạo tuyệt vời:

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

Một hình ảnh táo bạo rất Xuân Diệu. Một vẻ đẹp rất trần gian nhưng chỉ có tạo hóa toàn năng mới làm được. Nó gần gũi, có tính nhục thể nữa, nhưng đồng thời lại rất đỗi xa vời, xa vời như một cái gì vô cùng tinh khôi, trong trắng. Nhưng tạo hóa có sinh ra con người để mãi mãi hưởng lạc thú ở chốn địa đàng trần gian này đâu! Đời người có hạn, tuổi xuân ngắn ngủi. 

Ôi, thời gian khắc nghiệt! Thực ra từ xa xưa, văn chương đã than thở về sự ngắn ngủi của kiếp người. Người ta gọi là áng phù vân hoặc bóng câu qua cửa sổ. 

Thế giới luôn luôn vận động, thời gian luôn luôn chảy trôi, có cái gì bền vững đâu, nhất là tuổi xuân, ngày xuân:

Xuân đang tới nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

Xuân Diệu viết bài thơ này khi mới ngoài hai mươi tuổi, nghĩa là còn rất trẻ. Người trai trẻ ấy nghĩ về mùa xuân như vậy, mới biết sức tàn phá của thời gian như thế nào và thi nhân sợ thời gian trôi qua nhanh như sao. Ở cái tuổi ấy, có lẽ ít người nghĩ thế và nhất là viết như thế để giải bày lòng mình trong thơ. Những sự đối lập như đương tới – đương qua, non – già để đi đến một kết luận khẳng định về sự đồng nhất giữa mùa xuân và tác giả nói riêng hay con người nói chung.

Mùa xuân trôi đi thì cuộc đời của con người cũng chấm hết. Cảm thức về sự tàn phá của thời gian thật nhanh và sâu, được nâng lên như một triết lý nhân sinh của Xuân Diệu. Một con người bình thường không thể nghĩ về thời gian, không gian, sợ thời gian trôi nhanh đến mức như thế.

Hẳn là trong ông có chứa chất bi kịch của nhà thơ lãng mạn trong thân phận một thi nhân mất nước từ lúc bấy giờ hay chính vì ông quá yêu cuộc sống nồng nhiệt và say đắm mà sợ thời gian cướp mất mùa xuân của mình? Cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu ở đây, thực ra suy cho cùng cũng chính là hệ quả tất yếu phải có của lòng yêu đời, yêu cuộc sống của ông.

Thời gian cướp đi mùa xuân không có nghĩa là cướp mất tuổi trẻ của thi nhân. Đây chính là nỗi buồn, nỗi xót đau và lo lắng nhất của Xuân Diệu. Bởi chính ông là con người yêu quý tuổi trẻ nhất và lo sợ thời gian trôi nhanh thì tuổi trẻ sẽ không còn nữa. Điều đó được ông bộc lộ thật chân thành, tha thiết:

Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài thời trẻ của nhân gian

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Làm sao cuộc đời con người lại có hai lần tuổi trẻ? Và khi thời gian đã trôi nhanh thì liệu tuổi trẻ có còn? Như vậy, xuân vẫn tuần hoàn thì cuộc sống còn có ý nghĩa gì khi tuổi trẻ đã hết? Với Xuân Diệu, cái quý nhất của đời người là tuổi trẻ. Tuổi trẻ là đẹp nhất, cuộc sống thời tuổi trẻ là hạnh phúc nhất, đáng sống nhất. Và điều ông lo sợ nhất là mất đi cái thời quý giá ấy của cuộc sống con người. Và không có tuổi trẻ thì cuộc sống con người cũng chẳng còn:

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời

Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt

Qua cảm nhận thời gian cũng là qua nỗi băn khoăn của Xuân Diệu trước cuộc đời, ta thấy hiện lên cái đẹp nhất, hấp dẫn nhất trên cõi đời mà nhà thơ khao khát. Đó là tình yêu mùa xuân, yêu tuổi trẻ, yêu cuộc đời tha thiết như muốn sống mãi trong tuổi trẻ, trong mùa xuân của cuộc đời. Vậy thì phải làm thế nào bây giờ? Phải cố níu giữ thời gian lại, giữ lấy hạnh phúc, giữ lại những vẻ đẹp của cuộc sống cho mình bằng những ý tưởng thật táo bạo:

Tôi muốn tắt nắng đi 

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại 

Cho hương đừng bay đi

Nhưng không thể được! Vậy chỉ còn một cách thôi: hãy mau lên, vội vàng lên để tận hưởng những giây phút được sống với tuổi xuân của mình, giữa mùa xuân của cuộc đời, của vũ trụ:

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn

….

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Vội vàng là một bài thơ rất Xuân Diệu. Xuân Diệu ở trái tim sôi sục, ở cặp mắt xanh non háo hức, ở sự khẳng định cái tôi trong quan hệ gắn bó với đời, ở nhịp thơ hăm hở, cuống quýt. ở hình ảnh rất bạo đầy rẫy cảm giác và có tính sắc dục, ở cú pháp rất Tây phương và lối qua hàng hết sức thỏa mái. Tất cả đều trở thành thơ và mỗi câu, mỗi chữ đều mang hơi thở nồng nàn say đắm của nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới.

Tham khảo thêm: Phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

Bài văn mẫu cảm nhận về tác phẩm vội vàng ấn tượng nhất 

Trong cuốn Thi nhân Việt Nam Hoài Thanh viết: Thơ Xuân Diệu còn là một nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này – Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Đó là một hồn thơ trẻ trung, nồng nàn cũng là quan niệm nhân sinh của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám. Tình yêu cuộc sống đến độ đam mê ấy thể hiện rất rõ trong bài thơ Vội Vàng. 

Bài thơ thể hiện cái tôi trữ tình tràn đầy cảm xúc với những trạng thái phức tạp, yêu mãnh liệt nhưng sau đó lại dỗi hờn, buồn chán tuyệt vọng, rồi bừng dậy một tình yêu sôi nổi để tận hưởng hết vẻ đẹp của cuộc đời. Bìa thơ là một phép biện chứng tâm hồn: Xuân diệu rất yêu cuộc sống nhất là tuổi trẻ nhưng nhà thơ cũng rất sợ mất nó, nghĩ đến điều đó không tránh khỏi tiếc nuối buồn bã, không để hoang phí cái đẹp một cách vô ích nên cuối cùng nhà thơ chạy đua với thời gian, vội vàng tận hưởng mọi vẻ đẹp mà trời đã ban cho. Đó là lý lẻ của thái độ sống vội vàng.

Bài thơ chủ yếu nối đến mối quan hệ giữa thời gian với cái đẹp của cuộc sống và đời người – nhất là tuổi trẻ. Vì thời gian mà dẫn đến một lối sống, thái độ sống.

Ý thức về sự trôi chảy của thời gian nên tác giả có khát vọng rất nghệ sĩ là muốn níu giữ thời gian:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi

Trong thơ Xuân Diệu cơn gió và dòng nước thường là biểu tượng của thời gian. Ở bài thơ này nắng và gió là hình ảnh cụ thể của thời gian. Tác giả đã dùng những động từ mạnh như tắt, buộc để thực hiện ý muốn đoạt quyền của tạo hóa, muốn giữ lại màu và hương của mùa xuân. Muốn cưỡng lại quy luật của tự nhiên để giữ mãi cái đẹp của cuộc sống, là một khát vọng rất nghệ sĩ – thể hiện một tình yêu cuộc sống mãnh liệt, bất chấp mọi quy luật. Câu thơ ngắn, giọng thơ mạnh cũng góp phần thể hiện thái độ vội vã, tâm hồn trẻ trung đầy sức sống của tác giả.

Tác giả muốn đoạt quyền của tạo hóa để giữ lấy mãi mùa xuân vì mùa xuân đẹp quá:

Của ong bướm này đây tuần tháng mật

Này đây hoa của đồng nội xanh rì

Này đây lá của cành tơ phơ phất

Của yến anh này đây khúc tình si

Cảnh miêu tả mùa xuân của Xuân Diệu rất mới: Câu thơ thứ nhất và thứ hai có cú pháp mới, đảo trật tự thành phần câu nhằm tô đậm hương vị, âm thanh để thấy được trong mùa xuân: thời gian là mật ngọt, không gian là âm nhạc. Tác giả không chỉ chú ý đến cảnh sắc, âm thanh mà con tập trung diễn tả mức độ, mật độ dày và đậm của hình ảnh, chi tiết. Nhà thơ còn cảm nhận nhiều giác quan: tuần tháng mật, xanh rì, cành tơ, khúc tình si… để từ đó làm nổi bật vẻ đẹp mùa xuân vừa tươi tốt, tràn trề sinh lực, vừa duyên dáng hân hoan. Vẻ đẹp của mùa xuân còn được cảm nhận qua cảm giác thích thú:

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi

Mỗi buổi sáng thần vui hằng gõ cửa

Tháng giêng ngon như cặp môi gần

Ánh nắng mùa xuân tươi đã làm vui con mắt, làm thích cái nhìn. Lối so sánh mới lạ, táo bạo: tia nắng bình minh được xem như hàng mi của người thiếu nữ, bình minh vừa thức dậy và vài cái chớp mắt là ánh sáng tinh khôi tràn về muôn nẻo và đến gõ cửa mọi nhà. 

Và chỉ đến Xuân Diệu, mùa xuân mới được cảm nhận tinh tế ở góc độ ánh sáng tươi vui. Nói tóm lại, mùa xuân có vẻ đẹp hồng hào, tươi tắn, nồng nàn như đôi môi quyến rũ của người con gái mà tác giả khao khát muốn tận hưởng. Khác với thi pháp cổ điển và đưa ra quan điểm thẩm mĩ mới, Xuân Diệu cho rằng cái đẹp của con người mới tuyệt vời, chuẩn mực cho mọi vẻ đẹp của tạo hóa.

Thủ pháp nghệ thuật nổi bật trong đoạn thơ là điệp ngữ: này đây đồn đạp, nó liệt kê hàng loạt vẻ đẹp của mùa xuân và nói lên sự phong phú như rất bật của mùa xuân. Thiên nhiên như dọn cỗ bàn đầy ắp với những thức ngon sẵn cho con người. Tác giả đón nhận và muốn tận hưởng hết vẻ đẹp mà tạo hóa đã ban cho, không nên để nó qua rồi lại nuối tiếc:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân

Đây chính là tư tưởng cốt yếu của bài thơ: tranh thủ thời gian, tận hưởng hết vẻ đẹp của cuộc sống dẫn đến thái độ sống vội vàng:

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất 

Cách cảm nhận thời gian tịnh tiến thơ ca xưa nay đã nói nhiều nhưng chỉ có Xuân Diệu mới thấy được cái vẻ đẹp đã chớm vị tàn phai, cùng một lúc nhà thơ vừa thấy mùa xuân đến mà cũng thấy mùa xuân đi. Điệp ngữ nghĩa là như nhấn mạnh cái đẹp rồi sẽ không còn nữa, tuổi trẻ sẽ đi qua. Tác giả tiếc cho cái vẻ đẹp, cái hữu hạn của đời người nên giọng thơ trở nên hờn dỗi:

Lòng tôi rộng nhưng lượng đời cứ chật.

Kết luận: Đây là những cách viết cảm nhận bài thơ vội vàng hay và ấn tượng nhất

Back to top button